Dowód osobisty i PESEL łatwym celem dla złodziei w czasie wakacji. Jak chronić dane osobowe? Na co uważać?

Okres wakacyjny to czas żniw dla złodziei i oszustów wykorzystujących nieuwagę turystów. Popularną metodą jest wyłudzenie danych osobowych. Jak chronić dowód osobisty i PESEL, by nie paść ofiarą przestępców?

W czasie wakacji bardzo istotne jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa, o czym od lat jesteśmy informowani za pośrednictwem różnego rodzaju reklam społecznych. Urząd Ochrony Danych Osobowych, a także Fundacja Rozwoju Rynku Finansowego przypominają, że należy także pamiętać o zabezpieczeniu dokumentów oraz swoich danych osobowych. Instytucje podpowiadają, kiedy najczęściej możemy paść ofiarą oszustwa.

Zobacz wideo Czy w te wakacje będziemy mogli wyjechać za granicę? Co z obozami i koloniami dla dzieci?

Hotele, wypożyczanie sprzętów - to tam oszuści wyłudzają kopię dowodu osobistego i PESEL

Eksperci alarmują, że najczęściej oszuści przechwytują dane przez naszą nieuwagę. O ile nie zawsze łatwo jest uniknąć kradzieży dokumentów, to w czasie wakacji istnieje szereg sytuacji, w których czasie powinna nam się zapalić czerwona lampka alarmowa. 

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że od roku obowiązuje zakaz kopiowania dokumentów. Chodzi nie tylko o dowód osobisty, lecz także legitymację studencką, paszport czy prawo jazdy. Na takie sytuacje warto zwrócić uwagę m.in. w wypożyczalniach sprzętu czy hotelach. Osoby obsługujące takie punkty mogą poprosić o udostępnienie dowodu, ale nie mogą go kserować czy przetrzymywać jako zastaw. Grozi za to kara ograniczenia wolności do jednego miesiąca albo kara grzywny.

UODO zwraca także uwagę na to, że hotel nie ma prawa pytać nas o cel i czas trwania naszego pobytu w danym miejscu, a podczas potwierdzania rezerwacji należy podawać tylko te dane, które są do tego niezbędne (na pewno nie należy do nich PESEL). 

Praca sezonowa. Które dane osobowe musimy podać w CV?

Sytuacją, która powinna wzbudzić czujność, jest także szukanie pracy sezonowej m.in. w turystyce i gastronomii. Bardzo często oferty pracy służą tylko temu, by pozyskać dane osobowe osób składających CV. Art. 221 Kodeksu pracy określa, że można żądać udostępnienia następujących danych: imię (imiona) i nazwisko, imiona rodziców, data urodzenia, miejsce zamieszkania (adres do korespondencji), wykształcenie oraz przebieg dotychczasowego zatrudnienia. UODO zaznacza, że bardziej czujni powinniśmy być w sytuacji, gdy pracodawca prosi o wiele danych szczegółowych (PESEL, nr dowodu osobistego), a sama firma jest niezbyt dobrze znana - zarówno nam, jak i innym pracownikom.

W czasie wakacji uważaj w sieci

Oszuści bardzo często decydują się wyłudzać dane osobowe drogą elektroniczną. FRRF zwraca uwagę na to, aby sprawdzić, co udostępniamy w mediach społecznościowych, gdyż wiele wrażliwych danych znajduje się na rachunkach hotelowych czy fakturach. Kolejne potencjalne zagrożenie wiąże się z korzystaniem z publicznych sieci wi-fi. Jesteśmy wówczas narażeni m.in. na przechwytywanie wysyłanych przez nas informacji, co może umożliwić np. zdobycie loginu oraz hasła do naszego konta bankowego lub innych serwisów, z których korzystamy. 

Zgubiony/ukradziony dowód osobisty. Co zrobić w takiej sytuacji?

"W przypadku kradzieży lub zgubienia dokumentu potwierdzającego tożsamości, warto niezwłocznie zastrzec go w ogólnopolskiej bazie Dokumenty Zastrzeżone. [...] Ogranicza to możliwość późniejszego wykorzystania tych dokumentów do celów przestępczych, popełnianych w imieniu i na szkodę osoby, która je utraciła." - czytamy w komunikacie UODO. 

Fundacja Rozwoju Rynku Finansowego poleca natomiast system Bezpieczny PESEL, w którym za darmo można zastrzec swój numer PESEL. Zapobiega on wzięciu pożyczki z użyciem zastrzeżonego numeru. Dzięki rozwiązaniu od 2017 roku udało się zapobiec wyłudzeniom kredytów na ponad 40 mln zł.