Unijne fundusze płyną na Pomorze Zachodnie

1,6 mld euro trafi do naszego województwa w perspektywie unijnej 2014-2020. Do tej pory zostało zrealizowanych już sporo działań, które skorzystały z tych środków.

Unijne pieniądze wydawane są za pomocą Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Przeznaczono na niego 1,6 mld euro dofinansowania z Unii Europejskiej. Ok. 72 proc. tych środków pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przeznaczone jest na rozwój potencjału społeczno-gospodarczego poprzez wspieranie projektów zakładających wzrost zatrudnienia, rozwój przedsiębiorczości, rozbudowę infrastruktury, wzrost innowacyjności i konkurencyjności gospodarczej oraz poprawę ochrony środowiska. Pozostałe 28 proc. budżetu Programu pochodzące z Europejskiego Funduszu Społecznego ukierunkowane zostało na wyrównywanie szans na rynku pracy, wzrost zatrudnienia, inwestycje w kapitał ludzki oraz pomoc techniczną.

Do 31 sierpnia 2020 r. Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego podpisał 2076 umów o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, które podzielone zostały według 10 Osi Priorytetowych.

Gospodarka, środowisko i transport

Do 31 sierpnia 2020 r. podpisano 384 umowy o dofinansowanie w ramach Osi priorytetowej nr 1- Gospodarka, Innowacje, Nowoczesne technologie. Ich wartość wyniosła 379 752 544,96 EUR. Celem osi jest podniesienie poziomu innowacyjności i konkurencyjności gospodarki regionu, dzięki wykorzystaniu potencjału regionalnych i inteligentnych specjalizacji. Z pieniędzy skorzystała m.in. firma EKOWODROL Sp. z o.o. z Koszalina, która wdrożyła projekt "Interaktywny system do doboru suchej przepompowni ścieków oparty o sparametryzowaną dokumentację 3d".

358 umów na kwotę 274 418 074,92 EUR podpisano w ramach Osi nr 2- Gospodarka niskoemisyjna. Głównym celem osi jest obniżenie emisji CO2 w przeliczeniu na jednostkę PKB opierając się na założeniach zwiększenia efektywności energetycznej gospodarki, zwiększenie poziomu produkcji energii ze źródeł odnawialnych oraz obniżenie emisji generowanych przez transport oraz energetykę w aglomeracjach miejskich. Z funduszy skorzystała m.in. Elektrownia fotowoltaiczna Wałcz 2 Sp. z o.o., która zrealizowała projekt "Budowa elektrowni Fotowoltaicznej EF Wałcz 3 wraz z przyłączem kablowym".

W ramach Osi nr 3- Ochrona środowiska i adaptacja do zmian klimatu, podpisano 109 umów o dofinansowanie na 60 594 842,59 EUR. Działania finansowane przez tą oś koncentrują się na zmniejszeniu skali oddziaływania zmian klimatycznych w regionie. Dotyczy to m.in. małej retencji, gospodarki wodą w miastach, efektywnego oczyszczania ścieków oraz gospodarki odpadami. Dotację otrzymała m.in. Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie, która zrealizowała projekt "Regionalny system prewencji na zagrożenia środowiskowe wywołane zmianami klimatu KWP w Szczecinie".

Oś priorytetowa nr 4 skupia się na działaniach ochrony naturalnego środowiska człowieka oraz rozwoju potencjałów kulturowych i endogenicznych regionu. Do 31 sierpnia 2020 r. podpisano 102 umowy o dofinansowanie w łącznej wysokości 107 363 727,80 EUR. Gmina Miasto Szczecin za pomocą środków zrealizowała projekt "Syrenie Stawy- centrum ochrony bioróżnorodności w Parku Leśnym Las Arkoński".

Projekty o dużej wartości realizowane były także za pomocą Osi priorytetowej nr 5- Zrównoważony transport. W ramach osi podpisano 51 umów na 262 751 889,86 EUR. Celem osi jest poprawa wewnętrznej spójności komunikacyjnej na terenie województwa. Wspierane są inwestycje w transport drogowy, kolejowy i wodny śródlądowy. Z pieniędzy sfinansowana została m.in. przebudowa nadmorskiej drogi wojewódzkiej nr 102 na odcinku Łukęcin-Lędzin.

Praca i aktywizacja

Unia Europejska wspiera również rynek pracy. Przedsięwzięcia, które są realizowane w ramach osi nr 6- Rynek pracy, mają na celu efektywniejsze wykorzystania kapitału ludzkiego na rynku pracy poprzez m.in. zwiększenie zatrudnienia osób bezrobotnych oraz biernych zawodowo w wieku 30 lat i więcej, które znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy, tj. osoby w wieku powyżej 50 roku życia, kobiety, osoby niepełnosprawne, osoby długotrwale bezrobotne oraz osoby niskowykwalifikowane. Przewidziano również działania, które będą przeciwdziałać bierności zawodowej wynikającej z wieku i stanu zdrowia. Do końca sierpnia samorząd województwa podpisał 230 umów, których wartość wyniosła 160 086 586,30 EUR. Jednym z projektów był "Moja Mammografia-Moje życie".

Oś priorytetowa nr 7- Włączenie społeczne, ma na celu wzrost szans na zatrudnienie dla osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Wśród 206 umów na dofinansowanie o wartości 95 507 780,71 EUR znajduje się projekt "Zachodniopomorskie podwórka”, którego beneficjentem jest Chorągiew Zachodniopomorska Związku Harcerstwa Polskiego oraz "Projekt Rodzina" realizowany przez Gminę Miasto Koszalin.

Przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w ramach osi nr 8- Edukacja, przyczyniają się do zwiększenia dostępności edukacji przedszkolnej, podniesienia jakości edukacji na każdym poziomie nauczania (przedszkole, szkoła podstawowa, szkoła ponadpodstawowa) oraz większego jej powiązania z rynkiem pracy. Do 31 sierpnia 2020 r. podpisano 448 umów o wartości 106 640 734,29 EUR; dofinansowanie otrzymał np. projekt "Lingua Artes- kompetencje językowe potwierdzone międzynarodowym certyfikatem" realizowany przez OPEN MIND Marcin Miśniakiewicz ze Szczecina.

Infrastruktura publiczna i pomoc techniczna

Oś priorytetowa nr 9 - Infrastruktura publiczna ma na celu poprawę dostępności infrastruktury publicznej, w tym dzięki zastosowaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych. Od uruchomienia programu do 31 sierpnia 2020 r. podpisano 138 umów o wartości 182 971 842,24 EUR. Dofinansowana została m.in. realizacja projektu "Przebudowa i modernizacja Międzygminnego Zakładu Aktywności Zawodowej w Dobrej- modernizacja i rozbudowa Wydziału Pralnia".

Warunkiem efektywnego wykorzystania środków RPO WZ 2014-2020 jest odpowiednie przygotowanie pod względem kadrowym, technicznym i organizacyjnym systemu zarządzania, wdrażania, certyfikacji, monitorowania, ewaluacji, kontroli oraz systemu informacji i promocji ze środków Programu. Dlatego oś priorytetowa nr 10- Pomoc techniczna wspiera inwestowanie środków z EFRR i EFS w ramach poszczególnych osi.

Jedna perspektywa się kończy, a druga nadchodzi

Zakończenie perspektywy finansowej na lata 2014-2020 nie oznacza, że na Pomorze Zachodnie przestaną płynąć unijne pieniądze. W latach 2021-2027 do naszego kraju trafi więcej pieniędzy, niż w poprzednich okresach - 1 134,6 mld zł. W latach 2007-2013 było to 1 123,6 mld, a w latach 2014-2020 - 1 082,0 mld zł. Nowa perspektywa zakłada 5 głównych Celów Polityki.

Są to:

  • Inteligentna Europa (innowacyjna i inteligentna transformacja gospodarcza),
  • bardziej przyjazna dla środowiska, "zielona", niskoemisyjna Europa (transformacja energetyki, gospodarka o obiegu zamkniętym, adaptacja do zmian klimatu i zarządzanie ryzykiem),
  • lepiej połączona Europa (mobilność i połączenia teleinformatyczne),
  • Europa o silniejszym wymiarze społecznym (Europejski Filar Praw Socjalnych),
  • Europa bliżej obywateli (zrównoważony rozwój obszarów miejskich, wiejskich i przybrzeżnych w ramach inicjatyw lokalnych).

Określono również 2 cele horyzontalne: budowanie zdolności administracyjnych oraz współpracę między regionami i ponad granicami.

W strategii województwa zachodniopomorskiego znalazły się cztery cele, które mają zapewnić sukces rozwojowy. Pierwszym z nich jest Otwarta Społeczność polegająca na świadomych mieszkańcach i zaangażowanych społecznościach, otwartych i przygotowanych na wyzwania jutra. Drugi cel to Dynamiczna Gospodarka, która kształtuje wysoką jakość życia mieszkańców oraz wzmacnia konkurencyjność regionu. Trzecim celem jest Sprawny Samorząd, zintegrowany region, równość terytorialna w dostępie do usług publicznych. Czwartym celem jest Partnerski Region z silną pozycją i aktywną rolą w relacjach międzyregionalnych i transgranicznych.

Mimo 16-letniej obecności Polski w Unii Europejskiej, wciąż istnieje potrzeba głębokich zmian niemal w każdej dziedzinie naszego życia. Przed Polską stoją wyzwania rozwojowe, na które składa się m.in. niski poziom innowacyjności i produktywności małych i średnich przedsiębiorstw, ograniczony dostępie do wykwalifikowanej cyfrowo siły roboczej, system ochrony zdrowia za silnie skoncentrowany na szpitalach oraz pozbawiony koordynacji czy niesatysfakcjonująca jakość i efekty systemu edukacji. Do dopracowania są jeszcze luki w połączeniach i niski udział transportu kolejowego w przewozach towarowych, niska mobilność intermodalna w miastach oraz zanieczyszczenie powietrza, uzależnienie od węgla czy zbyt wolny postęp w zagospodarowaniu odpadów. Unijne fundusze pomogą Polsce stawić czoła tym wyzwaniom, by móc gonić pozostałe państwa europejskiej czołówki.

Dowiedz się więcej.