Jak IBM chciał zmienić przemysł PC

Co się stało z systemem operacyjnym OS/2?

Dokładnie drugiego kwietnia 1987 roku, IBM ogłosił, iż chce zmienić branżę komputerów osobistych. Przy okazji premiery nowych maszyn z linii PS/2, firma zapowiedziała też system operacyjnych OS/2. Oprogramowanie powstało we współpracy z Microsoftem i miało zastąpić starzejącego się DOS-a.

Niestety, już od samego początku, los nie był łaskawy dla produktu IBM. Ponad pół roku trwało wprowadzanie go do sprzedaży - sztuka ta udała się dopiero w grudniu 1987 roku. System operacyjny w wersji 1.0 umożliwiał wprowadzanie i wykonywanie prostych komend, ale nie posiadał interfejsu graficznego i wsparcia dla myszek. Pojawiły się one dopiero w październiku 1988 roku. Rok później, los OS/2 wydawał się już przesądzony - sprzedano zaledwie 200 tys. kopii tego produktu. W maju 1990 roku, gwóźdź do trumny, w której miał spocząć OS/2, wbił sam Microsoft. Firma wydała Windows 3.0. Po ten produkt sięgnęły miliony osób, a sam Microsoft - ustami Steve'a Ballmera - ogłosił, iż korzystanie z OS/2 to wjeżdżanie w ślepą uliczkę.

Mimo to, IBM wydał wersję 2.0 swojego systemu operacyjnego w kwietniu 1992. Była ona na tyle udana, że ponad 250 firm ogłosiło, iż zamierza pisać na nią swoje oprogramowanie - między innymi Lotus, Borland czy Novell. Z początku wydawało się, że ta wersja OS/2 może namieszać na rynku - do października sprzedano aż 1,7 mln. jej kopii. Los nie sprzyjał jednak IBM-owi. Firmy, które obiecały wspierać OS/2, szybko przesiadały się na Windows, gdyż miał on już sporo większy udział w rynku.

OS/2 Warp

OS/2 Warp 4

Bardziej atrakcyjna i przyjazna użytkownikowi wersja OS/2 została wydana w listopadzie 1994. Warp, bo nazwę otrzymał system, posiadał możliwości, które zawitały do Windows dopiero kilka lat później. W tym czasie, rynek wypatrywał zresztą premiery Windows 95. Swoją szansę zdobycia serce konsumentów, IBM upatrywał właśnie w nieobecności swojego rywala. Niestety, pomimo planów i ambicji, użytkownicy mieli problem ze zrozumieniem sposobu w jaki działał najnowszy OS/2.

W sierpniu 1995 roku, już sami pracownicy IBM przyznawali, że ich system operacyjny przegrał wojnę z produktem Microsoftu. Naczelny ewangelista OS/2 przyznał w tym czasie, że na swoich domowych komputerach zainstaluje Windows 95. I choć produkt IBM miał swoich fanów (głównie tzw. nerdów), to firma już wtedy miała podjąć decyzję o porzuceniu go. We wrześniu 1996 roku wydano jeszcze OS/2 Warp 4, ale IBM na najwyższych szczeblach zarządu, już mówił o wyjściu z rynku systemów operacyjnych. I choć nie zrezygnowano całkowicie z tego produktu, to przestano wydawać aktualizacje do niego, choć nadal OS/2 znajdował się w sprzedaży. Ostatecznie nie miał jednak szans w starciu z produktem Microsoftu.

Po wielu latach, jako główne powody poniesienia komercyjnej klęski przez OS/2 wymieniane są początkowe wydanie słabych wersji tego oprogramowania i jego spore wymagania sprzętowe. Sam IBM nie był też w stanie zachęcić "zwykłych ludzi" do korzystania ze swojego produktu. OS/2 nie miał też większych szans w starciu z Microsoftem, który za wszelką cenę (po rozstanie z IBM) starał się wypromować swój system operacyjny, a przy okazji zmiażdżyć produkt  konkurencji. Jedna z anegdot mówi nawet o tym, że Microsoft stworzył fikcyjnego pracownika IBM - Steve'a Barkto - który w każdym możliwym miejscu narzekał na jakość OS/2.

Metro

IBM ostatecznie ogłosił koniec wsparcia dla OS/2 dopiero w roku 2005. Z produktu wciąż korzystają jednak zapaleńcy, którzy organizują nawet spotkania fanów. Istnieją także strony internetowe poświęcone OS/2 takie jak OS/2 World, a firma eComStation sprzedaje licencjonowaną, ulepszoną wersję OS/2, a sieć sklepów Stop & Shop wciąż wykorzystuje OS/2 w swych komputerach. Do 2006 roku bazowały na nim także brazylijskie bankomaty, które obecnie "przesiadły się" na Linuksa.

Ciekawostką jest także to, iż w systemach nowojorskiego metra pracują setki komputerów działających pod kontrolą OS/2. Zarządzają one między innymi pracą bramek wpuszczających pasażerów do metra. Codziennie uruchamiane są one ponad pięć milionów razy. Nawet po swojej oficjalnej śmierci, OS/2 pozostaje zatem żywy.

[za: Time]