Czynny żal do urzędu skarbowego. Wzór, uzasadnienia, przykłady

Niektórzy zostawiają rozliczenie PIT-u na ostatnią chwilę. Warto wiedzieć, że spóźnienie się lub pomyłka może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami. W zależności od istoty przewinienia, błąd może skutkować mandatem skarbowym, grzywną, a nawet sądowym wyrokiem pozbawienia wolności. Aby uniknąć kary, podatnik może złożyć tak zwany czynny żal. Co powinien zawierać?
Zobacz wideo Zapłacimy wyższe podatki? „Jestem przekonany, że w rządzie się o tym myśli”

Co to czynny żal? Dlaczego warto wiedzieć o jego istnieniu i możliwościach, które daje?

Co to czynny żal? Najczęściej korzystamy z niego przy błędach w rozliczeniu podatkowym

Według definicji przyjętej przez Ministerstwo Finansów, "czynny żal to instytucja uregulowana w art. 16 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2020 poz. 19), umożliwiająca odstąpienie od ukarania wobec sprawców, którzy wyrazili 'skruchę' z powodu popełnienia czynu zabronionego i dopełnili ciążących na nich obowiązków".

Instytucja czynnego żalu może być wykorzystana wtedy, gdy:

  • sami oświadczymy o popełnieniu przez nas czynu zabronionego;
  • ujawnimy istotne okoliczności, które temu zdarzeniu towarzyszyły.

W gruncie rzeczy jest to bardzo prosty sposób zabezpieczenia się w sytuacji, gdy np. w zeznaniach podatkowych powstały jakieś nieprawidłowości wynikające chociażby z przeoczenia, co może mieć duże znaczenie zwłaszcza w przypadku przedsiębiorców.

Problem pojawia się jednak wtedy, gdy okoliczności świadczą na naszą niekorzyść - wówczas istnieje prawdopodobieństwo, że czynny żal nie przyniesie skutku. Wydźwięk czynnego żalu osłabiają następujące fakty: 

  • dana osoba została już wezwana w związku z popełnionym przestępstwem podatkowym;
  • organy podatkowe zebrały już dokumentację przestępstwa;
  • dana osoba miała udział w zorganizowaniu grupy, która popełniła przestępstwo skarbowe;
  • nakłaniała innych do popełnienia przestępstwa skarbowego;
  • wykorzystała uzależnienie od siebie innej osoby po to, aby nakazać jej wykonanie czynu zabronionego.

Deklaracja podatkowa, zdjęcie ilustracyjneIle jest czasu na zwrot podatku? Niektórzy mogą otrzymać go szybciej

Czynny żal  - niewiedza. Czy wpływa na skuteczność żalu?

Niewiedza jest jednym z powodów, które mogą skłaniać do wybrania tej formy, ale ona sama nie zwalnia nas z odpowiedzialności za braki lub uchybienia. Skutkuje ona w sytuacjach związanych z zaniedbaniem, zapomnieniem lub nieporządkiem w kwestiach skarbowych. Warto jednak pamiętać, że czynny żal chroni wyłącznie przed konsekwencjami karnymi np. nierozliczenia dokumentów w terminie. Skutki związane z koniecznością opłacenia należności w terminie pozostają bez zmian.  

Warto podkreślić, że czynny żal uznawany jest za skuteczny, jeśli zostanie złożony przed tym, jak organ skarbowy udokumentuje jego popełnienie.

Czynny żal - uzasadnienie, przykład

Jaki podać powód? Oczywiście nie istnieją gotowe schematy postępowania. Pewne jest, że należy drobiazgowo opisać sytuację i zrobić to w formule urzędowej ze skierowaniem pisma do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Powody czynnego żalu mogą być różne: wina pracownika, zatory płynności finansowej, trudna sytuacja rodzinna lub problemy ze zdrowiem - to jedne z powodów, na które może powołać się płatnik.

Jak napisać czynny żal urząd skarbowy?

Jak napisać czynny żal lub poinformować organy skarbowe o innym rodzaju nieprawidłowości? Warto pamiętać, że w przypadku spóźnienia w rozliczeniu PIT ustawodawca przewidział karne odsetki, które należy opłacić. Zawsze należy możliwie najszybciej uregulować należności, a załączenie czynnego żalu będzie ważnym zabezpieczeniem dla podatnika w takiej sytuacji.  

Czynny żal - wzór pisma. Najważniejsze elementy, które musi zawierać

Urząd skarbowy nie określił wzoru czy formularza czynnego żalu. Wiadomo jednak, że musi zawierać:

  • dane identyfikacyjne osoby składającej czynny żal;
  • dane właściwego Urzędu Skarbowego;
  • szczegółowy opis wykroczenia;
  • oświadczenie o współpracy z innymi przy okazji popełniania przestępstwa lub jej braku;
  • uzasadnienie popełnienia wykroczenia;
  • informacje o wywiązaniu się z obowiązku (dokładne i drobiazgowe).

Jeżeli spóźnienie czy błąd w wypełnionym rozliczeniu miało charakter incydentalny, to warto wspomnieć o tym organowi skarbowemu.

Jak złożyć czynny żal elektronicznie?

Czynny żal można złożyć w formie pisemnej (osobiście lub za pośrednictwem poczty) lub w formie elektronicznej. W przypadku tej drugiej formy, należy skorzystać ze skrzynki e-PUAP właściwego Urzędu Skarbowego lub portalu podatkowego.  

Zdjęcie ilustracyjneTo są prostsze podatki? Skarbówka objaśnia tzw. estoński CIT na 123 stronach