Gwiazda "ukradła" egzoksiężyc swojej planecie. Zdaniem naukowców, z tego powodu teraz ciemnieje

Bartłomiej Pawlak
Odkryta prawie 130 lat temu gwiazda Boyajiana okresowo staje się nawet o 22 proc. ciemniejsza. Naukowcy wciąż nie wiedzieli, co jest przyczyną tego zjawiska. Teraz nowa teoria sugeruje, że prawdopodobnym winowajcą jest "skradziony" egzoksiężyc.

Gwiazda o niezbyt wdzięcznej nazwie KIC 8462852 (nazywana też gwiazdą Boyajiana) znajduje się niespełna 1500 lat świetlnych od nas (w skali kosmicznej to wciąż niewiele). Jest 1,7 raza większa od Słońca (oraz 1,4 raza bardziej masywna). Pierwszy raz zaobserwowano ją już w 1890 roku, a więc prawie 130 lat temu, ale przez ponad 12 dekad nie wzbudzała większego zainteresowania naukowców. 

Gwiazda przygasała pozornie bez przyczyny

Zaciekawiła naukowców dopiero w 2011 i 2013 roku, gdy astronomowie poinformowali, że niespodziewanie ciemnieje. Skoki jasności były zupełnie niespodziewane i zaskoczyły badaczy. W 2015 roku dziwne zachowanie gwiazdy udało się jeszcze potwierdzić przez Tabetha Boyajian z Uniwersytetu Stanu Luizjana.

Spadki jasności KIC 8462852 były zupełnie nieregularne. Czasem gwiazda przygasała bardzo nieznacznie, a czasem spadek był ogromny i wynosił 22 proc. w ciągu zaledwie kilku dni. W 2015 roku sugerowano, że przyczyną nagłej utraty jasności może być rój komet przebiegający przed jej obrazem. 

>>> Naukowcy zaobserwowali "trzęsienie Marsa":

Naukowcy wiedzą już, co może być powodem zachowania gwiazdy

Teraz naukowcy z Columbia University w Nowym Jorku twierdzą, że znaleźli najbardziej prawdopodobne rozwiązanie zagadki. Swoje odkrycie opublikowali w czasopiśmie naukowym "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society".

Ich zdaniem nagłe spadki jasności są powodowane przez szczątki obiektu, który kiedyś obiegał KIC 8462852. Najprawdopodobniej był to księżyc planety, która obiegała ją po coraz ciaśniejszej orbicie aż w końcu została zniszczona przez swoją gwiazdę.

Wówczas egzoksiężyc powinien "wypaść" z układu gwiezdnego lub zderzyć się z gwiazdą, ale w tym przypadku gwiazda "ukradła" go swojej planecie. Księżyc zmienił więc orbitę stając się de facto nową egzoplanetą (ewentualnie egzoplanetą karłowatą).

Wizja artystyczna gigantycznego zderzenia protoplanetyWizja artystyczna gigantycznego zderzenia protoplanety fot. NASA/JPL-Caltech

Nowa, zabójcza orbita

Niestety nowa, bardzo wąska orbita małego, skalistego ciała była dla niego zabójcza. Ogromne promieniowanie gwiazdy zaczęło niszczyć egzoksiężyc, stopniowo zdzierając z niego wierzchnie warstwy materii. Potem siły pływowe rozerwały obiekt. Ostatecznie powstała chmura skał i pyłu, która co pewien czas przygasza blask obieganej gwiazdy. 

Co więcej, naukowcy sugerują, że większe odłamki dawnego egzoksiężyca stale zacieśniają orbitę wokół gwiazdy. Z tego powodu topią się i ostatecznie zostają pochłonięte przez gwiazdę. Proces ten ma trwać kolejne miliony lat, aż do momentu, gdy wszystkie odłamki dawnego księżyca znikną.

Teraz naukowcy chcą znaleźć inne gwiazdy, który również "porwały" i zniszczyły egzoksiężyce swoich planet. Jeśli teoria badaczy z Columbia University się potwierdzi, będzie oznaczało to, że księżyce występują powszechnie poza Układem Słonecznym, na co na razie nie znaleziono dowodów.

Czytaj też: Polscy naukowcy pomogą w przechwyceniu komety z krańców Układu Słonecznego

Więcej o:
Komentarze (56)
Gwiazda "ukradła" egzoksiężyc swojej planecie. Zdaniem naukowców, z tego powodu teraz ciemnieje
Zaloguj się
  • asperamanka

    Oceniono 17 razy 13

    „Ogromne promieniowanie gwiazdy zaczęło rozrywać egzoksiężyc stopniowo zdzierając z niego wierzchnie warstwy materii. Ostatecznie powstała chmura skał i pyłu, która co pewien czas przygasza blask obieganej gwiazdy.”
    ================

    Ponieważ cenie dobre dziennikarstwo, to jednak podpowiem stażyście który przepuścił powyższy tekst przez tłumacza google, że tego księżyca nie rozerwało bynajmniej żadne ‚ogromne promieniowanie’, lecz po prostu przekroczył granicę Roche’a i został rozerwany przez siły pływowe - podobnie jak jakiś nienazwany księżyc Saturna w naszym układzie słonecznym, po którym dziś zostały piękne pierścienie. To zresztą wynika z artykułu.

    Nie ma za co.

  • m.godwin

    Oceniono 13 razy 9

    Tak się kończy, gdy ktoś kradnie księżyc. Pamiętam dwóch takich...

  • saves

    Oceniono 11 razy 7

    Promieniowanie rozerwało ów księżyc? A który jego rodzaj? Grawitacja jest za to odpowiedzialna. Bo że siły pływowe są w stanie to zrobić, to widzimy na przykładzie Europy, której czynne wulkany są dziełem rozciągania i ściskania przez grawitację Jowisza. Gwiazda zaś ma ją nieporównywalnie większą.

  • jot9

    Oceniono 8 razy 6

    "W 2015 roku sugerowano, że przyczyną nagłej utraty jasności gwiazdy może być rój komet przebiegający przed jej obrazem. "
    Ściśle rzecz biorąc obraz to odwzorowanie obiektu np. na płótnie, monitorze (są luźniejsze znaczenia, ale te są raczej stosowane w tekstach humanistycznych) a ponieważ to tekst paranaukowy to rozumiem, że ten rój komet przebiegał przed monitorami naukowców (ewentualnie dziennikarza). :)

  • kzet69

    Oceniono 7 razy 5

    "Ogromne promieniowanie gwiazdy zaczęły niszczyć egzoksiężyc" Polska mowa być trudna język, na dodatek p. Pawlak zdaje się ma problemy by odróżnić promieniowanie od sił grawitacji, promieniowanie nie rozrywa ciał skalistych, siły grawitacji jak najbardziej drogi "redaktorze"

  • kaplan.raka.odbytu

    Oceniono 6 razy 4

    Boyajian, jak Kopernik, była - i jest - kobietą (serio, nie żartuję). Myślę, że takie rzeczy warto sprawdzać przed publikacją :(

  • syriusz.wila

    Oceniono 2 razy 2

    Eksperyment pt Wszechświat jest całkiem udany. Ciekawe czy o nas wiedzą.

  • student_zebrak

    Oceniono 6 razy 2

    po prostu wczesniej przeszli na OZE

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX