Najbogatsi odfrunęli reszcie Polaków? Prawda jest bardziej złożona

Marcin Kaczmarczyk
Dochody 10 proc. najbogatszych Polaków wzrosły ponad trzykrotnie od 1960 roku. W tym samym czasie dochody 10 proc. najbiedniejszych niemal się nie zmieniły. Tak wynika na pierwszy rzut oka z wykresu, którego można znaleźć na stronach The Global Consumption and Income Project (GCIP).

Profesor Ryszard Szarfenberg z Uniwersytetu Warszawskiego zamieścił na swoim profilu facebookowym wykres stworzony w oparciu o dane zbierane przez The Global Consumption and Income Project (GCIP), międzynarodowy projekt badawczy, którego celem jest porównywanie dochodów i wydatków mieszkańców globu - teraz i w przeszłości. Wykres pokazuje, jak zmieniały się dochody 10 proc. najbogatszych i 10 proc. najbiedniejszych Polaków od 1960 roku do 2015 roku. Może szokować.

Średnie dochody PolakówŚrednie dochody Polaków Ryszard Szarfenberg/Facebook

Dochody tych pierwszych - jak wynika z wykresu - bowiem gwałtownie wzrosły, podczas gdy tych ostatnich zmieniły się nieznacznie. Patrząc na wykres, można pomyśleć, że na transformacji ustrojowej bogaci wiele zyskali, a biednym przyniosła ona bardzo mało pozytywów. Widać to zarówno na wykresie przedstawionym na wykresie profesora Szarfenberga, jak i gdy dodamy do niego pozostałe grupy Polaków powstałe w wyniku podzielenia ich pod względem wysokości dochodów.

Wzrost średnich dochodów w PolsceWzrost średnich dochodów w Polsce MK

GCIP wyliczyło dochody w jednostkach parytetu siły nabywczej, czyli upraszczając, na powyższym wykresie widzimy, jak w kolejnych latach naprawdę one się zmieniały - jaka była ich siła nabywcza w konkretnym roku.

Na szczęście przedstawiony wykres, choć wywołał żywą dyskusję w Internecie, nie do końca wiarygodnie opisuje rzeczywistość, zwłaszcza sugerując że w czasach przełomu i III RP żyło się coraz lepiej wyłącznie najbogatszym. Dlaczego? Bo powstał w oparciu o dane aż z sześciu niepasujących do siebie źródeł. Ponadto w wypadku dwóch ostatnich lat dane są szacunkowe, podobnie jak dla prawie całego okresu sprzed 1981 roku.

Czytaj też: Jesteśmy bardzo blisko chwili, kiedy majątek 1 proc. najbogatszych będzie wart dokładnie tyle, ile majątek wszystkich pozostałych Ziemian.

Pewny GUS

Można ten wykres narysować wyłącznie w oparciu o najbardziej pewne dane GUS pochodzące z jego badań budżetów domowych. Wygląda wtedy nieco inaczej - patrz poniżej. Nie sięga w przeszłość aż do lat 60. ubiegłego wieku, bo pierwsze porównywalne badania GUS-u mamy - jak widać na wykresie - z początku lat 80.

Dochody Polaków wg GUSDochody Polaków wg GUS MK

Zwróćmy uwagę, że dochody najbogatszych wzrosły znacznie jeszcze przed 1989 rokiem, a więc przed reformą Balcerowicza. Potem spadły i zaczęły znowu rosnąć od 1995 roku. Warto przy tym przyjrzeć się w powiększeniu, jak wyglądały dochody najuboższych, które widzimy może niezbyt dokładnie na powyższym wykresie. Oto one.

Dochody ubogichDochody ubogich MK

Widać, że jest lepiej, niż sugeruje nam to wykres przedstawiony przez profesora Szarfenberga. Najbiedniejsza grupa Polaków zarabia teraz mniej więcej dwa razy więcej, niż z początkiem lat 80. i po spadku ich dochody od 1995 roku cały czas rosną.

I co w tym wszystkim dodatkowo wydaje się istotne - od 1995 roku dochody najbogatszych i najuboższych Polaków wg GUS rosną mniej więcej w tym samym tempie.

Tekst pochodzi z blogu "Subiektywnie o giełdzie i gospodarce"