Gazeta.pl Next >  Biznes >  Zaległości w VAT w górę o... 500 proc. NIK zaleca miękką egzekucję

Zaległości w VAT w górę o... 500 proc. NIK zaleca miękką egzekucję

A A A
Główna siedziba NIK w Warszawie

Główna siedziba NIK w Warszawie

Rosną zaległości podatkowe. I to szybciej niż dochody z podatków. Coraz częściej są to zaległości, których wyegzekwować się nie da - alarmuje Najwyższa Izba Kontroli

Według NIK odnotowane w urzędach skarbowych zaległości podatkowe wymagalne wyniosły - według stanu na koniec 2016 r. - 68,9 mld zł. Były o 35,7 proc. wyższe niż na koniec 2015 r. i aż o 96,2 proc. wyższe niż na koniec 2014 r.

Największy udział w tej kwocie, bo aż 83,7 proc. miały zaległości w, które na koniec 2016 r. sięgnęły 59,6 mld zł. Tu wzrost w stosunku do końca 2015 r. przekraczał 40,3 proc., zaś wobec końca 2014 r. ponad 115 proc.

Jeszcze gorzej wygląda to jeśli sięgnąć z tymi porównaniami jeszcze mocniej wstecz. Okazuje się bowiem, że w porównaniu do stanu na koniec 2009 r. zaległości wzrosły o 383,8 proc., w tym w VAT o 501,1 proc.

- Wzrost kwoty tych zaległości wiąże się z większą liczbą wyłudzeń i zwiększoną wykrywalnością dużych nieprawidłowości i oszustw podatkowych - tłumaczy NIK. Dodaje, że kwota niezapłaconych zobowiązań, przypadających na „puste faktury”, na koniec 2015 r. wynosiła 21,9 mld zł i była ponad dwukrotnie wyższa od kwoty na koniec 2014 r. Według stanu na 30 czerwca 2016 r. było to już 27,3 mld zł.

Zaległości podatkoweZaległości podatkowe NIK, MF

Zaległości trudne do ściągnięcia

Problem w tym, że są to kwoty bardzo trudne do wyegzekwowania. Ba, często niemożliwe do odzyskania. - Należności wynikające z wydanych decyzji od podmiotów uczestniczących w oszustwach podatkowych są trudne do wyegzekwowania, szczególnie od zobowiązanych, którzy jako miejsce prowadzenia działalności wskazują „wirtualne biura”, a także podmiotów, które nie ujawniły w Krajowym Rejestrze Sądowym aktualnej siedziby lub zgłosiły nieprawdziwe dane - czytamy w raporcie z kontroli NIK w urzędach skarbowych. Izba badała fiskusa pod kątem poszanowania przezeń praw podatników oraz zabezpieczania interesów państwa. Pod lupę wzięła Ministerstwo Finansów i dziewięć urzędów skarbowych.

Według NIK na zmniejszenie skuteczności egzekucji zaległości podatkowych miała wpływ nie tylko rosnąca skala oszustw, ale też trudna sytuacja finansowa i brak płynności finansowej części firm. W badanej przez NIK próbie 135 zaległości na kwotę ogółem 475,3 mln zł odzyskano zaledwie 1,16 proc. zaległości.

Niekorzystnym zjawiskiem jest też wzrost liczby firm z zaległościami, które przekraczają 1 mln zł. Według stanu na 30 czerwca 2016 r. w urzędach skarbowych figurowało 9463 takich dłużników. Ich zaległość wobec państwa też systematycznie rośnie. W połowie zeszłego roku przekraczała 47,6 mld zł. To 80,1 proc. łącznej kwoty zaległości wymagalnych na ten dzień.

Firmy z największymi zaległościamiFirmy z największymi zaległościami NIK, MF

Skuteczna miękka egzekucja

Jakieś dobre wieści? Są. NIK oceniła, że minister finansów rzetelnie monitorował zaległości podatkowe. Dzięki wdrożonym przez niego zmianom nastąpił wzrost wielkości wyegzekwowanych zaległości podatkowych. Wzrosła także kwota dobrowolnych wpłat podatku w drodze tzw. miękkiej egzekucji. Owa miękka egzekucja to nic innego jak poinformowanie podatnika o braku należnej od niego wpłaty oraz o konsekwencjach jej nieuregulowania. Jak się okazuje, taka swoista perswazja w wielu przypadkach, przynosi efekt. Podatnicy dobrowolnie regulują zwoje zaległości.

Izba pochwaliła skontrolowane urzędy skarbowe, za to, że egzekucję zobowiązań podatkowych prowadziły z poszanowaniem praw podatników. - Przy stosowaniu środków egzekucyjnych brano pod uwagę zarówno korzyści z egzekucji, jak też dolegliwość, koszty i skutki społeczne stosowania środków egzekucyjnych, zwłaszcza egzekucji z ruchomości i nieruchomości - czytamy w raporcie.

Równocześnie jednak NIK oceniła, że postępowania te nie zawsze gwarantowały zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa. - Znikoma była liczba sprzedaży ruchomości i nieruchomości, niewielkie były efekty zabezpieczenia zobowiązania na majątku podatnika i stosowania hipoteki oraz zastawu skarbowego, a także odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych - wylicza Izba.

Jej zdaniem to trzeba poprawić. Konieczne jest zwiększanie kompetencji pracowników urzędów skarbowych oraz ich „gotowości do stosowania dostępnych instrumentów prawnych w celu wzmocnienia ochrony interesów Skarbu”. Państwa.

W czterech urzędach skarbowych kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości dotyczące zaległości z przedziału 20-100 tys. z. Polegały one na opóźnieniach we wszczęciu postępowania podatkowego, zwłoce lub niepodejmowaniu wszystkich czynności, zmierzających do ustalenia majątku dłużników oraz na niewyczerpaniu wszystkich środków egzekucyjnych. W próbie 45 zaległości powyżej 1 mln zł z opóźnieniem wszczęto trzy postępowania w celu ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe członków zarządu spółek kapitałowych na łączną kwotę 28,1 mln zł. Opóźnienia te nie wpłynęły jednak na skuteczność egzekucji, gdyż zobowiązani nie posiadali majątku mogącego być przedmiotem egzekucji. NIK nie stwierdziła przypadków umorzenia postępowania egzekucyjnego w wyniku nieprawidłowych działań kontrolowanych urzędów.

- Ogólnie wskaźnik skuteczności egzekucji zaległości podatkowych (ściągalności), tj. relacja kwoty wyegzekwowanych zaległości w postępowaniach egzekucyjnych do kwoty zaległości objętych tytułami wykonawczymi do załatwienia, wyniósł 26,8 proc. w 2015 r. i był wyższy o 2,6 pkt proc. od wykonania w 2014 r. W 2016 r. wskaźnik skuteczności wyniósł 34,2 proc. i był wyższy o 7,4 punktu procentowego od wykonania w 2015 r. - policzyła Izba. Jej zdaniem wzrost wartości wskaźnika skuteczności egzekucji związany był głównie z działaniami organów egzekucyjnych, mającymi na celu obniżenie kwoty zaległości objętych egzekucją administracyjną.

Skąd się biorą zaległości?Skąd się biorą zaległości? NIK, MF

Jak zmniejszyć zaległości? Zalecenia NIK

Okazuje się też, że w urzędach skarbowych były problemy, wynikające z używania niewydolnych systemów teleinformatycznych. Dotyczyły one dokonywania elektronicznych zajęć rachunków bankowych z użyciem systemu teleinformatycznego OGNIVO udostępnionego we wrześniu 2016 r. W tej sytuacji NIK zalecił pilne usunięcie przeszkód z dokonywaniem elektronicznych zajęć rachunków bankowych. - Chodzi o to, by organy egzekucyjne urzędów skarbowych nie znajdowały się w pozycji gorszej od  organów administracyjnych i sądowych, które wyprzedzają je w zajęciu wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - wyjaśnił.

Wśród jego zaleceń znalazły się też dalsze działania, w zmiany prawa, w celu zmniejszenia liczby popełnianych przestępstw podatkowych. NIK wspomina tu o konieczności wprowadzenia przepisów, które wyeliminowałyby możliwość korzystania przez oszustów z usług biur wirtualnych. Zaleca dalsze upowszechnianie miękkiej egzekucji, rozwijanie systemów informatycznych, automatyzację niektórych zadań urzędników oraz lepsze wykorzystywanie ich czasu pracy. Wszystko to ma przynieść znaczne zmniejszenie się kwoty zaległości podatkowych.

Polecamy
Komentarze (21)
Zaległości w VAT w górę o... 500 proc. NIK zaleca miękką egzekucję
Zaloguj się
  • krzysiozboj

    Oceniono 16 razy 6

    Kiedyś nie wiedziałem, dlaczego nie zrobiono banalnej rzeczy w Vat, a która funkcjonuje w Czechach - płacisz vat wtedy jak Tobie zapłacą fakturę, otrzymujesz zwrot, gdy Twój partner zapłaci (też mnie kiedyś wydmuszka nacięła). Skutek podatkowy powstaje nie po wystawieniu faktury, a po jej zapłaceniu. No, ale wtedy na słupa miliardów zł by nie wyłudził, słup nie zapłacił, to i zwrotu nie ma. wygląda na to, ze nami rządziły najzwyczajniejsze coorwy i złodzieje.

  • Oceniono 8 razy 4

    NIK jak zwykle nadmuchał balonik ....... i nic. To puste faktury, pusty obrót, pusty VAT.
    Owszem będzie to jakoś śmiesznie wyglądalo w statystykach USkarbowych, ale nie ma wpływu na gospodarkę Polski.

  • 0

    Gdyby tak było, że znalazł sposób na VAT, to świat dałby mu „ŁOSKARA” i piałby z radości. Pieją niestety, jak kapłony, Morawiecki syn i Morawiecki-anarchista-tatuś, którzy zamarzyli aby wejść do historii polski i to w "brudnych butach", a tu niespodzianka, VAT kroczy swoimi drogami.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX