Inflacja "złamała kolejną psychologiczną barierę". Czy cokolwiek staniało? Sprawdziliśmy

W ujęciu rok do roku jedynie w trzech z podkategorii prezentowanych w raporcie GUS za marzec widać spadek cen - i to niewielki. W porównaniu z lutym taniejących grup jest nieco więcej - ale także w niedużym stopniu. Inflacja rozlała się szeroko i to morze drożyzny jak na razie się nie kurczy.
Zobacz wideo Ceny żywności zmieniają się teraz kilka razy w roku? Pytamy ekspertkę

Inflacja w marcu przyspieszyła - i to jednak mocniej, niż początkowo szacował GUS. Według pełnego raportu ceny wzrosły o 11 proc. rok do roku. Wstępny, tzw. szybki odczyt wskazywał na 10,9 proc. Rewizja danych w górę nie była bardzo mocna i ekonomistów nie zaskoczyła, jak jednak zauważyli eksperci Pekao SA, "inflacja złamała kolejną psychologiczną barierę". 

Więcej wiadomości z gospodarki na stronie głównej Gazeta.pl>>> 

Na wykresie widać, jak mocno inflacja odleciała już od celu NBP, który wnosi 2,5 proc. z możliwymi odchyleniami o 1 punkt procentowy w obie strony (czyli cały dopuszczalny zakres inflacji zamyka się między 1,5 a 3,5 proc.). Rok temu byliśmy jeszcze w szeroko rozumianym celu - inflacja wynosiła wtedy 3,2 proc. Później już niemal co miesiąc wzrost cen w ujęciu rok do roku tylko przyspieszał. Wejście w życie rządowej tarczy antyinflacyjnej zbiło wskaźnik - ale tylko na moment, w lutym. Marzec to już wystrzał. 

Inflacja w ujęciu rok do roku. W zakreślonym obszarze styczeń, luty i marzec 2022 r.Inflacja w ujęciu rok do roku. W zakreślonym obszarze styczeń, luty i marzec 2022 r. Źródło: GUS

Inflację podbiły przede wszystkim silnie drożejące paliwa, nośniki energii oraz żywność. W tym ostatnim przypadku, jak zauważyli ekonomiści Pekao, w ujęciu miesiąc do miesiąca (czyli w marcu w porównaniu z lutym tego roku) ceny wzrosły we wszystkich podawanych przez GUS kategoriach. Czy jest w ogóle cokolwiek, co tanieje? Zajrzeliśmy w tabelki urzędu. 

)Konferencja premiera Morawieckiego w KPRMRząd przykręci kurek z kasą? Resort finansów: czas na powściągliwość

Inflacja. Czy jest coś, co w marcu potaniało? Znaleźliśmy trzy kategorie

Główny Urząd Statystyczny publikuje dane o inflacji konsumenckiej w 12 głównych kategoriach. W marcu w żadnej z nich w ujęciu rok do roku (rdr) ceny nie spadły. Najmniej - o 3,0 proc. rdr - podrożała łączność, o 3,3 proc. w górę poszły ceny odzieży i obuwia. Największą dodatnią dynamikę widać w transporcie - 24,1 proc. rdr oraz kategoriach "użytkowanie mieszkania lub domu i nośniki energii" - o 17,7 proc. i "restauracje i hotele" - o 12,7 proc. Miesiąc do miesiąca niewielki spadek - o 0,4 proc. odnotowano jedynie w kategorii "rekreacja i kultura". 

Inflacja w marcu 2022, główne kategorie. Zaznaczone ujęcie rok do roku (kolor czerwony) oraz miesiąc do miesiąca (zielony).Inflacja w marcu 2022, główne kategorie. Zaznaczone ujęcie rok do roku (kolor czerwony) oraz miesiąc do miesiąca (zielony). Źródło: GUS

Powyższe kategorie są bardzo ogólne, więcej widać nieco niżej w raporcie, w rozbiciu na szczegóły. W rozbudowanej tabelce GUS można znaleźć tylko trzy rodzaje produktów lub usług, które w marcu 2022 były tańsze niż rok wcześniej. Są to: 

- sprzęt telekomunikacyjny - o 7,2 proc.,
- sprzęt audiowizualny, fotograficzny i informatyczny - o 0,7 proc. 
- opłaty radiowo-telewizyjne - o 4,8 proc. 

Pozostałych kilkadziesiąt pozycji było droższych niż rok temu. W przypadku wielu z nich wzrosty cen były dwucyfrowe, czasem na poziomie kilkudziesięciu procent. Najmocniejsze podwyżki dotknęły opał - tutaj ceny wzrosły o 61,3 proc. rok do roku. Inny nośnik energii - gaz - podrożał o 49,2 proc. Olej napędowy kosztował w marcu o 41,4 proc. więcej niż w marcu 2021, a autogaz o 35,3 proc. więcej. Benzyna podrożała o 29,2 proc.

Uwaga na żywność

Warto zwrócić uwagę na żywność, bo to istotna część koszyka zakupowego. Sama żywność (bez napojów) podrożała o 9,6 proc. Szczególnie wyraźnie wzrosły ceny mąki i pieczywa (o odpowiednio 19,4 i 17,7 proc. rok do roku), tłuszczów roślinnych (o 30,3 proc.), masła (21,4 proc.) i cukru (24,2 proc.). 

Inflacja w marcu - ceny żywności. Ujęcie rok do roku - kolor czerwony i miesiąc do miesiąca - zielony.Inflacja w marcu - ceny żywności. Ujęcie rok do roku - kolor czerwony i miesiąc do miesiąca - zielony. Źródło: GUS

W ujęciu miesięcznym dynamika jest zawsze mniejsza, ale i tutaj w przeważającej większości pozycji jest drożej. Pozycji ze spadkami cen jest więcej niż w ujęciu rok do roku, ale często są to spadki niewielkie. Najmocniej potaniały usługi turystyki zorganizowanej za granicą - o 7,1 proc. w porównaniu z lutym oraz sprzęt telekomunikacyjny - o 2,8 proc. W przypadku żywności żadna z grup produktów nie była w marcu tańsza niż miesiąc wcześniej. 

Chleb (zdjęcie ilustracyjne)Ceny tuż przed świętami jeszcze mocniej górę. Nawet ponad +50 proc.

Ekspert Credit Agricole zwraca uwagę właśnie na tę drożejącą w szerokim zakresie żywność. Jakub Olipra w komentarzu do danych GUS pisze, że główną przyczyną tego "jest utrzymująca się silna presja kosztowa w przetwórstwie żywności związana m.in. z rosnącymi cenami surowców rolnych, wyższymi kosztami energii i pracy, przy czym presja ta została dodatkowo nasilona przez wojnę w Ukrainie". Ekonomista podkreśla, że szczególnie mocno rosną ceny produktów powiązanych z Ukrainą i Rosją - znaczącymi eksporterami zbóż i roślin oleistych. Do tego wzrost cen tych dwóch towarów rolnych podbija ceny pasz, co z kolei przekłada się na wzrost cen mięsa. W przypadku drobiu, który, jak pisaliśmy wyżej, drożał najbardziej, dokłada się jeszcze mniejsza podaż - jest go na rynku mniej z powodu ubiegłorocznej ptasiej grypy. 

Żywność może być też tą kategorią, która będzie szczególnie ważna dla wzrostu cen w niedalekiej przyszłości. "Kluczową kategorią, która w najbliższym czasie może podbijać inflację, jest żywność. Od ok. pół roku obserwujemy tu dużo silniejsze wzrosty cen, niż wskazuje wzorzec sezonowy, a wybuch wojny, poprzez presję na wzrost cen zbóż, ten trend nasilił. W marcu żywność zdrożała o 2,4 proc. m/m, a najsilniejsze wzrosty dotyczyły cen mięsa (wg GUS podbiło inflację o 0,34pp). Od kilku miesięcy drożeją mąka i chleb, co podbiło ceny tych kat. o 19,4 i 17, proc. r/r" - napisali z kolei w komentarzu ekonomiści PKO BP. 

Więcej o: