I śmieszno, i straszno - wikipedyczne wpadki, oszustwa i żarty

Otwarty model Wikipedii sprawia, że każdy może dołożyć cząstkę swojej wiedzy, budując doskonalszą encyklopedię. Jest to jednak także furtka dla wszelkiej maści dowcipnisiów, którzy chcą wprowadzić innych w błąd. W historii nie tylko polskiej Wiki nie brakuje tez osób, które edytując wpisy manifestowały swoje poglądy oraz zwykłych złośliwców, którym ktoś podpadł na tyle, by chcieli edytować artykuł o nim. Warto jednak pamiętać - nie wińcie Wikipedii, a jej użytkowników. Z okazji 10-lecia polskiej Wikipedii przypominamy niektóre wpadki serwisu.
Nie wszystkie ilustracje przedstawiają zmienione strony.
Henryk Batuta Henryk Batuta fot. Wikipedia

Henryk Batuta nigdy nie istniał

Zacząć należy od chyba najsławniejszej mistyfikacji zamieszczonej na Wikipedii. Hasło dotyczące fikcyjnej postaci historycznej, Henryka Batuty, pojawiło się najpierw na polskiej wersji encyklopedii, potem na innych. Opis całej akcji znaleźć można teraz na Wikipedii pod rzeczonym hasłem:

Przed usunięciem Batuta występował jako jeden z trzech przykładowych więźniów obozu w Berezie Kartuskiej, jeden z siedmiu głównych działaczy Komunistycznej Partii Polski, jeden z sześciu założycieli Związku Patriotów Polskich, "jedyny polski akcent" w twórczości Ernesta Hemingwaya itp. Wskazywano, że niektóre elementy jego fikcyjnej biografii pokrywają się z faktami z życia Karola Świerczewskiego. Przez piętnaście miesięcy można było przeczytać, że warszawska ulica Batuty jest w rzeczywistości ulicą Henryka Batuty. Tymczasem jest to nazwa związana z muzyką, podobnie jak nazwy innych ulic Służewa nad Dolinką (np. Sonaty, Bacha i Mozarta).

 

Wpis nie został zauważony przez blisko piętnaście miesięcy, w międzyczasie dopiski o Batucie zaczęły pojawiać się w innych hasłach, by uwiarygodnić jego istnienie, a także na innych stronach internetowych poświęconych historii, komunizmowi i Żydom.

senator Edward Moore senator Edward Moore "Ted" Kennedy fot. Wikipedia

Senator Edward Kennedy uśmiercony przedwcześnie

Ten przypadek nadgorliwości edytorów Wikipedii wywołuje raczej gęsią skórkę, niż śmiech. 20 stycznia 2009 senator Edward Moore "Ted" Kennedy zasłabł w trakcie lunchu inauguracyjnego dla nowego prezydenta USA Baracka Obamy. W wyniku nieprecyzyjnych informacji został na Wikipedii uznany za zmarłego - od kilku lat zmagał się z nowotworem. Tak naprawdę zmarł dopiero w sierpniu 2009 r.

Jak podaje Wikipedia:

W chwili śmierci był drugim najstarszym stażem członkiem Senatu (zaraz po Robercie Byrdzie) oraz trzynastym najdłużej urzędującym członkiem Kongresu w historii.
Vernon Kay Vernon Kay fot. Wikipedia

Vernon Kay zapewnia przyjaciół, że żyje

Brytyjski prezenter telewizyjny i DJ radiowy Vernon Kay  również przekonał się jak to jest przeżyć własną śmierć. Po wypadku w czasie rejsu we wrześniu 2008 na Wikipedii pojawiła się wiadomość o jego śmierci. Powołując się na to źródło, informację podały media. Musiał nie tylko zadzwonić do większości swoich krewnych i kolegów, ale też wydać oświadczenie, by upewnić wszystkich, że nic mu się nie stało. Serwis Wikinews przeprowadził dochodzenie, próbując dociec kto i z jakiego IP edytował ten wpis.

Howard Webb w polskiej Wikipedii Howard Webb w polskiej Wikipedii fot. mojalegia.republikafutbolu.pl

Howard Webb podpada Polakom

Howard Webb miał pecha sędziować mecz Polska-Austria na Euro 2008 (12 czerwca). Podyktowany w 93. minucie meczu i uznany za kontrowersyjny rzut karny pozwolił Austrii zdobyć wyrównującą bramkę. Swoje oburzenie wyrazili m.in. prezydent i premier, ale także internauci - na Wikipedii Webb został wielokrotnie obrażony, a nawet... wirtualnie uśmiercony. Do dziś można znaleźć po hasłem w polskiej jak angielskiej Wikipedii zażarte dyskusje na ten temat.

Stephen Colbert Stephen Colbert fot. Wikipedia

Stephen Colbert mnoży słonie

Stephen Colbert, amerykański aktor i satyryk w lipcu 2006 r. namówił widzów swojego programu do edytowania Wikipedii, by udowodnić, że populacja słoni afrykańskich potroiła się w ciągu ostatniego pół roku.

Jest autorem pojęcia "wikiality" ("wiki + reality" - wikirzeczywisotść), które określa sposób tworzenia rzeczywistości poprzez zgodzenie się na nową jej wersję. Doczekało się zresztą swojego akapitu w Wikipedii.

Shane Fitzgerald Shane Fitzgerald fot. msnbc.msn.com

Shane Fitzgerald wrabia media

Student uniwersytetu w Dublinie, Shane Fitzgerald, postanowił udowodnić, że dziennikarze nie sprawdzają źródeł informacji. W 2009 roku do biografii niedawno zmarłego kompozytora Maurice Jarre'a dopisał rzekomy cytat z niego:

Mogę powiedzieć, że moje życie było jak długa ścieżka dźwiękowa. Muzyka była moim życiem, muzyka dała mi życie i przez muzykę będę zapamiętany na długo po tym, jak opuszczę ten świat. Gdy umrę, to ostatni walc zagra w mojej głowie i tylko ja będę go słyszał.


Nie było w nim nic kontrowersyjnego, a zacytowało o wiele gazet, w tym brytyjski The Guardian. Nikt nie zauważył błędu, dopóki Fitzgerald miesiąc później sam nie zgłosił się do prasy. Powiedział, że był zszokowany rezultatami eksperymentu.

Robbie Williams Wikipedia Robbie Williams Wikipedia fot. Wikipedia

Robbie Williams je chomiki

Nie wiadomo czym i komu podpadł znany piosenkarz, że w jego biografii znalazł się wpis twierdzący, że Robbie je pluszowe chomiki, by zarobić na życie. Wpis oczywiście zniknął i nie ma po nim śladu.

Ewentualnie któryś z Wikipedystów był bardzo bardzo znudzony.

Tony Blair Wikipedia Tony Blair Wikipedia fot. Wikipedia

Tony Blair w młodości wielbił Hitlera

Podobnego, choć dużo mniej zabawnego, wandalizmu doczekał się brytyjski premier,  Tony Blair. W jego haśle w Wikipedii dopisano, że jako nastolatek ozdobił ściany swojej sypialni plakatami Adolfa Hitlera. Wpis nie przetrwał długo i na samej Wikipedii nie ma dowodów na jego istnienie, ale sprawa została wspomniana w książce "Educational research: networks and technologies" i na wielu stronach internetowych.

[za: The Times, Network World]

Paweł Kamiński

Więcej o:
Komentarze (26)
I śmieszno, i straszno - wikipedyczne wpadki, oszustwa i żarty
Zaloguj się
  • kicior99

    Oceniono 2 razy 2

    Oj ludzie... Wikipedia nie jest żadną wyrocznią - i nie chce nią być. Tryb powstawania sprawia, że nie jest wolna od wandalizmów. To jest tylko wiedza "pierwszego kontaktu", która powinna dać tylko podstawowe pojęcie o temacie. Od rozszerzenia wiedzy są podane źródła, linki do podręczników akademickich itp. W Wikipedii jedną z zasad edytowania jest tzw. chłodne nastawienie. Takie samo powinno być również przy korzystaniu z haseł. Z wikipedycznym pozdrowieniem.

  • abby098

    Oceniono 1 raz 1

    Te przyklady absolutnie niczego nie zmieniaja. To ze np. dziennikarze czesto nie sprawdzaja szczegolowo danej rzeczy dla przecietnie sprawnie poslugujacego sie mozgiem czlowieka nie jest zadnym zaskoczeniem. Ja ich zupelnie rozumiem; czesto nie oplaci sie to po prostu [inaczej jesli waga artykulu jest duza - wtedy to niewybaczalne].... informacje np. dla czytelnika superexpresu nie musza byc wiarygodne. To ze do Wikipedi mozna wpisac falszywe dane to tez raczej ekscytacja dzieci w wieku przedszkolnym.
    Zreszta, ekscytacja ze na wikpedi mozna znalezc dane niezpupelnie prawdziwe potwierdza ze jest to jesdnak dosc wiarygodne zrodlo wiedzy.
    Nik chyba przy zdrowych zmyslach nie czyta danych z wikipedi jako 100% prawdziwych. To jest wspaniale ze jest zbior informacji gdzie mozna szybko sprawdzic zgrobnie temat i jesli wola pozniej dociekac dalej.

  • czechowka

    0

    Kilka lat temu, wyszukując jakąś informację na Wikipedii, zamiast definicji przeczytałam: "POCAŁUJ MNIE W D.u.PĘ. Odświeżyłam - i nic. Poszukałam innego hasła... dalej to samo. Trwało to tylko kilkadziesiąt minut. Żałuję że nie zrobiłam zrzutu!

  • swinton

    Oceniono 2 razy 0

    Panie Kamiński,

    Wpisyje Pan tu jakieś dziwnie i mało znaczące incydenty jak np. Vernon Kay.
    Skąd Pan brał natchnienie?
    Czy nie lepiej było zamiast o takim Vernon Kay napisać o jednym z najlepszych żartów - Nikolai Vasilievitch Onovalov czyli po polsku Mikołaj Onowałow i jego pomniku na pl.Bankowym?

    Polecam Panu czytać gazeta.pl

    wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,5339004,Mikolaj_Onowalow_stanal_na_pl__Bankowym.html
    Tak, tak Panie Kamiński, w wikipedia on też był.

  • texeira

    0

    taaak... tyle tylko, że Colbertowi udowodniono, że podając liczbe słoni w Afryce ;posłużył się danymi z roku... 1985. Bo takie były w amerykańskiej encyklopedii, z której korzystał...

  • testereks

    0

    "uznany za kontrowersyjny"
    Panie Szanowny, a może tak definicję słowa warto by uznać :)
    Jak nie w Wikipedii, to SJP...
    Chyba że płacą od słowa, to rozumiem, skąd taka rozlazłość.

  • mdro

    0

    "Nie wszystkie ilustracje przedstawiają zmienione strony" - a wcześniej był dopisek, że to dlatego, że Wikipedia nie przechowuje historii stron... Ale wpadka, i to w serwisie "Technologie" :D.

    Wikipedia przechowuje wszystkie wersje stron. Są one dostępne, dla każdego hasła, w zakładce "historia i autorzy". Niektóre wersje - szczególnie wulgarne czy łąmiące prawo bądź prywatność - mogą zostać ukryte, ale rejestr takich operacji także jest widoczny. Np. dla hasła "Howard Webb" można to sprawdzić pod adresem:
    pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Howard_Webb&action=historyoraz
    pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Specjalna:Rejestr&page=Howard+Webb
    Przy okazji można sprawdzić, jak szybko wandalizmy były wycofywane (często w tej samej minucie).

  • mitko32

    0

    Wikipedia wiele traci na ograniczeniach, które co "światlejsi" wikipedyści nakładają innym. Szczytem jest panująca tam "salonowa" poprawność polityczna, często dalece wykraczająca poza obiektywność.

  • donek_na_wysypisku

    Oceniono 2 razy 0

    "Śmierć za życia, ludzie, których nie było i TEN sędzia."

    Cholera, a juz myslalem ze o Stefana chodzi.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX