Niemcy wytrzymali trzeci rok z rzędu z nadwyżką budżetową. Tym razem jest rekordowo duża

Rafał Hirsch
Nadwyżka dochodów budżetowych nad wydatkami publicznymi w Niemczech była w 2016 roku najwyższa od momentu zjednoczenia RFN z NRD w 1990 roku. Niestety tak duża dyscyplina budżetowa nie pobudza szybszego wzrostu gospodarczego.

Nadwyżka budżetowa Niemiec w 2016 sięgnęła 23,7 mld europodało niemieckie biuro statystyczne Destatis. Ta kwota to jednocześnie 0,8 procent PKB Niemiec. To najwyższa nadwyżka budżetowa od czasów zjednoczenia Niemiec w 1990.

W 2014 Niemcy miały nadwyżkę na poziomie 0,3 procent, a w 2015 na poziomie 0,7 procent PKB. Wcześniej przez dwa lata miały budżet praktycznie zrównoważony (śladowy deficyt w 2013). Ostatnia zauważalna dziura budżetowa trafiła im się w 2011 roku, w czasie kryzysu bankowego w strefie euro. 

Wyniki niemieckiego budżetu w ostatnich latachWyniki niemieckiego budżetu w ostatnich latach dane: Destatis

Niestety trzymanie się przez lata tak solidnej dyscypliny budżetowej nie owocuje wyższym wzrostem gospodarczym. Destatis podał dziś, że w czwartym kwartale 2016 PKB Niemiec urosło tylko o 1,2 procent w stosunku do końcówki 2015. To najsłabszy wynik niemieckiej gospodarki w ostatnich latach.

Uwzględniając różnice kalendarzowe (mniej dni roboczych w 2016 niż w 2015) wzrost był lepszy i sięgnął 1,7 procent. Ale nawet w takim ujęciu Niemcy w ostatnich dwóch latach nie mieli ani jednego kwartału ze wzrostem przekraczającym 2 procent.

Wzrost gospodarczy w NiemczechWzrost gospodarczy w Niemczech dane: Destatis

Polityka fiskalna Niemiec jest często krytykowana przez instytucje międzynarodowe z Międzynarodowy Funduszem Walutowym na czele. Niektóre państwa strefy euro (np. Francja, czy Włochy) uważają, że Niemcy mogłyby pozwolić sobie na poluzowanie dyscypliny i zwiększenie publicznych wydatków na przykład na inwestycje, co mogłoby nieco pobudzić wzrost gospodarczy nie tylko w ich kraju, ale w całej strefie euro. Sprzyja temu także sytuacja na rynkach finansowych. Dziś Niemcy mogą zaciągać nowy dług publiczny przy ujemnym oprocentowaniu. Rentowność obligacji dwuletnich wynosi blisko -1 procent, a pięcioletnich -0,5 procent. Aby inwestor dostał jakiekolwiek odsetki od niemieckiego rządu, musi mu pożyczyć pieniądze co najmniej na 9 lat.

rentowność niemieckich obligacjirentowność niemieckich obligacji źródło: investing.com

Niemcy wciąż jednak uważają, że ważniejsze jest pilnowanie wydatków, a przy okazji szybkie zmniejszanie długu publicznego. Po recesji z 2009 niemiecki dług wzrósł do poziomu 82,5 procent PKB. Dzięki nadwyżkom budżetowym do 2015 zdążył spaść do 71,2 procent, a w 2016 z pewnością wrócił pod poziom 70 procent PKB.