'Gierkówka' po ponad 40 latach zniknie z mapy Polski. Tak wyglądała, gdy ją wybudowano

Wybudowana 42 lata temu 'gierkówka' stała się przełomem w czasach PRL i przez przez wiele lat była najchętniej uczęszczaną drogą w Polsce. Kosztowała 4 mld zł i wymagała zaangażowania siedmiu ministerstw. Niebawem zniknie z mapy Polski zastąpiona fragmentami autostrady A1. Tak wygląda na archiwalnych zdjęciach sprzed czterech dekad.
Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

42 lata popularnej "gierkówki"

"Gierkówkę" nazywano potocznie od nazwiska I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka, który zainicjował jej powstanie. W czasach budowy, w latach 70. porównywano ją do amerykańskiej Route 66. Była to pierwsza trasa szybkiego ruchu w Polsce, najważniejsza inwestycja tamtych czasów. Teraz, po ponad 42 latach istnienia kończy swój żywot.

Droga krajowa nr 1 - bo tak formalnie nazywa się "gierkówka"- jest powoli zastępowana przez autostradę A1 prowadzącą od Trójmiasta do granicy z Czechami w Gorzyczkach (woj. śląskie). W tym tygodniu w województwie łódzkim rozpoczęto przebudowę jednego z ostatnich odcinków "gierkówki" do standardów autostrady.

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

Ukończona przed terminem

Pierwsze wzmianki na temat budowy "gierkówki" pochodzą z 15 marca 1972 roku kiedy to władze PRL uchwaliły plan budowy 3000 km dróg szybkiego ruchu i autostrad. W ramach inwestycji planowano wybudować autostradę, która połączy Warszawę, Łódź i Katowice.

Trasę ukończono w bardzo szybkim tempie. Oficjalna decyzja o budowie zapadła 23 kwietnia 1973 roku, a do użytku oddaną ją już 11 października 1976 roku. Na dzień przed obchodzonym 12 października w PRL świętem Dnia Wojska Polskiego (w rocznicę bitwy pod Lenino) i prawie trzy miesiące przed oficjalnym terminem ukończenia budowy.

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

Chciała być autostradą

Pomimo propagandy sukcesu władz PRL, z autostradą "gierkówka" miała niewiele wspólnego. Ostatecznie została wybudowana jako trasa szybkiego ruchu, gdzie do już istniejącej szosy zdecydowano dodać drugą jezdnię (pomijając Łódź). Jedynie odcinek od Piotrkowa Trybunalskiego do Częstochowy został poprowadzony nowym śladem i zaprojektowany jako autostrada.

Głównym problemem pozostałych fragmentów "gierkówkówki" były kolizyjne skrzyżowania, na których notorycznie dochodziło do wypadków. Co więcej, "gierkówkę" obok wszystkich dużych miast poprowadzono obwodnicami. Jedynym wyjątkiem była Częstochowa, przez co ten fragment dla kierowców był (i będzie jeszcze przez kilka lat) niezwykle uciążliwy.

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

"Trasa Czynu Żołnierskiego"

W tamtych czasach budowa "gierkówki" była ogromnym przedsięwzięciem. Była to pierwsza tego typu droga i od początku stała się poligonem doświadczalnym dla tego typu inwestycji w przyszłości.

Jej budowa wymagała kompleksowych zmian już na etapie przygotowywania. Konieczne okazało się wsparcie technologii zachodnich. Użyto m.in. komputerów w pracach projektowych i zakupiono z Zachodu nowoczesne maszyny drogowe. Ukończono ją przy dużym udziale wojska, skąd zaczerpnęła ówczesną nazwę "Trasa Czynu Żołnierskiego".


Fot. Archiwum GDDKiA

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

Liczby robią wrażenie

Budowy "gierkówki" pochłonęła ogromne zasoby. Na jej potrzeby przekopano 7,6 mln metrów sześciennych ziemi, wykonano 4,2 mln metrów kwadratowych nawierzchni i podbudowy, wytworzono 1,3 mln ton mas bitumicznych oraz 1,2 mln metrów sześciennych betonu.

Dodajmy do tego położenie 71 km kabli, przeciągnięcie 152 km linii energetycznych i teletechnicznych oraz położenie 22 km rurociągów. Budowa "gierkówki" wymagała też rozebrania ponad 300 domów mieszkalnych i gospodarczych.

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

Była przełomem w jakości podróżowania

Ostateczna długość trasy w momencie otwarcia wyniosła 239 km. "Przy okazji" wybudowano też 4,5 km potrzebnych wiaduktów i mostów. "Gierkówka" nie docierała jednak od razu do samych Katowic, połączenie ich z Będzinem skończono dopiero w 1984 roku.

Całkowity koszt budowy wyniósł 4 mld zł, a zaangażowanych w budowę było siedem ministerstw oraz 60 podwykonawców. Podczas prac samochody budowy pokonały łącznie ponad 6 milionów kilometrów.

Na całej długości "gierkówki" ustanowiono ograniczenie prędkości do 100 km/h, pomimo faktu, że na odcinku od Piotrkowa do Częstochowy trasa była przystosowana do ruchu z prędkością 120 km/h. Pomimo wielu błędów i uciążliwości była w PRL-u przełomem w jakości podróżowania.

Gierkówka Gierkówka Fot. Archiwum GDDKiA

A1 zastępuję "gierkówkę"

Teraz "gierkówka" ostatecznie zniknie z mapy Polski. Obecnie duża jej część, od Piotrkowa Trybunalskiego do Janek została już przebudowana na drogę ekspresową S8. Odcinek od Piotrkowa do Pyrzowic staje się z kolei częścią autostrady A1.

Jej śladem budowany jest właśnie ostatni brakujący fragment tej autostrady między Piotrkowem Trybunalskim a Kamieńskiem. Kilkanaście dni temu wyłoniono z przetargu firmę, która zajmie się realizacją tej inwestycji wartej 857 mln zł brutto.

Jak podaje GDDKiA, Całą autostradą A1 w 2022 roku będzie można przejechać z Gdańska do granicy z Czechami w około pięć godzin.


źródło: GDDKiA

Więcej o:
Komentarze (276)
"Gierkówka" niedługo zniknie. Zastąpi ją autostrada A1. Tak wyglądała, gdy ją wybudowano
Zaloguj się
  • romikus

    Oceniono 81 razy 69

    Długi Gierka spłaciliśmy. A ile czasu będziemy spłacać długi obecnego rządu??

  • plastikpiokio

    Oceniono 41 razy 39

    tak było ----jak jechałem do szwagra do stolycy to ani przede mną ani za mną ani jednego samochodu w zasięgu wzroku ----- a ja moim 126p całe 105 /km/h -----głowa pękała z hałasu ale była jazda .

  • mistermadmat

    Oceniono 31 razy 31

    Zdjęcie nr.3... i nie mówcie że nie macie dzieci..[sprawdzić czy nie ksiądz].....

  • wichura

    Oceniono 25 razy 21

    Dzięki tym "kolizyjnym skrzyżowaniom" i postawionym tam "70" niejedna milicyjna/policyjna rodzina się wyżywiła ;)

  • single_malt

    Oceniono 30 razy 18

    Gierkowka by dzis nie powstala. Ona powstala tylko dlatego, ze tow Gierek potrzebowal szybkiej komunikacji z rodzinnego Slaska do stolicy. Dzis kupiono by po prostu kilka Gulfstreamow i ew zbudowano male lotnisko w poblizu wsi rodzinnej pseudo-VIPa.
    Jak to sie czasem mowi: wies nigdy nie wyjdzie z czlowieka

  • kichchi

    Oceniono 27 razy 17

    to władze PRL uchwaliły plan budowy 3000 km dróg szybkiego ruchu i autostrad.
    - upadajacy niewydolny reżim bredził jak obecnie matołusz z pisu o kilku elektrowniach atomowych, centralnym lotnisku na 50. 000 000 pasażerów i polskich samochodach elektrycznych

  • milujte

    Oceniono 23 razy 15

    I sekretarz komitetu centralnego towarzysz Edward Gierek niech żyje!
    -Niech żyje!

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX