Naukowcy odkryli świeży lód na księżycu Saturna. W miejscu, gdzie się go nie spodziewali

Bartłomiej Pawlak
Naukowcy korzystający z danych z nieistniejącej już sondy Cassini dokonali zaskakującego odkrycia. Badacze zlokalizowali pokłady świeżego lodu na powierzchni jednego z najbardziej intrygujących księżyców w Układzie Słonecznym - Enceladusa.
Zobacz wideo Czy jesteśmy gotowi na uderzenie asteroidy?

Enceladus to obiekt wyjątkowy z kilku powodów. Najważniejsze jest to, że pod powierzchnią tego księżyca może istnieć życie. Wszystko dlatego, że ten niewielki obiekt (o średnicy zaledwie 500 km) w dużej części pokryty jest lodem.

Naukowcy już w przeszłości (m.in. dzięki danym z sondy Cassini) mogli zarejestrować charakterystyczne pióropusze pary wodnej wyrzucane spod lodowej powierzchni w pobliżu południowego bieguna tego księżyca. Jasne jest zatem, że obiekt ten jest aktywny geologicznie, a to ważne z perspektywy poszukiwania na nim życia.

Naukowcy odkryli świeże pokłady lodu na Enceladusie

Teraz badacze jeszcze raz wykorzystali dane z nieistniejącej już sondy Cassini (w 2017 roku została celowo zniszczona w atmosferze Saturna), która przez ponad dekadę (od 2004 roku) badała wiele obiektów systemu Saturna (tzn. zarówno planetę, jak i jej księżyce). Cassini przeleciała niedaleko Enceladusa aż 147 razy, w tym 23 razy zbliżyła się do powierzchni tego księżyca, badając ją spektrometrem.

Jak informują agencje NASA i ESA, naukowcy wykorzystali teraz dane przesłane przez sondę do stworzenia mapy obiektu w podczerwieni. Badacze wyszczególnili informacje uzyskane w różnych długościach fal, a następnie stworzyli mozaikę obrazów Enceladusa, która pokazuje skład materiału budującego powierzchnię, od którego odbiło się światło.

Enceladus - czerwone obszary wskazują na świeży lód, który osadził się na powierzchniEnceladus - czerwone obszary wskazują na świeży lód, który osadził się na powierzchni fot. NASA/JPL-Caltech/University of Arizona/LPG/CNRS/University of Nantes/Space Science Institute

I tu zaskoczenie. Okazało się, że na północnej półkuli księżyca również znajduje się dosyć rozległy obszar pokryty świeżym lodem. Zdaniem badaczy lód pojawił się tam najprawdopodobniej wskutek wydostania się wody na powierzchnię poprzez charakterystyczne pęknięcia.

Nowo odkryty obszar pokryty świeżym lodem jest oczywiście znacznie mniejszy niż na półkuli południowej, ale o obecności niedawno zamarzniętej wody w rejonie bieguna południowego wiedzieliśmy już od dawna (na powyższej grafice świeży lód zabarwiony jest na czerwonawo). O jego istnieniu po drugiej stronie Enceladusa do tej pory nie wiedzieliśmy. A to może oznaczać, że obiekt ten był niedawno jeszcze bardziej aktywny geologicznie, niż nam się zdawało.

Odkrycie jest bardzo istotne, bo Enceladus od lat jest jednym z możliwych miejsc, gdzie w Układzie Słonecznym może istnieć życie. Badacze ponadto chcą wykorzystać tę metodę do przebadania w podobny sposób jeszcze dziewięciu innych księżyców Saturna, które zostały sfotografowane w podczerwieni przez sondę Cassini.

Czytaj też: Planety oceaniczne mogą być powszechne w naszej galaktyce. W ich wodach może istnieć życie