Zamówienia publiczne 2011: budowlany odwrót

W ostatnim miesiącu roku 2011 znacznie spadła względem poprzedniego miesiąca liczba ogłaszanych przetargów na dostawy towarów oraz prace budowlane - głosi raport opracowany przez serwis eGospodarka.pl. ...

 

W ostatnim miesiącu roku 2011 liczba znacznie spadła względem poprzedniego miesiąca liczba ogłaszanych przetargów na dostawy towarów oraz prace budowlane – głosi raport opracowany przez serwis eGospodarka.pl. Grudzień ostatecznie przypieczętował też trend obserwowany od początku roku 2011, czyli znaczny spadek postępowań na prace budowlano-remontowe. W ubiegłym roku budowano dużo mniej niż rok wcześniej, a w perspektywie – w miarę kończenia realizacji trwających budów – widać wyraźne zmniejszenie się poziomu inwestycji i brak szans na nowe.

 Dane, opracowane w oparciu o ogłoszenia przetargowe publikowane w serwisie www.Przetargi.eGospodarka.pl, pokazują, że w ostatnim miesiącu 2011 roku liczba ogłoszeń o wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego spadła względem miesiąca poprzedniego o ponad 16 procent. Głównym winowajcą takiego poważnego spadku był segment budowlany, który zanotował miesięczny spadek na poziomie ponad 48 procent.

Względem analogicznego miesiąca ubiegłego roku wynik był za to dodatni – w grudniu 2011 pojawiło się o ponad 10 procent więcej ogłoszeń niż w grudniu 2010.

W grudniu ubiegłego roku w Biuletynie Zamówień Publicznych pojawiło się 14 tys. 474 ogłoszeń, wobec 17 tys. 493 w listopadzie, 16 tys. 33 ogłoszeń w październiku, 16 tys. 688 we wrześniu, 16 tys. 421 w sierpniu i 16 tys. 544 w lipcu bieżącego roku. W czerwcu 2011 w Biuletynie Zamówień Publicznych ukazało się 16 tys. 778 ogłoszeń, w maju 15 tys. 239, 14 tys. 9 ogłoszeń w kwietniu,  15 tys. 836 w marcu, 11 tys. 691 ogłoszeń w lutym oraz 10 tys. 6 w styczniu.

Struktura branżowa jest typowa – z jednej strony szczyt sezonu zimowego skutkuje spadającą liczbą przetargów na prace budowlano-remontowe (ten segment z wiadomych względów charakteryzuje się bardzo wysokimi wahaniami sezonowymi), z drugiej strony – grudzień jest miesiącem o relatywnie mniejszej miesięcznej liczbie efektywnych dni roboczych, co przekłada się na ogólne zmniejszenie skali postępowań o ZP.

Koniec grudnia oznacza również możliwość podsumowania całego roku 2011. A ten wypadł na przestrzeni ostatnich pięciu lat najlepiej. W całym roku ogłoszono ponad 181 tysięcy postępowań o udzielenie ZP – więcej niż w latach poprzednich. W podziale na branże widać wyraźnie wspomniany już wcześniej spadek w sektorze zamówień na prace budowlano-remontowe. Wynik „budowlanki” w roku 2011 był gorszy niż w roku 2010 i 2008, a tylko niewiele lepszy niż w 2009. Na szczęście spowolnienie nie było tak poważne jak w szczytowym roku poprzedniej fali kryzysu, czyli w roku 2007. Niestety perspektywy w segmencie budowlanym nie są dobre, a przedsiębiorstwa działające w tej branży niestety nie będą mogły liczyć na większe zyski ze współpracy z sektorem publicznym.

Liczba ogłoszeń w poszczególnych kategoriach oraz łącznie w wybranych latach

Rok/branża

2007

2008

2009

2010

2011

Dostawy usług

34.488

41.661

40.727

57.338

62.732

Roboty budowlane

40.277

55.950

50.744

59.443

51.379

Dostawy towarów

48.767

58.164

53.501

62.870

67.202

RAZEM

123.532

155.775

144.972

179.651

181.313

W grudniu 2011 w relacji miesięcznej – względem listopada – jak już wcześniej wspomniano, największe spadki zanotował segment budowlany. W grudniu pojawiło się 48,41 procent mniej ogłoszeń niż miesiąc wcześniej, ale to typowy spadek sezonowy (choć głębszy niż w latach poprzednich). Poniżej kreski znalazły się również przetargi na dostawy towarów (miesięczny spadek o 23,57 procent). Minimalnie przybyło jedynie ogłoszeń przetargowych na dostawy usług – w grudniu 2011 było ich o 3,6 procent więcej niż w listopadzie. Przy takich spadkach cząstkowych bilans nie mógł być niestety korzystny – w grudniu pojawiło się 16,68 procent mniej ogłoszeń niż w listopadzie.

W ujęciu rocznym (względem grudnia 2010) dodatnia dynamika wystąpiła we wszystkich trzech notowanych kategoriach, przy czym najwyższy przyrost względny wystąpił w przypadku ogłoszeń na dostawy usług – o 12,72 procent. W przypadku dostaw towarów przyrost wyniósł 9,01 procent, zaś ogłoszeń na prace remontowo-budowlane było w grudniu 2011 o 3,42 procent więcej niż rok wcześniej.

Chude czasy dla „budowlanki”

GUS podał, że w  2011 roku wzrost gospodarczy wyniósł 4,3 proc. Ubiegły rok był bardzo dobry dla wszystkich sektorów gospodarki. Wartość dodana wytwarzana przez przemysł, budownictwo, handel i transport wzrosła w stopniu odpowiadającym okresom dobrej koniunktury w latach poprzednich. W największym stopniu wzrosła wartość dodana wytwarzana przez budownictwo, co było w dużej mierze efektem finalizowania wielu dużych inwestycji infrastrukturalnych. Wzrost w handlu charakteryzował się najniższą dynamiką, ale odpowiadała ona poziomowi z najlepszych lat.

W grudniu 2011 roku sprzedaż detaliczna w ujęciu rocznym wzrosła o 8,6 proc. proc. Sprzedaż żywności, wzrosła r/r (w cenach bieżących) w niewielkim stopniu, zaś wyniki sprzedaży detalicznej w pozostałych rodzajach działalności pokazują, że Polacy zmienili nieco strukturę zakupów - mniej niż w 2010 r. r/r wzrosła sprzedaż dóbr trwałego użytku (meble, sprzęt RTV i AGD), w większym stopniu sprzedaż kosmetyków i farmaceutyków, a także sprzedaż książek i w wyspecjalizowanych sklepach, a przede wszystkim tzw. pozostała sprzedaż detaliczna. Zmiana ta pokazuje, że konsumenci ostrożnie wydają pieniądze. Zwiększając wydatki, bardziej skłonni są jednak do zakupów „drobniejszych", niż do „dużych" - stąd spadek sprzedaży samochodów, a także nieco niższe tempo wzrostu wydatków na dobra trwałego użytku.

Według wstępnych danych GUS produkcja sprzedana przemysłu w grudniu 2011 r. była o 7,7 proc. wyższa w porównaniu z analogicznym miesiącem 2010 roku i o 4,6 proc niższa niż w listopadzie ubiegłego roku. W porównaniu z grudniem 2010 roku produkcja sprzedana przemysłu była wyższa w 26 spośród 34 działów. Najwyższy wzrost odnotowano w produkcji koksu i produktów rafinacji ropy naftowej (o 26,3 proc.), wyrobów z pozostałych surowców niemetalicznych (o 24,7 proc.) oraz produkcji mebli (o 22,9 proc.).

Wzrost sprzedaży w ujęciu rocznym odnotowały także przedsiębiorstwa budowlane. Produkcja budowlano-montażowa była wyższa o 14,6 proc. niż przed rokiem i o 40,6 proc. wyższa niż w listopadzie ubiegłego roku. Najwyższą dynamikę wykazały działy, w których podstawowym rodzajem działalności są roboty specjalistyczne. Tutaj sprzedaż była wyższa o 34,7 proc. niż przed rokiem. W całym 2011 roku sprzedaż produkcji budowlano-montażowej była wyższa o 16,3 proc., w porównaniu z 2010 rokiem.

Z kolei wskaźnik cen produkcji sprzedanej przemysłu wzrósł w grudniu o 8,1 proc. względem analogicznego miesiąca 2010 roku, wobec 9,1 proc. odnotowanym w listopadzie 2011 r. W grudniu ceny wzrosły we wszystkich głównych sektorach przemysłowych, oprócz wytwarzania i zaopatrywania w energię, gaz i wodę. W całym roku 2011 ceny produkcji sprzedanej przemysłu wzrosły o 7,6 proc., najszybciej rosły zaś w górnictwie i wydobywaniu (o 16,8 proc.). Ceny w budownictwie pozostały stabilne.

Stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła w końcu grudnia 2011 roku  12,5 proc. i w porównaniu do miesiąca poprzedniego wzrosła o 0,4 punktu procentowego. W analogicznym okresie 2010 roku odnotowano wzrost stopy bezrobocia o 0,7 punktu (z poziomu 11,7 proc. w listopadzie  do 12,4 proc. w grudniu). Liczba bezrobotnych w końcu grudnia 2011 wyniosła 1 mln 983 tys. osób. Wzrost bezrobocia w całym 2011 r. był prawie dwukrotnie mniejszy niż w 2010 r.

Grudzień to kolejny miesiąc, w którym rejestrowały się osoby powracające do bezrobocia po wygaśnięciu umów na czas określony lub po zakończeniu prac sezonowych (np. w turystyce, budownictwie, ogrodnictwie i leśnictwie). Wśród rejestrujących się bezrobotnych były również osoby zwalniane z zakładów pracy na podstawie wcześniejszych, zgłaszanych przez pracodawców zwolnień grupowych, jak i zwolnione z mniejszych firm. W końcu roku często kończą się także umowy na czas określony, których pracodawcy nie przedłużają. Ponadto wpływ na wzrastający poziom bezrobocia ma mniejsza liczba wolnych miejsc pracy, w tym również subsydiowanego zatrudnienia.

Rok 2012 nie napawa niestety optymizmem jeżeli chodzi o sytuację na rynku pracy. Ponad 70 proc. pracodawców nie przewiduje zmian kadrowych w swoich przedsiębiorstwach, a jedynie 14 proc. zamierza zatrudniać nowe osoby (11 proc. wskazuje na zwolnienia). Rok temu prognozy były znacznie lepsze - aż 65 proc. firm planowało zwiększenie zatrudnienia.

– Ubiegły rok był już trzecim z kolei rokiem światowego kryzysu finansowego, mającego swe źródła między innymi w niezbilansowanych finansach publicznych. Wysoki poziom zadłużenia sektora publicznego dotyczy prawie wyłącznie krajów rozwiniętych, czyli część krajów Europy Zachodniej, USA oraz Japonii. Kryzys eurolandu rozlewa się coraz szerzej, rynki finansowe są coraz bardziej sceptyczne co do szans uzdrowienia strefy euro. To właśnie niepewność rozwoju sytuacji gospodarczej w związku z kryzysem zadłużeniowym w strefie euro jest głównym czynnikiem wpływającym na pesymistyczne oczekiwania co do wzrostu gospodarczego – mówi Beata Szkodzin, wydawca serwisu eGospodarka.pl. – Czynniki zewnętrzne niestety determinują również perspektywy naszej gospodarki i finansów publicznych. Wprawdzie udaje się nam utrzymywać dość wysoki wzrost, część wskaźników ekonomicznych nadal utrzymujemy na relatywnie dobrym poziomie, jednak sytuacja na rynku pracy i równowaga finansów publicznych nie są już tak dobre. Stan finansów publicznych przekłada się zaś wprost na poziom zamówień publicznych, głównie na inwestycje, w tym budowlane. A tu już sytuacja nie wygląda najlepiej. Z informacji Urzędu Zamówień Publicznych wynika, że w 2011 r. wartość udzielonych mniejszych zamówień publicznych spadła aż o 16 procent. Najbardziej spadła wartość rozstrzygniętych postępowań na roboty budowlane, głównie na skutek mniejszych zamówień wśród samorządów. Dotychczas inwestycje były głównie napędzane środkami unijnymi. Jednak ten czynnik w tym i najbliższych latach zostanie mocno ograniczony. Poprawa być może nastąpi dopiero po kolejnym rozdaniu unijnego budżetu, czyli po roku 2014. Jednak bieżący i przyszły rok z pewnością przyniosą poważne ograniczenia przetargów publicznych – dodaje Beata Szkodzin.

Rok spadku inwestycji

Struktura zamówień publicznych w całym roku 2011 jednoznacznie potwierdza tezę o początku mocnego wyhamowania inwestycji. W relacji rocznej (w porównaniu z rokiem 2010) czołowe pozycje w rankingu spadków względnych zajmowały niemal wyłącznie przetargi na prace z segmentu budowlanego. W relacji rocznej najbardziej spadło zapotrzebowanie na roboty budowlane w zakresie układania chodników i asfaltowania (w 2011 roku o 32,32 proc. mniej ogłoszeń niż w 2010), usługi nadzoru budowlanego (spadek o 31,29 proc.), roboty budowlane w zakresie budowy wodociągów i rurociągów do odprowadzania ścieków (-26,79 procent), roboty w zakresie budowy dróg (spadek rdr o 24,41 procent), roboty budowlane w zakresie budowy rurociągów, linii komunikacyjnych i elektroenergetycznych, autostrad, dróg, lotnisk i kolei oraz wyrównywanie terenu (-22,57 proc.), roboty w zakresie kształtowania placów zabaw (-20,92 proc.), roboty w zakresie różnych nawierzchni (-20,62 proc.), roboty w zakresie konstruowania, fundamentowania oraz wykonywania nawierzchni autostrad, dróg (-20,33 proc.), roboty w zakresie nawierzchni dróg (-19,55 proc.), wykonywanie izolacji cieplnej (-18,44 proc.), roboty drogowe (-17,26 proc.), usługi szkolenia zawodowego (-15,17 proc.), usługi szkoleniowe (-14,64 proc.), roboty w zakresie przygotowania terenu pod budowę i roboty ziemne (-14,37 proc.), roboty instalacyjne wodno-kanalizacyjne i sanitarne (w 2011 roku spadek względem roku poprzedniego o 11,83 proc.), roboty w zakresie stolarki budowlanej (-10,53 proc.), roboty w zakresie wykonywania pokryć i konstrukcji dachowych i inne podobne roboty specjalistyczne (-10,39 proc.).

W relacji rok do roku zanotowano z kolei przyrost liczby ogłoszeń na usługi edukacyjne i szkoleniowe (w 2011 roku o 104,67 proc. więcej niż w 2010), usługi ubezpieczeniowe (przyrost rdr o 90,38 proc.), roboty w zakresie ochrony przeciwpowodziowej (+52,27 proc.), różny sprzęt i artykuły biurowe (+43,44 proc.), różne produkty spożywcze (+40,69 procent), produkty zwierzęce, mięso i produkty mięsne (+36,73 procent), produkty mleczarskie (36,06 proc.), olej napędowy (+25,26 proc.), olej opałowy (+25 procent), benzynę bezołowiową (+22,55 proc.), usługi odśnieżania (+15,15 procent).

W wielkościach bezwzględnych w roku 2011 w Biuletynie Zamówień Publicznych najczęściej pojawiały się ogłoszenia na roboty budowlane (9.672 ogłoszeń), roboty remontowe i renowacyjne (4.741), roboty instalacyjne elektryczne (4.684), roboty w zakresie naprawy dróg (3.867), roboty drogowe (w ciągu 2011 roku 3.652 ogłoszenia), roboty w zakresie nawierzchni dróg (3.478), roboty wykończeniowe w zakresie obiektów (3.050), roboty w zakresie przygotowania terenu pod budowę i roboty ziemne (2.968 ogłoszeń), roboty instalacyjne wodno-kanalizacyjne i sanitarne (2.928), przygotowanie terenu pod budowę (2.657), roboty w zakresie budowy dróg (2.629), roboty malarskie (2.509).

Relatywnie niewielkie zapotrzebowanie wystąpiło na usługi nadzoru budowlanego (955 ogłoszeń), roboty budowlane w zakresie budowy rurociągów, linii komunikacyjnych i elektroenergetycznych, autostrad, dróg, lotnisk i kolei oraz wyrównywanie terenu (w 2011 roku pojawiły się 1.043 ogłoszenia przetargowe na takie prace), roboty w zakresie wykonywania pokryć i konstrukcji dachowych i inne podobne roboty specjalistyczne (1.121), roboty w zakresie kształtowania placów zabaw (1.149), wykonanie izolacji cieplnej (1.150), dostawy monitorów ekranowych (1.183 ogłoszenia), roboty w zakresie różnych nawierzchni (1.209), roboty budowlane wykończeniowe (1.317), roboty w zakresie instalacji elektrycznych (1.320), różny sprzęt i artykuły biurowe (1.334), roboty izolacyjne (1.354), roboty w zakresie ochrony przeciwpowodziowej (1.375), komputery osobiste (1.385), produkty zwierzęce, mięso i produkty mięsne (1.396 ogłoszeń), roboty w zakresie burzenia, roboty ziemne (1.402 ogłoszenia).

 

* * * * * * * * * * * * *

 

O eGospodarka.pl
eGospodarka.pl (
www.egospodarka.pl) to praktyczny poradnik Internetu dla małych i średnich przedsiębiorstw. Serwis udostępnia m.in. bezpłatną bazę przetargów publicznych, oferty pracy w Polsce i za granicą, porady z prawa pracy, podatków i rachunkowości, komentarze gospodarcze i finansowe, kursy walut, bezpłatne wzory dokumentów i formularzy, aktualności ze świata IT oraz najnowsze raporty i prognozy. Przedsiębiorcy znajdą w serwisie eGospodarka.pl narzędzia porównawcze, wyszukiwarki i kalkulatory.

Misją serwisu jest dostarczanie praktycznych informacji i narzędzi oraz pomoc w podejmowaniu decyzji dotyczących zaistnienia firmy w Internecie. Najczęściej odwiedzane przez użytkowników są działy: Firma, Podatki, Prawo, Praca i Przetargi.

Według badania Megapanel w marcu 2011 roku serwis eGospodarka.pl zanotował ponad 1 mln 812 tys. użytkowników, co stawia go w ścisłej czołówce najlepszych serwisów biznesowych. Dział www.przetargi.eGospodarka.pl w marcu odwiedziło natomiast ponad 219 tysięcy osób.

Przydatne linki:
http://www.egospodarka.pl  
http://www.przetargi.egospodarka.pl
http://www.przetargi.egospodarka.pl/prawo_zamowien_publicznych