ZUS i NFZ rozwieją Twoje wątpliwości!

Obowiązujące przepisy nie zawsze są jasne i konkretne. W naszym prawodawstwie nie brakuje takich, których stosowanie w praktyce przysparza niemałe problemy. Również tych z zakresu ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Obecnie jednak płatnicy składek, którzy mają wątpliwości co do stosowania określonych przepisów, mogą wystąpić o ich interpretację.

Interpretacja wytłumaczy przepisy

Od 20 września 2008 r. płatnicy składek mogą występować z wnioskiem do ZUS i NFZ o wydanie pisemnej interpretacji odnośnie zakresu i sposobu zastosowania przepisów w ich indywidualnych sprawach. Chodzi tu oczywiście o przepisy o ubezpieczeniach społecznych i ubezpieczeniu zdrowotnym. Możliwość taką płatnicy zyskali dzięki ostatniej nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej pory w razie wątpliwości można było jedynie uzyskać interpretacje przepisów podatkowych, które są wydawane przez upoważnione izby skarbowe.

O co można pytać?

Przedmiotem zapytania może być wszystko, co jest związane z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). W przypadku ubezpieczeń społecznych płatnik może więc zapytać ZUS o wykładnię następujących przepisów:

- ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

- ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (ale tylko w zakresie, w jakim ustawa ta reguluje zasady ustalania stopy procentowej składki wypadkowej) oraz

- rozporządzenia określającego szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

ZUS nie wyjaśni nam natomiast przepisów np. w sprawach zasiłków chorobowych czy sprawach emerytalno-rentowych.

Z kolei do NFZ można wystąpić o interpretację przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Złóż wniosek i opisz problem

Płatnik, który ma wątpliwości odnośnie stosowania przepisów ubezpieczeniowych i chciałby wystąpić do ZUS bądź NFZ o ich interpretację, powinien złożyć stosowny wniosek. We wniosku tym można pytać zarówno o zaistniały już stan faktyczny, jak i o zdarzenia przyszłe. W zapytaniu płatnik musi jednak przedstawić własne stanowisko w interesującej go sprawie. W interesie płatnika jest, aby nurtujący go problem opisać bardzo dokładnie i szczegółowo.

Oprócz tego we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji trzeba też zamieścić:

- oznaczenie firmy przedsiębiorcy,

- oznaczenie siedziby i adresu (albo miejsca) zamieszkania oraz adresu przedsiębiorcy,

- numer identyfikacji podatkowej (NIP),

- numer w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Ewidencji Działal-ności Gospodarczej,

- adres do korespondencji (w przypadku, gdy jest inny niż adres siedziby lub zamieszkania przedsiębiorcy).

W jednym wniosku można wystąpić o wydanie interpretacji kilku odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych.

W przypadku gdy wniosek płatnika będzie zawierał braki formalne (będzie niekompletny), wówczas ZUS lub NFZ wezwie płatnika do ich usunięcia wyznaczając na to termin 7 dni. Jeżeli płatnik nie usunie tych braków, wówczas ZUS i NFZ pozostawią wniosek bez rozpatrzenia.

Nie zapomnij o opłacie

Składając do ZUS lub NFZ wniosek o wydanie pisemnej interpretacji trzeba jednocześnie uiścić opłatę. Opłata ta wynosi 40 zł, ale tylko wtedy, gdy wniosek dotyczy jednego problemu. Jeżeli w jednym wniosku płatnik prosi o wykładnię przepisów dotyczących kilku stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych, to wtedy trzeba przygotować się na wyższą opłatę. W takim przypadku trzeba bowiem zapłacić opłatę od każdego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Opłaty nie trzeba wpłacać w tym samym dniu, w którym składa się w ZUS lub NFZ wniosek o interpretację. Na jej opłacenie płatnik ma 7 dni licząc od dnia złożenia wniosku. Opłatę od wniosku wpłaca się na rachunek organu właściwego do wydania interpretacji albo, jeśli istnieje taka możliwość - gotówką w kasie tego organu.

Jeśli płatnik nie ureguluje opłaty na czas, ZUS i NFZ pozostawią wniosek bez rozpatrzenia.

40 zł - tyle kosztuje interpretacja w jednej sprawie

7 dni - tyle masz czasu na zapłacenie opłaty po złożeniu wniosku

7 dni - tyle masz czasu na uzupełnienie wniosku od momentu wezwania przez ZUS lub NFZ

30 dni - tyle czasu będziesz czekał na wykładnię przepisów przez ZUS i NFZ

Ile czasu trzeba czekać?

Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji. Generalnie decyzję taką ZUS i NFZ powinien wydać bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnego i opłaconego wniosku. Warto więc, aby do wniosku o wydanie interpretacji płatnik dołączył dowód wpłaty.

W przypadku gdy ZUS lub NFZ nie wyda interpretacji w tym terminie, to od następnego dnia po upływie terminu do jej wydania przedsiębiorca ma prawo uznać prawidłowość swojego stanowiska, zawartego we wniosku o jej wydanie.

Masz już odpowiedź

Wydana przez ZUS lub NFZ interpretacja przepisów ubezpieczeniowych nie jest wiążąca dla płatnika składek. Wynika to z art. 10a ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Oznacza to więc, że zastosowanie się do wytycznych ZUS lub NFZ leży wyłącznie w gestii płatnika. Jeżeli jednak płatnik postąpi zgodnie z wykładnią zawartą w interpretacji, to wtedy nie będzie mógł być obciążony jakimikolwiek sankcjami finansowymi czy administracyjnymi bądź karami w zakresie, w jakim się zastosował do wskazówek.

Interpretacja wydana przez ZUS bądź NFZ jest natomiast wiążąca dla tych instytucji. Może zatem zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się z kolei interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Jak wspomniałam wcześniej, udzielenie interpretacji przez ZUS lub NFZ następuje w drodze decyzji, od której przysługuje płatnikowi odwołanie w przypadku, jeżeli nie będzie się z nią zgadzał. Oprócz tego, że interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym, to zawiera też pouczenie o prawie wniesienia środka zaskarżenia.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.).