Nagroda Nobla 2014 - medycyna: John O'Keefe i May-Britt Moser oraz Edvard I. Moser za odkrycie komórek, które odpowiadają za orientacje człowieka w przestrzeni

Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny otrzymali John O'Keefe i May-Britt Moser oraz Edvard I. Moser za wewnętrzny GPS człowieka - sytem, który odpowiada za orientację w przestrzeni.

Skąd właściwie człowiek wie, gdzie jest? Jak orientujemy się, gdzie znajdujemy się w przestrzeni i jak się w niej przemieszczamy? Jak wreszcie gromadzimy informacje, które pozwalają nam odnaleźć drogę gdy znowu znajdziemy się w tym samym miejscu? Tegoroczni nobliści - John O'Keefe oraz May-Britt Moser i Edvard I. Moser - odkryli właśnie nasz wewnętrzny ?system GPS? znajdujący się w mózgu. Jest on ściśle związany z wyższymi funkcjami poznawczymi.

Nagroda Nobla z medycyny 2014www.nobleprize.org

W 1971 roku John O'Keefe odkrył pierwszy element tego systemu pozycjonowania. To komórki nerwowe znajdujące się w hipokampie, które zawsze aktywowały się, gdy badane szczury znajdowały się w określonym punkcie pomieszczenia. Inne grupy komórek stawały się aktywne, gdy szczury były w innych miejscach. O'Keefe stwierdził, że muszą to być właśnie elementy tworzące mapę przestrzenną.

Ponad 30 lat później, w 2005 roku, May-Britt Moser i Edvard I. Moser odkryli kolejny element tego systemu. To komórki nazwane przez nich ?komórkami siatkowymi?, które tworzą układ pozwalający na precyzyjne określanie położenia i odnajdywanie drogi.

Odczuwanie położenia w przestrzeni ma kluczowe znaczenie dla naszego istnienia. To jedna z najważniejszych informacji płynących z otoczenia. W mózgu dane dotyczące obecnego położenia łączone są z poczuciem przebytej odległości i wiedzą o poprzedniej pozycji.

Właśnie hipokamp i komórki odpowiedzialne za położenie w przestrzeni są tymi, które ulegają szybko uszkodzeniom w chorobie Alzheimera. To dlatego cierpiący na nią często gubią się, czują się zdezorientowani i nie potrafią znaleźć drogi. Badania noblistów dają nadzieję na pogłębienie wiedzy na temat tej choroby i jej przebiegu.

Tegoroczny nobel znowu jest zaskoczeniem - wśród licznych przewidywań nie wymieniano nazwisk laureatów, a temat "wewnętrznego GPS" nie należał do gorących w ostatnich latach. To kolejna, po zeszłorocznej nagrodzie za transport komórkowy, okazja do wyróżnienia naukowców zajmujących się badaniami podstawowymi, które trudno bezpośrednio przełożyć na ratowanie życia leczenie chorób. Jednak, jak podkreśla komitet noblowski, te odkrycia mają fundamentalne znaczenie dla zrozumienia działania naszego mózgu i określenia tego, jaką rolę pełnią różne jego części.

Nobliści z dziedziny medycyny

John O'Keefe to urodzony w 1939 roku Amerykanin mający też brytyjskie obywatelstwo. Doktorat z psychologii fizjologicznej zrobił na McGill University w Kanadzie w 1967 roku. Obecnie jest dyrektorem Sainsbury Wellcome Centre in Neural Circuits and Behaviour na University College w Londynie.

May-Britt Moser urodziła się w Norwegii w 1963 roku. Studiowała psychologię na Uniwersytecie w Oslo. Obecnie jest dyrektorem Centre for     Neural Computation w Trondheim.

Edvard I. Moser urodził się w 1962 roku w Norwegii. Doktorat z neuropsychologii obronił na uniwersytecie w Oslo w 1995 roku. Obecnie jest dyrektorem Kavali Institute for System Neuroscience w Trondheim.

 

 

Kilka liczb na temat nagrody Nobla:

Od 1901 do 2014 roku wręczono 105 nagród Nobla z fizjologii i medycyny.

38 z tych nagród wręczono pojedynczemu laureatowi.

Tylko 11 kobiet otrzymało nagrodę Nobla z medycyny lub fizjologii.

Najmłodszy laureat nobla z medycyny lub fizjologii miał 32 lata. To odkrywca insuliny, Frederick G. Banting, nagrodzony w 1923 roku.

Najstarszy laureat miał 87 lat - był nim Peyton Rous nagrodzony w 1966 roku za odkrycie wirusuów indukujących powstawanie guzów.

Średnia wieku laureatów nagrody Nobla z medycyny lub fizjologii to 58 lat.

Więcej o:
Komentarze (35)
Nagroda Nobla 2014 - medycyna: John O'Keefe i May-Britt Moser oraz Edvard I. Moser za odkrycie komórek, które odpowiadają za orientacje człowieka w przestrzeni
Zaloguj się
  • czajek76

    0

    www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24288336

  • trudek46

    Oceniono 4 razy -4

    Nobel,zdezelowaana nagroda,a jej rażący przypadek to "Nobel dla Obieraka Banana" zwanego czasem Preziem US-zasrańców ,czyli B.Obamy,haha.zasłuzył na nia jak dzuma w średniowieczu.

  • hulababula

    Oceniono 11 razy 11

    Czy kiedyś doczekamy się Nobla dla Polaka z uczelni w Polsce? Chyba nie... wydajemy na nie 6 mld PLN, to tyle co budżet jednego dobrego amerykańskiego uniwersytetu...

  • lisa2

    Oceniono 10 razy 4

    O!? Niespodzianka!!!

    Pod artykułem nie namawia się nas do oceny dziennikarstwa.

    Co do języka polskiego: nie używany jest zwrot "cyfry" ale "liczby w śródtytule "Kilka liczb na temat nagrody Nobla". Choć dotyczy to tylko jednej dziedziny, w której taka nagroda jest nadawana. Ponadto użyłabym w tym podtytule zwrotu "statystyka" a nie "kilka liczb".

  • cucurucu

    Oceniono 7 razy -3

    No i fajnie tylko....co w tym jest pilnego?

  • artur.pluta

    Oceniono 24 razy 24

    Czekam na komórki, które sa odpowiedzialne za odnalezienie się w życiu

  • dziki_truten

    Oceniono 89 razy 81

    Przyznać Nobla w medycynie - za całokształt - dla ZUS-u za ilość dokonanych uzdrowień.

  • puzonik48

    Oceniono 22 razy 14

    Ludzie ,którym stworzono warunki ,żeby mogli poświęcić się nauce .Jak to się ma do naszych realiów ?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX