Rząd obniża VAT na żywność o 5 pkt proc. A ceny zbóż, mleka i drobiu podskoczyły o 6 proc. W miesiąc

Czy Polacy odczują obniżenie podatku VAT na żywność? Plany rządu mogą zepsuć dane statystyczne, które wskazują, że w ciągu miesiąca ceny skupu podstawowych produktów rolnych wzrosły.

Od 1 lutego w Polsce obowiązywać ma niższa stawka VAT na większość produktów spożywczych. Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział bowiem, że w ramach tarczy antyinflacyjnej podatek zostanie obniżony.

Więcej informacji gospodarczych na stronie głównej Gazeta.pl

Zobacz wideo Energia w Europie drożeje z kilku powodów. Trzy pytania do eksperta

Rząd obniża VAT, ale ceny już zdążyły urosnąć

Dla znaczącej większości produktów obowiązuje niska, pięcioprocentowa stawka. Czy jej obniżenie do zera może mieć faktycznie widoczny wpływ na ceny? Rafał Hirsch, dziennikarz ekonomiczny, odnotowuje, że efekt może być trudny do zauważenia na sklepowych półkach. "Ceny zbóż, mleka, ziemniaków, drobiu itd. rosną o 6 proc. w jeden miesiąc. W kontekście tej skali wzrostu cen planowana obniżka VAT na żywność z 5 do 0 proc. wygląda dość blado" - pisze na Twitterze, powołując się na dane Głównego Urzędu Statystycznego. 

Dane GUS wskazują, że miesięczne tempo wzrostu cen żywności przyspiesza od mniej więcej pół roku. W lipcu odnotowano - w ujęciu miesiąc do miesiąca - spadek o 1,8 proc., w kolejnym miesiącu zaczęły się już jednak wzrosty. W sierpniu był on jeszcze symboliczny, bo wynosił 0,3 proc., we wrześniu już wyraźniejszy - 0,8. Z każdym kolejnym miesiącem tempo wzrostu było już wyraźnie szybsze - w październiku wyniosło 2,1 proc., w listopadzie 5,5 proc., a ostatni odczyt wskazuje już na 6 proc. 

2022 New Year's Eve Times Square PerformancesSylwester z omikronem w tle. Tak świat przywitał Nowy Rok [GALERIA]

Wzrost miesiąc do miesiąca i rok do roku

W ujęciu rocznym wzrost cen jest spory. "Ceny skupu podstawowych produktów rolnych wzrosły w grudniu 2021 r. w porównaniu z listopadem 2021 r. o 6,0 proc., a w porównaniu z grudniem 2020 r. wzrosły o 28,9 proc." - czytamy w komunikacie Urzędu.

I tu widoczna jest tendencja - miesiąc wcześniej tempo wzrostu zwiększyło się o 21,5 proc., a wcześniej o ok. 15 proc. I taki wskaźnik utrzymywał się mniej więcej od marca do września - z delikatnymi odchyleniami. 

Czy ceny żywności spadną? Ekspert wyjaśnia

Ile Polacy mogą zyskać na obniżce podatku VAT? Premier Mateusz Morawiecki opublikował przykładowe wyliczenia na swoim profilu na Facebooku. I tak dwuosobowe gospodarstwo domowe złożone z emerytów w ciągu miesiąca ma oszczędzić 40 zł. Daje to w ciągu sześciu miesięcy - tyle mają obowiązywać przepisy - 240 zł oszczędności. Jednoosobowe gospodarstwo domowe ma zyskać 24 zł miesięcznie, co daje 144 zł w ciągu pół roku. Małżeństwo bez dzieci zyska 41 zł, a więc 246 zł w ciągu sześciu miesięcy. Małżeństwo z dwojgiem dzieci 56 zł miesięcznie, co daje 336 zł w pół roku. W przeliczeniu na osobę, oszczędności wyniosą więc od 14 do 24 zł.

W rozmowie z next.gazeta.pl Jakub Olipra, starszy ekonomista Credit Agricole Bank Polska, stwierdza, że proste kalkulacje nie są tu jednak łatwe. - Każdy ma inny koszyk zakupowy, kupuje inne produkty i tego powodu trudno powiedzieć, kto i ile konkretnie zapłaci mniej za żywność. Rozpatrywałbym to raczej w kontekście tego, jak jesteśmy w stanie wpłynąć na oczekiwania inflacyjne gospodarstw domowych. Ta tarcza ma na celu ostudzenie tych oczekiwań i przejściowe obniżenie inflacji nawet kosztem wyższej w przyszłym roku. Z tego powodu działanie ma swoje uzasadnienie - wyjaśnia ekspert. 

Żywność (zdjęcie ilustracyjne)Rząd obniża VAT na żywność. Ekspert: Ceny spadną, ale potem wzrosną

Posłuchaj podcastu Odc. 14: Polacy inwigilowani Pegasusem. Co wiemy o tym programie?
Więcej o: