"Tu nie można płacić gotówką". Czy to legalne? Jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Finansów

W Polsce bardzo szybko przybywa miejsc, w których można płacić kartami. Pojawiają się już wręcz sklepy czy restauracje, w których nie można zapłacić gotówką. Wraz z nimi pojawiają się wątpliwości - czy to w ogóle legalne? Odpowiedź jest jednoznaczna - tak, przedsiębiorcy nie są zmuszeni do akceptowania gotówki

Bardzo rzadko, ale jednak można już natknąć się w Polsce na sklepy czy restauracje "card only", w których nie można płacić gotówką. Również na niektórych imprezach masowych - np. na festiwalach czy w strefach kibica - w celu przyspieszenia obsługi klientów akceptowane są transakcje wyłącznie kartami czy np. specjalnymi opaskami płatniczymi. Czy jednak tak wolno? Czy można nie obsłużyć klienta, który chciałby zapłacić gotówką?

Ta sprawa wzbudza sporo kontrowersji i wątpliwości, a w sieci można się spotkać z różnymi "wersjami". O oficjalne stanowisko poprosiliśmy więc Ministerstwo Finansów. Odpowiedź resortu nie pozostawia żadnych wątpliwości. Nie ma żadnych podstaw prawnych zmuszających przedsiębiorcę do akceptowania zapłaty gotówką od swoich klientów. Jeśli chce być w 100 proc. bezgotówkowy i przyjmować płatności wyłącznie kartami (czy płatności mobilnych smartfonem, BLIK-iem itp.) - ma do tego pełne prawo.

Jak tłumaczy Ministerstwo Finansów, jedynym warunkiem jest, aby informacja o tym, że w danym sklepie czy punkcie usługowych można płacić wyłącznie kartą, była umieszczona w widocznym miejscu.

Jeśli informacja o akceptowanych przez przedsiębiorcę sposobach płatności umieszczona została w jego lokalu, w miejscu widocznym dla osób chcących skorzystać z oferowanych przez niego towarów lub usług, to takie zastrzeżenie można uznać za wiążące dla stron umowy, a ofertę przedsiębiorcy za skierowaną wyłącznie do określonego grona odbiorców, akceptujących określone przez przedsiębiorcę warunki dotyczące zapłaty za oferowane przez niego produkty

- informuje resort.

Dlaczego są tu wątpliwości?

Po pierwsze, samo to, że gdzieś nie można zapłacić gotówką, nadal dla wielu osób jest szokujące. Choć Polacy coraz częściej płacą kartami, wciąż ponad połowa transakcji odbywa się za pomocą monet i banknotów.

Przeciwnicy "bezgotówkowych" sklepów powołują się na artykuł 32 ustawy o Narodowym Banku Polskim. Mówi on, iż "znaki pieniężne [czyli, jak wynika z art. 31 tejże ustawy, "banknoty i monety opiewające na złote i grosze" - red.] emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej".

.. fragment ustawy o NBP

Tyle, że Ministerstwo Finansów tłumaczy, że treść art. 32 "jednoznacznie nie przesądza o zobligowaniu przedsiębiorców do przyjmowania płatności w gotówce". Resort powołuje się natomiast na art. 353 indeks 1 Kodeksu cywilnego, mówiącego o zasadzie swobody umów. Dodaje, że żadne regulacje w polskim prawie nie nakładają na przedsiębiorców obowiązku przyjmowania płatności np. tylko gotówką albo tylko bezgotówkowo.

.. Kodeks cywilny (fragment)

Zresztą wyłącznie bezgotówkowe bywają już także np. biletomaty w autobusach czy tramwajach w niektórych miastach. To również legalne, o ile oczywiście stosowne informacje są dostępne w pojeździe czy w regulaminie, a bilety za gotówkę można kupić np. w urządzeniach biletowych na przystankach, czy w kioskach i innych punktach handlowo-usługowych.

Zakupy w sieci? Nie trzeba za pobraniem

Również sklepy internetowe nie mają obowiązku zapewnienia możliwości zapłaty za towary poprzez opcję płatności za pobraniem. Tutaj jednoznacznej odpowiedzi udziela art. 18 ustawy o prawach konsumenta, który mówi po prostu, że należy klienta poinformować "o ograniczeniach dotyczących dostarczania
oraz akceptowanych sposobach płatności".

.. fragment ustawy o prawach konsumenta

Dlaczego czasem nie można płacić gotówką?

Niektórzy przedsiębiorcy odmawiają przyjmowania gotówki, gdy uznają, że przyjmowanie jej, wydawanie reszty itd. mocno spowolniłoby pracę kelnerów czy sprzedawców (podczas imprez masowych, w obleganych barach itd.). Przyjmowanie płatności bezgotówkowo skraca czas obsługi.

Innym argumentem jest m.in. lepsza kontrola nad finansami firmy - nie trzeba zmagać się z mankiem w kasie, pieniądze "nie giną". Przedsiębiorcy zwracają też uwagę na uciążliwość codziennego liczenia gotówki w kasie czy ewentualnego jej transportu.

Więcej o:
Komentarze (312)
'Tu nie można płacić gotówką'. Czy to legalne? Jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Finansów
Zaloguj się
  • swinton

    Oceniono 50 razy 20

    Załóżmy że wszędzie trzeba będzie płacić kartą.
    Oznacza to że ludzie będą zmuszeni do założenia konta bankowego nawet jak nie chcą.
    I jak to się ma do 'zasadzy swobody umów '.
    Sklep / restauracja nie ma prawa odmówić obsługi klienta za względu na kolor skóry ale może odmówić obsługi jak klient nie ma konta bankowego. To jest dyskryminacja.

  • jurekwy

    Oceniono 55 razy 19

    Zamawiam obiad, konsumuję. Teraz pora na zapłatę. Płacę odliczoną kwotę gotówką. Nie przyjmujemy. Ja wychodzę z restauracji, baru - i co? Aresztują mnie, bo nie mam karty płatniczej?

  • lubat

    Oceniono 30 razy 16

    Na każdym banknocie jest napisane: "Banknoty emitowane przez NBP są prawnym środkiem płatniczym w Polsce".
    Ustawy nikt nie może ograniczać jakimiś podrzędnymi aktami prawnymi czy samowolą. To, że jednak niektórzy to czynią, jest samowolą. Zjawiskiem dosyć popularnym w Polsce, nawet na poziomie najwyższych władz.

  • 13mb

    Oceniono 31 razy 15

    Nie ma żadnych podstaw prawnych !!! zmuszających klientów do akceptowania zapłaty kartami kredytowymi i wyzbycia się swojej prywatności. Trzeba po prostu opuścić taki lokal, imprezę czy inne pod ujęcie ! Nikt nie może zmusić klienta do wyzbycia się swojej prywatności, płacenie kartą zostawia ślad w systemie, a jest to nie pożądane !

  • race444

    Oceniono 18 razy 12

    Only Card a potem awaria w Banku. Juz raz mi sie cos takiego zdarzylo. Podjezdzam zatankowac w obcym miescie /250 km od miejsca zamieszkania/ a tu na kazdym dystrybutorze napis " Awaria Terminala za paliwo mozna placic tylko gotowka "

  • tpdlagier

    Oceniono 18 razy 10

    Płatność tylko kartą jest znakomitym rozwiązaniem dla fiskusa. Wszystko jak na dłoni. Ale ilość osób które nie zawsze radzą sobie z kartą jest niemała. Myślę że w świetle prawa uniemożliwianie im korzystania z jakichś usług jest jednak dyskryminacją. Obiektywnie.

  • gadolinn

    Oceniono 13 razy 9

    Pieniadze, zwlaszcza banknoty, sa prawnym srodkiem platniczym, wiec nie moga byc nie przyjete.

  • giles

    Oceniono 12 razy 8

    MF nieprawidłowo interpretuje prawo. Konstytucja a nie podrzędny jej kodeks cywilny wydanie reguluje, co jest środkiem płatniczym w Polsce. Swoboda zawierania umów jest ograniczona konstytucja. Mam nadzieje, ze znajdzie się ktoś kto doprowadzi do rozstrzygnięcia w tej sprawie przez Trybunał Konst.

  • bartekgryko

    Oceniono 32 razy 8

    Ustawa o NBP jest jednoznaczna, prawnym środkiem płatniczym w Polsce jest gotówka, i musi być akceptowana, pozostałe formy mogą być akceptowane lub nie. I w tym właśnie zakresie przedsiębiorca ma obowiązek informować. Pytanie co zrobić z automatami, które akceptują tylko niektóre z banknotów albo monet.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX