Bądź eko i oszczędzaj. Zamontuj własną elektrownię na dachu. To dobre nie tylko dla środowiska, ale i twojego budżetu

Fotowoltaika przeżywa boom na naszym rynku, bo Polacy wreszcie zauważyli korzyści, jakie daje. To nie tylko ekologiczny, ale też opłacalny sposób na wytwarzanie energii dla swojego domu. Ile można zaoszczędzić, montując moduły słoneczne na dachu i jak zacząć?

Wśród Polaków panował w ostatnich latach pewien mit. Spora część z nas uważała, że montaż paneli słonecznych w Polsce nie ma większego sensu i nie słuchała argumentów tych, którzy w fotowoltaikę postanowili zainwestować.

W końcu Polska nie jest szczególnie słonecznym krajem, a instalacja modułów fotowoltaicznych to spory koszt, który trzeba ponieść na start. Czy to ma szansę się zwrócić? Okazuje się, że tak. W ostatnich latach zaczęło to zresztą zauważać coraz więcej właścicieli domów i firm. Postanowiliśmy sprawdzić, jak to jest z tą fotowoltaiką.

Własna elektrownia słoneczna? To się opłaca

Eksperci zajmujący się tematem instalacji słonecznych są zgodni. W zdecydowanej większości przypadków montaż własnej elektrowni jest bardzo opłacalny. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka, a jedna z najważniejszych to gigantyczny spadek cen tych urządzeń na przestrzeni ostatniej dekady, przy jednoczesnym dużym wzroście ich efektywności. Technologia w ostatnich latach dynamicznie się rozwijała i dziś tego typu instalacje faktycznie potrafią wygenerować sporo energii.

Drugą przyczyną są programy rządowe, dzięki którym możemy dostać dofinansowanie na montaż własnej elektrowni na dachu, a także rosnące koszty energii elektrycznej pobieranej z sieci.

- Większość z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie koszty w skali roku (lub wielu lat) ponosimy w związku z energią, którą użytkujemy. Dzięki fotowoltaice możemy tę energię wytworzyć sobie sami. Warto uzmysłowić sobie, czy za prąd płacimy miesięcznie 200, 500 czy 600 zł. W skali roku to są kwoty, które idą w tysiące - mówi Michał Szewczyk, prezes Bison Energy, firmy zajmującej się montażem instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii.

Do tych kilku tysięcy złotych trzeba doliczyć jeszcze koszty ogrzania domu. Choć ostatnie zimy są raczej łagodne, to nasz klimat nie pozwala na większe oszczędności w tej kwestii, dlatego także i tu wydatki mogą być znaczące.

Montaż instalacji nie musi być skomplikowany i kosztownyMontaż instalacji nie musi być skomplikowany i kosztowny Materiał promocyjny

Nie tylko w domu, ale i w firmie

Najszybciej potencjał jaki daje fotowoltaika zaczęły w Polsce zauważać osoby indywidualne. Panele słoneczne produkujące prąd znalazły się w pierwszej kolejności na dachach prywatnych domów, ale po czasie pomysł podchwycili przedsiębiorcy.

Nic dziwnego, już nawet stosunkowo niewielkie połacie dachu pokryte modułami słonecznymi dają wymierne korzyści. Dziś wiele, zarówno większych, jak i mniejszych firm korzysta już z takich opłacalnych, a przy tym ekologicznych rozwiązań.

- Z instalacji fotowoltaicznej korzystam od września 2018 roku i uważam, że w fotowoltaikę warto zainwestować - mówi w rozmowie z nami pan Grzegorz, przedsiębiorca z Józefowa. - To dlatego, że charakterystyka pracy w firmie jest taka, że pracuje się właśnie w dzień, w momencie, kiedy instalacja produkuje najwięcej energii. Według mnie nawet bardziej korzystne jest zakładanie tego typu instalacji w firmie aniżeli w domu prywatnym. W domu mamy sytuację taką, że zużycie [energii – przyp. red.] jest większe raczej rano i wieczorem, a wtedy efektywność pracy tej instalacji jest relatywnie mniejsza aniżeli w ciągu dnia - dodaje.

Pan Grzegorz korzysta z modułów słonecznych o mocy 9 kW, co pokrywa ok. 30 proc. zapotrzebowania na energię w jego firmie. Jak tłumaczy, pomimo jedynie częściowego zaspokojenia potrzeb energetycznych, inwestycja powinna zwrócić się już po ok. 5 latach.

Energia słoneczna opłaca się również w domu

W przypadku domów jednorodzinnych wartości te są zazwyczaj nieco niższe. Mniejsza skala przedsięwzięcia nie oznacza jednak mniejszej opłacalności inwestycji. Zazwyczaj do zaspokojenie domowych potrzeb wystarczy moc kilku kilowatów-peak (red. kWp - moc szczytowa), a dobrze dobrana instalacja potrafi spełnić potrzeby energetyczne domu przez większą część roku. Bardzo istotne jest, aby uczciwie zastanowić się, jak dużej instalacji potrzebujemy i zdecydować się na sprawdzone rozwiązanie.

- Niestety nie ma standardowej instalacji dla domu jednorodzinnego, każde gospodarstwo domowe zużywa energię nieco inaczej i ma swoje indywidualne potrzeby. (…) Domowe systemy fotowoltaiczne w większości mieszczą się w przedziale 2-10 kW mocy, co w przybliżeniu rocznie generuje energię rzędu 2000-10000 kWh. I tu każdy musi odpowiedzieć sobie na pytanie, ile faktycznie potrzebuje energii, aby zaspokoić własne potrzeby. Odpowiedź znajdziemy w naszych fakturach za energię - mówi w rozmowie z nami Tomasz Pijarczyk z Bison Energy.

Ale przecież produkcja energii elektrycznej z paneli słonecznych nie rozkłada się po równo na cały rok. Czy w zimie, nie zabraknie nam zatem prądu? Na szczęście jest na to sposób. 

W okresie wiosennym i letnim, gdy prądu produkujmy najwięcej, po zaspokojeniu bieżących potrzeb, nadwyżka może zostać przekazana do sieci dystrybucyjnej. W miesiącach zimowych, gdy oświetlenie słoneczne jest najsłabsze, wspomagamy się energią z zewnątrz. Za darmo odbierzemy 80 proc. tego, co wcześniej oddaliśmy. Jeśli to pokryje nasze zapotrzebowanie na prąd, za energię nie zapłacimy ani grosza. A jeśli nie, przy odpowiednio dobranym systemie opłaty mogą wynieść nie więcej niż kilkadziesiąt złotych rocznie.

Potwierdza to w rozmowie z nami pani Katarzyna z Warszawy, która swoją przygodę z fotowoltaiką zaczęła już ponad dekadę temu. Dziś mieszka w domu zero kosztowym, który jest energooszczędnym projektem gotowym. Oznacza to, że całą potrzebną energię (również do ogrzewania) pani Katarzyna wytwarza samodzielnie dzięki elektrowni słonecznej.

Chciałam wybudować dom ekologiczny i energooszczędny. Poprzedni dom ogrzewany był gazem i tym razem, po płaceniu rocznie za prąd i gaz nawet 7 tys. zł, bardzo chciałam zrobić krok dalej i wybudować dom zasilany energią słoneczną, nie generujący kosztów użytkowania. (…) Rok 2019 był pierwszym pełnym rokiem zamieszkania w nowym domu. Pierwszy sezon grzewczy jest zawsze najbardziej kosztowny, a mimo to rok 2019 zakończył się produkcją 10,6 MWh energii i zużyciem 11,0 MWh. Oznaczało to dopłatę do całego roku utrzymania domu na poziomie 200 zł. Rok 2020 z pewnością będzie jeszcze lepszy i zakończy się bez żadnych dopłat - zaznacza.

Pani Katarzyna poleca szczególnie budowę domu od początku dostosowanego do montażu instalacji fotowoltaicznej. Wtedy zakup systemu paneli słonecznych zwraca się najszybciej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby zamontować je również na już istniejącym budynku. - Jedyny wymóg to dostosowanie dachu do takiego montażu - duża, wolna od okien i kominów połać południowa dachu ze spadkiem około 30 stopni - dodaje.

Ile to może kosztować i jak szybko się zwróci?

Koszty instalacji fotowoltaicznej w ostatnich latach znacząco spadły i dziś stanowią już niewielki ułamek kosztów budowy domu. Wszystko zależy oczywiście od wielkości takiej instalacji, a także jakości wykonania oraz użytych podzespołów. Jak tłumaczy nam Tomasz Pijarczyk, rynkowa cena za 1 kWp (moc szczytowa modułów) kompletnej instalacji oscyluje w okolicach 4-6 tys. zł brutto (z 8 proc. VAT). Biorąc pod uwagę typową wielkość takiej domowej elektrowni (od ok. 2 do 10 kWp) możemy zatem mówić o koszcie na poziomie 15-50 tys. zł brutto. Tę kwotę da się jednak obniżyć dzięki udziałowi w programach rządowych. 

- Przy uwzględnieniu programu chociażby takiego, jak Mój Prąd, gdzie możemy otrzymać 5000 zł dofinansowania do tego typu instalacji, i korzystając z ulgi termomodernizacyjnej obniżającej nasze podatki, mówimy tu o zwrocie z inwestycji na poziomie 5-8 lat – dodaje z kolei Michał Szewczyk.

Nie bez znaczenia pozostaje też to, że cały proces instalacji paneli słonecznych - od wykonania pomiarów, aż po uruchomienie systemu - jest bezproblemowy dla użytkownika. W przypadku firmy takiej, jak Bison Energy wszystkim, co konieczne do zastosowania systemu opartego o fotowoltaikę, zajmują się specjaliści.

- Pierwszym krokiem do zakupu instalacji fotowoltaicznej jest kontakt z firmą wykonawczą. Nasi eksperci, na podstawie zebranych danych czy to w trakcie wizji lokalnej i audytu, czy też danych dostarczonych elektronicznie, przygotowują indywidualną wycenę wraz z doborem podzespołów i rozplanowaniem modułów na dachu. Skomplikowane dachy mogą wymagać zastosowania dodatkowych optymalizatorów pracy, a silnie zacienione mogą zupełnie nie spełniać kryteriów do montażu - oceniamy to zawsze indywidualnie. Sam montaż trwa przeważnie od 1 do 3 dni - tłumaczy Pijarczyk.

Jak kształtują się ceny instalacji fotowoltaicznych?Jak kształtują się ceny instalacji fotowoltaicznych? Materiał promocyjny

Inwestycja w taki samowystarczalny dom nie musi być zatem ani aż tak kosztowana, jak mogłoby się wydawać, ani bardzo kłopotliwa. Warto uświadomić sobie, że może obniżyć niemal do zera nie tylko nasze rachunki za prąd, ale również za ogrzewanie, a nawet zasilanie samochodu, jeśli poruszamy się autem elektrycznym. Na dodatek projektowana jest tak, aby działała przez bardzo długi czas - przynajmniej 20-25 lat. Wisienką na torcie jest fakt, że decydując się wykorzystać potencjał fotowoltaiki stajemy się neutralni dla środowiska.