Denerwują cię rozmowy kolegów i nie masz podzielnej uwagi? Prawdopodobnie należysz do grona najbardziej twórczych osób

Nie masz podzielnej uwagi, łatwo się rozpraszasz i trudno ci się skupić? To świetnie – prawdopodobnie jesteś wyjątkowo twórczą osobą.

Są ludzie, którzy potrafią skupić się i pracować w trudnych warunkach – w hałasie, np. w kawiarni, gdzie nie przeszkadzają im odgłosy młynków mielących kawę, czy rozmowy przy stolikach. Z kolei inni potrzebują niemal absolutnej ciszy, aby móc się skoncentrować. Naukowcy z amerykańskiego Uniwersytetu Northwestern przyjrzeli się związkowi między kreatywnością a selektywnością uwagi, czyli zdolnością do ignorowania nieważnych informacji i bodźców znajdujących się w polu percepcyjnym.

Ważna kreatywność w codziennym życiu

Przeprowadzili badanie, w którym wzięło udział 100 osób. Każda wypełniła Kwestionariusz Osiągnięć Twórczych, który mierzy poziom kreatywności w codziennym życiu, a następnie test na myślenie dywergencyjne (rozbieżne), sprawdzający umiejętność oryginalnych odpowiedzi na pytania w określonym czasie (np. do czego poza zbudowaniem ściany można zastosować cegłę). Ostatnim etapem badania były testy neurofizjologiczne, badające wydajność uwagi na wczesnym etapie selekcji informacji.

Okazało się, że osoby najbardziej kreatywne, czyli te, które otrzymały dużo punktów w testach dywergencyjnych, lepiej filtrowały informacje niż pozostałe. Jednak ku zaskoczeniu naukowców, badani, którzy są bardziej kreatywni w codziennym życiu (dużo punktów w Kwestionariuszu Osiągnięć Twórczych), wykazali się dużą przepuszczalnością uwagi, czyli nie potrafili ignorować nieistotnych bodźców i informacji z pola percepcyjnego, łatwo się dekoncentrowali i mieli trudności w skupieniu.

Na podstawie wyników współautorka badania, Darya Zabelina, wyjaśnia, że wykorzystane w badaniu dwa rodzaje kreatywności różnie radzą sobie z uwagą percepcyjną. Podkreśla jednak, że myślenie dywergencyjne, czyli rozbieżne, występujące wtedy, gdy istnieje wiele poprawnych rozwiązań problemu lub różnych sposobów działania, nie jest równoznaczne z myśleniem kreatywnym, które wykorzystujemy w codziennym życiu. Jest bardziej związane z inteligencją niż kreatywnością. – Oba zjawiska nie przetwarzają świata w ten sam sposób, ale aby zgłębić temat, potrzebne są dalsze badania – mówi Zabelina.

Korki w uszach

Zabelina podkreśla, że wyższą kreatywnością wykazują się osoby, które nie potrafią ignorować rozproszeń i angażują się w to, co dzieje się wokół. Skupianie uwagi na szerokim spektrum informacji w polu sensorycznym sprawia, że są bardziej twórcze, a ich pomysły oryginalniejsze. Nie trzeba daleko szukać potwierdzenia naukowych badań.

Geniusze tacy, jak Marcel Proust, Karol Darwin czy Anton Czechow wiele razy sygnalizowali światu swoją potrzebę ciszy. Franz Kafka ujął to w lapidarny sposób – „Żeby pisać, potrzebuję samotności, ale nie takiej, która jest udziałem pustelnika – to za mało – tylko takiej, jakiej doświadcza człowiek martwy”. Z kolei autor „W poszukiwaniu straconego czasu” obłożył ściany sypialni korkiem i zawsze miał zapas zatyczek do uszu