Przez zanieczyszczenie powietrza rocznie umiera ponad 1200 młodych ludzi. Polska w niechlubnej czołówce

Europejska Agencja Środowiska przedstawiła stan stężeń zanieczyszczeń powietrza w 2021 i 2022 r. zarówno w odniesieniu do unijnych norm jakości powietrza, jak i poziomów wytycznych WHO na 2021 r. Faro w Portugalii i szwedzkie miasta Umea i Uppsala zostały uznane za najczystsze miasta europejskie i miały najniższy średni poziom drobnego pyłu zawieszonego. Wśród państw z najgorszą jakością powietrza znalazły się takie kraje jak Chorwacja, Włochy czy Polska.

W 2021 r. ponad 90 proc. ludności miejskiej Unii Europejskiej było narażonych na szkodliwe poziomy dwutlenku azotu, ozonu i drobnych cząstek stałych, czyli PM2,5. Jest to jedno z najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń dla zdrowia ludzkiego. Według wstępnych danych Europejskiej Agencji Środowiska z 2022 r. najwyższe stężenia PM2,5 odnotowano w Europie Środkowo-Wschodniej i we Włoszech, przede wszystkim ze względu na spalanie paliw stałych, takich jak węgiel do ogrzewania gospodarstw domowych i ich wykorzystanie w przemyśle.

Zobacz wideo Prof. Lidia Morawska: Zanieczyszczenie powietrza jednym z największych zagrożeń dla ludzkości

Choroby wynikające z zanieczyszczeń powietrza

Chociaż emisje kluczowych zanieczyszczeń powietrza zmniejszyły się na przestrzeni ostatnich lat, to jednak poziomy zanieczyszczenia powietrza w Europie nadal nie są bezpieczne. Dzieci i młodzież są szczególnie narażone na zanieczyszczenie powietrza, ponieważ ich ciała, narządy i układ odpornościowy stale się rozwijają. Zanieczyszczenie powietrza szkodzi zdrowiu w dzieciństwie i zwiększa ryzyko chorób w późniejszym życiu. Jak podaje Europejska Agencja Środowiska, zanieczyszczenie powoduje ponad 1 200 przedwczesnych zgonów rocznie u osób poniżej 18 roku życia w Europie i znacznie zwiększa ryzyko chorób w późniejszym wieku.

Na zanieczyszczenia są także bardzo narażone kobiety w ciąży. Dzieci mogą się rodzić ze zbyt niską masą. Ponadto zanieczyszczenie powietrza zwiększa ryzyko powstania wielu problemów zdrowotnych, w tym zmniejszonej czynności płuc, infekcji dróg oddechowych i alergii. Może również nasilać choroby przewlekłe, takie jak astma, która dotyka 9 proc. dzieci i młodzieży w Europie, a także zwiększać ryzyko niektórych chorób przewlekłych w późniejszym wieku dorosłym.

- Poziomy zanieczyszczenia powietrza w całej Europie są nadal niebezpieczne, a europejska polityka jakości powietrza powinna mieć na celu ochronę wszystkich obywateli, a zwłaszcza naszych dzieci, które są najbardziej narażone na skutki zdrowotne zanieczyszczenia powietrza. Musimy pilnie zintensyfikować działania na szczeblu unijnym, krajowym i lokalnym w celu ochrony naszych dzieci, które nie mogą się chronić - mówi Hans Bruyninckx dyrektor wykonawczy EEA. 

Na stronie Europejskiej Agencji Środowiska został opublikowany raport, gdzie można sprawdzić poziom zanieczyszczenia powietrza w konkretnym państwie. Najlepszą jakość powietrza mają m.in. mieszkańcy Rejkiawiku, Sztokholmu czy Tallinna, zaś najgorsza występuje we włoskiej Cremonie, chorwackim Slavonskim Brodzie, Nowym Sączu i Piotrkowie Trybunalskim. 

Cele na przyszłość 

W ramach planu działania na rzecz zerowego zanieczyszczenia w ramach Europejskiego Zielonego Ładu Komisja Europejska wyznaczyła cel na 2030 r., jakim jest zmniejszenie liczby przedwczesnych zgonów spowodowanych przez PM2,5 (główne zanieczyszczenie powietrza) o co najmniej 55 proc. w porównaniu z poziomami z 2005 r. W tym celu Komisja Europejska opublikowała w 2022 r. wniosek dotyczący przeglądu dyrektyw w sprawie jakości powietrza, mający na celu między innymi ściślejsze dostosowanie norm jakości powietrza do zaleceń WHO.

W ocenach jakości powietrza EEA wskazano zanieczyszczenia uważane za najbardziej szkodliwe dla zdrowia ludzkiego lub najczęściej przekraczające unijne normy jakości powietrza i poziomy zalecane przez WHO. Stężenia są uzyskiwane z pomiarów w ponad 4 500 stacjach monitorujących w całej Europie.

Więcej o: