Zarejestrowano kolejny pozagalaktyczny błysk radiowy. Jest niezwykle tajemniczy i regularny

Bartłomiej Pawlak
Naukowcy po raz kolejny zarejestrowali bardzo tajemniczy błysk radiowy pochodzący spoza naszej galaktyki. FRB 121102 charakteryzuje się niezwykłą regularnością, ale wciąż nie wiadomo, czym jest powodowany.
Zobacz wideo To zdjęcie czarnej dziury może zweryfikować teorię względności

Tajemniczy sygnał nazwany FRB 121102 po raz pierwszy zaobserwowano w 2012 roku w Obserwatorium Arecibo. To zdarzenie klasyfikowane do grupy FRB (z ang. fast radio burst), czyli szybkich błysków radiowych - trwających kilka milisekund sygnałów pochodzących spoza naszej galaktyki.

FRB 121102 obserwujemy w 157-dniowym cyklu

O ile jednak większość FRB naukowcy obserwują tylko jeden błysk, o tyle w przypadku FRB 121102 jest inaczej. Badacze zauważyli, że błysk z tego samego źródła się powtarza, co jest dość niespotykane. Co więcej, okazuje się właśnie, że kolejne błyski obserwowane są z bardzo precyzyjną regularnością.

Jak zauważyli naukowcy pod kierownictwem Marilyn Cruces z Instytutu Radioastronomii im. Maxa Plancka, sygnał wykrywany jest bardzo regularnie przez 90 dni, po czym milknie na kolejne 67 dni. Po tych 157 dniach cykl zaczyna się od nowa. Obecnie trwa okres aktywności FRB, który zaczął się 9 lipca, a zakończy 14 października 2020 roku. Po tym czasie nastąpi 67-dniowy okres ciszy - przewidują badacze.

Co więcej, naukowcy pod kierownictwem Marilyn Cruces to niejedyni naukowcy, którzy obserwują błyski radiowe z tego samego źródła. Od marca do sierpnia 2020 roku National Astronomy Observatory of China obserwowało FRB 121102 wielokrotnie przez nowy radioteleskop FAST (Five hundred meter Aperture Spherical Telescope) - obecnie największy tego typu instrument na świecie. Błyski zarejestrowali wcześniej również naukowcy z University of Manchester.

Czym jest FRB 121102? Wciąż nie wiadomo

Niestety naukowcy wciąż nie rozwiązali zagadki, która stoi za szybkimi błyskami radiowymi. Zdarzenia takie jak FRB 121102, czyli błyski powtarzające się wielokrotnie i regularnie są dla badaczy jeszcze większą zagadką.

Naukowcy wciąż nie mają też pewności, co może wywoływać FRB, jednak wiadomo, że ich źródła są bardzo energetyczne i odległe. Błyski FRB 121102 pochodzą prawdopodobnie z obłoku molekularnego (miejscu, gdzie rodzą się gwiazdy) znajdującego się w galaktyce karłowatej oddalonej od Ziemi o ok. 3 miliardy lat świetnych.

Według wiodącej teorii FRB powodowane są przez bardzo energetyczne zdarzenia emitujące przez moment ilość energii będącą ekwiwalentem energii produkowanej przez 500 milionów gwiazd - tłumaczy ScienceAlert. Ich źródłem są najprawdopodobniej gwiazdy neutronowe posiadające bardzo silne pole magnetyczne zwane magnetarami (ale to niejedyna hipoteza). Proces odpowiedzialny za powstanie FRB jest jednak nieznany.