Inwestycja na raty

Karol Król
27.01.2012 14:17
A A A
Praca

Praca (Fot. Shutterstock)

Podział finansowania na transze to racjonalne i często spotykane rozwiązanie, szczególnie w przypadku młodych spółek. Nie tylko ogranicza ryzyko inwestora, ale także motywuje pracowników do sprawnej realizacji celów.

Jednym z kluczowych obszarów negocjacji pomiędzy inwestorem a startupem jest ustalenie formy przekazania spółce kapitału. Fundusz zalążkowy, inkubator czy anioł biznesu akceptuje bardzo wysokie ryzyko związane z przedsięwzięciem we wczesnych fazach rozwoju, licząc na wysokie zyski z inwestycji w krótkim terminie. Choć na porażce startupu tracą obie strony, to inwestor ma większy zestaw narzędzi ograniczających ryzyko biznesowe.

Inwestor ogranicza własne ryzyko

Do wspomnianych narzędzi, poza zapisami umowy inwestycyjnej czy formalną i nieformalną kontrolą zarządu, należy także forma przekazywania spółce kapitału. Często spotykanym rozwiązaniem, nie tylko w przypadku młodych przedsięwzięć, jest podział finansowania zamiast przekazywania spółce całości funduszy.

- Finansowanie transzami to mechanizm ograniczania ryzyka i danie sobie czasu na przemyślenie i ocenę biznesu - potwierdza Wojciech Przyłęcki, wiceprezes giełdowej IQ Partners i prezes zależnego od niej wehikułu inwestycyjnego InQbe.

Rozwiązanie to jest stosowane, gdy w projekcie inwestycyjnym można wyróżnić co najmniej dwa istotne etapy rozwoju, których realizacja nie musi być finansowana jednocześnie.

- Budżet jest wówczas konstruowany tak, aby możliwie jak najmniejszym kosztem sprawdzić koncepcję, a jeśli się sprawdzi, dofinansować projekt kolejną porcją gotówki - dodaje.

Wielkość poszczególnych transz zależy od charakterystyki działalności spółki, stadium jej rozwoju i kosztochłonności realizacji kolejnych etapów.

Podział finansowania na transze jest powszechnie stosowaną praktyką i wynika ze strategii inwestycyjnej. Ograniczanie strat i zabezpieczenie sobie możliwości rezygnacji z inwestycji jest racjonalnym zachowaniem dawców kapitału.

- Jeśli podział ten jest racjonalny i podporządkowany biznesplanowi, to decyzja o rozbiciu inwestycji na transze nie powinna mieć wpływu na rozwój przedsiębiorstwa - potwierdza Dariusz Dusza z Cuppon.pl, w który zainwestował Xevin Investments.

Inwestorzy widzą też inny pozytywny aspekt takiego rozwiązania.

- Finansowanie transzami działa motywacyjnie, każdy wie, co musi osiągnąć, by projekt został uznany za sukces i możliwe było przejść do kolejnego etapu - komentuje Przyłęcki.

Dodaje też, że z uwagi na zapisy w umowie inwestycyjnej podział ten jest zobowiązaniem inwestora, który obliguje się do przekazywania środków po osiągnięciu ustalonych celów.

Kamienie milowe

Przekazanie kolejnej transzy praktycznie zawsze następuje po osiągnięciu określonych etapów, zwanych kamieniami milowymi. Mają one zastosowanie nie tylko przy podziale transz, ale także przy wykorzystywaniu opcji pracowniczych zamiennych na akcje czy udziały lub przy podejmowaniu innych działań motywacyjnych. Zwykle pierwszym kamieniem milowym, kończącym początkowy etap rozwoju, jest przygotowanie produktu, a kolejnym - jego komercjalizacja poprzez wprowadzenie na rynek. Przykładowo, może być to budowa prototypu bądź przygotowanie wersji beta do testów, a następnie zdobycie odpowiedniej liczby klientów, wygenerowanie ruchu na stronie czy nawiązanie kluczowych kontaktów biznesowych.

Udzielanie finansowania na podstawie osiągania kamieni milowych jest często uzależnione od wartości inwestycji.

- Z podziału na transze rezygnujemy zwykle, gdy projekt wymaga inwestycji do 200 tys. zł - z uwagi na koszty i czas stworzenia sensownej umowy inwestycyjnej - zdradza Przyłęcki.

Określenie wyznaczników dokapitalizowania startupu zależy także od modelu biznesowego i fazy rozwoju w cyklu życia przedsiębiorstwa. Choć często wykorzystywany kamień milowy to osiągnięcie odpowiednich przychodów, w przypadku młodych przedsięwzięć bardzo rzadko jest nim generowanie zysków.

- Wynika to z tego, że zajmujemy się projektami na bardzo wczesnym etapie rozwoju, zatem generowanie strat nie musi oznaczać niezrealizowania założonych celów - potwierdza Przyłęcki.

Powiązanie kamieni milowych z transzami ma istotny wpływ na spółkę w przypadku trudności z ich realizacją lub w ogóle braku takiej możliwości. Kwestią uzgodnień między stronami jest to, czy startup będzie mógł liczyć na zmianę warunków finansowania i szybsze dokapitalizowanie. Nie można się jednak łudzić, że w przypadku istotnych problemów inwestor będzie wspierał spółkę. W przeciwnym wypadku nie decydowałby się na taką formę przekazywania środków.

- Podział na transze to zawsze decyzja inwestora dająca możliwość zmniejszenia zaangażowania lub całkowitego wyjścia z inwestycji - potwierdza Dusza.

Case Antyweb

Inwestorzy bardzo niechętnie zdradzają szczegóły strategii inwestycyjnych, gdyż metody działania są kluczowym źródłem konkurowania na polskim rynku, coraz bardziej zasobnym w kapitał wysokiego ryzyka. W branży krążą plotki o dzieleniu finansowania na transze o bardzo małej wartości i przesadnym regulowaniu ich rozliczania, ale oficjalnie nikt tych plotek nie potwierdza. Próżno szukać takich informacji także u spółek posiadających inwestora, gdyż są one związane umowami o poufności, obwarowanymi sporymi karami. Przykład takiej formy inwestycji można jednak znaleźć w raportach IQ Partners, która ma obowiązek, jako notowana na GPW spółka publiczna, informować o zawieranych transakcjach i ich szczegółach.

W czerwcu ubiegłego roku w Internecie duże zainteresowanie wzbudziła inwestycja zależnego od IQ Partners wehikułu inwestycyjnego Ventures Hub w popularnego bloga Antyweb.pl. Inwestor w spółce Antyweb objął 31,25% udziałów przy wycenie 800 tys. zł. Zobowiązał się do podwyższenia kapitału o kolejnych 200 tys. zł po spełnieniu warunków określonych w umowie.

- Podstawa wypłacenia kolejnej transzy była jednym z punktów umowy inwestycyjnej - potwierdza Grzegorz Marczak, autor Antyweb.pl i główny udziałowiec spółki. - Miałem określony plan, inwestor nie narzucał własnych ograniczeń i wspólnie ustaliliśmy taką formę przekazywania środków - dodaje.

Choć nie może zdradzić szczegółów, wiadomo, że chodziło o stworzenie konkretnej technologii zgodnej z przyjętą strategią rozwoju spółki. W przypadku większych projektów osiągnięcie kamieni milowych zatwierdza zgromadzenie wspólników bądź walne zgromadzenie akcjonariuszy, ale przyjmuje się też mniej formalne metody.

- Efekt pracy był widoczny, zamierzone działania zostały zrealizowane i zaakceptowane, tym samym, bez zbędnych formalności, została zatwierdzona do wypłaty kolejna transza - komentuje Marczak.

Przyznaje też, że dla rozwoju spółki nie miało znaczenia, czy cała kwota zostanie przekazana na początku podjętej współpracy czy w podziale na transze, jak ostatecznie zostało to uczynione. To dobry przykład pokazujący, kiedy współpraca między inwestorem a startupem jest satysfakcjonująca dla obu stron.

Z uwagi na to, że kamienie milowe zapisywane są na początku współpracy, już wtedy warto mieć sprecyzowaną wizję rozwoju spółki. Umożliwi to określenie realistycznych etapów i realizację każdego z nich przy odpowiednim budżecie.

Tekst pochodzi z magazynu Proseed. Proseed to praktyczne strony zakładania start-upu, prowadzenia biznesu, finansowania przedsięwzięć oraz budowania przewagi konkurencyjnej. „Proseed - build business faster!”. Zasubskrybuj magazyn za darmo na proseedmag.pl.

Proseed

Karol Król jest z wykształcenia finansistą, związany z branżą technologiczną. Na blogu crowdfunding.pl opisuje nowe trendy na globalnym rynku kapitałowym. W magazynie Proseed pisze o relacjach inwestorów ze startupami i finansowaniu projektów.

Komentarze (3)
Zaloguj się
  • hakaleleszekle

    0

    Umieszczenie tego newsa w dziale Technologie, świadczy o tym, że
    albo admin jest hipsterem,
    albo mocne pali ziele.

  • tmp0003

    Oceniono 4 razy 0

    a ja wam mówię lemingowe, że

    lepiej dawać dupy,
    niż
    bawić się w startupy

  • Gość: StarySerwisek

    0

    Ciekawe czy by zainwestowali w Stary Serwisek :P
    Ahh ... następny gliwiczanin byłby sławny...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX