Ważne informacje i terminy dla osób ubiegających się o certyfikat księgowy

Uzyskanie certyfikatu księgowego do 31 grudnia 2008 r.

Dnia 2 maja 2008 r. weszły w życie przepisy przejściowe dotyczące nabywania uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych określone w art. 2 ust. 1-4 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie zmiany ustawy o rachunkowości (Dz. U. nr 63, poz. 393). Wynika to z art. 6 pkt 2 wymienionej ustawy.

Zgodnie z tymi przepisami wnioski o wydanie certyfikatu księgowego, złożone do 31 grudnia 2008 r. rozpatrywane będą na dotychczas obowiązujących zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. z 2002 r. nr 120, poz. 1022 ze zm.).

Przypomnę, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Minister Finansów wydaje certyfikat księgowy osobom fizycznym, które:

1) złożyły oświadczenie, iż posiadają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych, nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa popełnione umyślnie oraz za czyny określone w rozdziale 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.),

2) spełniają co najmniej jeden z poniższych warunków:

a) udokumentowały trzyletnią praktykę w księgowości oraz posiadają wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

b) udokumentowały trzyletnią praktykę w księgowości, posiadają wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne oraz ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

c) udokumentowały dwuletnią praktykę w księgowości, posiadają wykształcenie co najmniej średnie oraz złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje osób ubiegających się o certyfikat księgowy.

Przy czym, zgodnie z § 4 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, za praktykę w księgowości uważa się wykonywanie - na podstawie stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem ewidencji własnej działalności gospodarczej, czynności:

1) o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2, 4 lub 5 ustawy o rachunkowości, na zasadach w niej określonych, lub

2) w ramach badania sprawozdania finansowego, pod nadzorem biegłego rewidenta.

WAŻNE!

Osoby ubiegające się o uzyskanie certyfikatu na drodze egzaminacyjnej na dotychczasowych zasadach powinny złożyć wniosek o zakwalifikowanie do egzaminu do dnia 30 września 2008 r. Dla tych osób termin egzaminu zostanie wyznaczony do 31 grudnia 2008 r. Osoby, które chcą zdawać egzamin według tych zasad nie mogą więc spóźnić się ze złożeniem wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu.

Od 1 stycznia 2009 r. obowiązywać będą inne zasady nabywania uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zasady te określone zostały w nowym rozdziale 8a "Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych" wprowadzonym do ustawy o rachunkowości. Osoby, które złożą wnioski o zakwalifikowanie do egzaminu i nie przystąpią do niego do dnia 31 grudnia 2008 r., będą kwalifikowane do kolejnego egzaminu, ale już na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2009 r. Oczywiście egzamin sprawdzający kwalifikacje będzie się wówczas odbywać także według nowych zasad.

Uzyskanie certyfikatu księgowego od 1 stycznia 2009 r.

Począwszy od 1 stycznia 2009 r. certyfikat księgowy będzie wydawany na wniosek osoby fizycznej, która spełnia łącznie warunki określone w art. 76b ust. 1 znowelizowanej ustawy o rachunkowości, tj.:

1) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,

2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniądza i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyny określone w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości,

3) posiada dwuletnią praktykę w księgowości,

4) posiada wykształcenie co najmniej średnie,

5) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje osób ubiegających się o certyfikat księgowy.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na nową definicję praktyki określoną w art. 76b ust. 2 znowelizowanej ustawy o rachunkowości, obowiązującą od 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z wymienionym przepisem za praktykę w księgowości uważać się będzie wykonywanie - na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż 1/2 etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej - następujących czynności:

1) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym, lub

2) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, lub

3) sporządzanie sprawozdań finansowych, lub

4) badanie sprawozdań finansowych pod nadzorem biegłego rewidenta.

W stosunku do dotychczasowego stanu prawnego definicja praktyki uległa więc istotnej zmianie. Od 1 stycznia 2009 r. wykonywanie czynności uznawanych za praktykę na podstawie umowy o pracę będzie możliwe wyłącznie w wymiarze nie mniejszym niż 1/2 etatu (dotychczasowe przepisy nie określały wymiaru czasu pracy). W odniesieniu do umów cywilnoprawnych zwraca się uwagę na odpłatny charakter takiej umowy oraz konieczność jej zawarcia z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Ponadto nie będzie wątpliwości, iż wymóg praktyki będzie spełniony, jeżeli osoba ubiegająca się o wydanie certyfikatu księgowego udokumentuje wykonywanie tylko jednej z wymienionych wyżej czynności przez wymagany okres.

Dodać należy, że na mocy przepisów przejściowych, osoby, które złożą wniosek o wydanie certyfikatu księgowego bez egzaminu po 1 stycznia 2009 r., ale przed dniem 30 czerwca 2010 r. otrzymają certyfikat księgowy, jeżeli wykażą, iż spełniają łącznie warunki określone w art. 2 ust. 5 ustawy nowelizującej, tj.:

1) mają pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystają z pełni praw publicznych,

2) nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniądza i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyny określone w rozdziale 9 ustawy,

3) posiadają trzyletnią praktykę w księgowości i wykształcenie:

a) wyższe magisterskie uzyskane na kierunku rachunkowości lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, lub

b) uzyskane w ramach studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, poprzedzone studiami magisterskimi lub równorzędnymi.

WAŻNE!

Osoby ubiegające się od 1 stycznia 2009 r. o wydanie certyfikatu księgowego bez egzaminu będą zobowiązane udokumentować trzyletnią praktykę zgodnie z art. 76b ust. 2 znowelizowanej ustawy o rachunkowości. Czyli wykonywanie czynności uznanych za praktykę przez okres 3 lat powinno odbywać się na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż 1/2 etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej.