Tarcza 4.0 podpisana przez prezydenta. Sporo zmian w prawie w związku z koronawirusem

Andrzej Duda podpisał tzw. tarczę 4.0, zakładającą m.in. trzymiesięczne wakacje kredytowe dla osób dotkniętych spadkiem dochodów. Prezydent złożył także podpis pod nowelizacją ustaw podatkowych, uszczelniających system podatku od osób prawnych (CIT), poinformowała Kancelaria Prezydenta.

Nowe prawo przewiduje, że przedsiębiorcy, w tym z sektora podstawowej produkcji rolnej, dotknięci skutkami pandemii, będą mieli możliwość zaciągnięcia kredytów o obniżonym oprocentowaniu. Dopłaty będą wypłacane przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków nowo utworzonego Funduszu Dopłat do Oprocentowania. Umowy kredytu z dopłatą będą mogły być zawierane do 31 grudnia 2020 r.

Zobacz wideo Tarcza 4.0. Czy pracodawca może nas wysłać na przymusowy urlop?

Osoby o obniżonych dochodach (które utraciły pracę lub ich dochody uległy obniżeniu) uzyskają prawo do wakacji kredytowych, które umożliwią zawieszenie spłaty jednego kredytu przez maksymalnie trzy miesiące. W ustawie wprowadzono też zapis chroniący polskie przedsiębiorstwa, m.in. produkujące energię elektryczną, gaz, paliwa, leki, zajmujące się przetwórstwem żywności, przed wrogimi przejęciami przez inwestorów spoza Unii Europejskiej oraz spoza Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Transakcje nabycia znacznej liczby udziałów w firmach z tych branż będą kontrolowane przez UOKiK.

Zmiany mają również wesprzeć budżety samorządów

Ustawa zawiera ponadto zmiany, które mają wesprzeć budżety jednostek samorządu terytorialnego (tzw. tarcza samorządowa), m.in. poprzez złagodzenie reguły finansowej. Pozwoli również wcześniej przekazać gminom raty w części oświatowej. Samorządy będą mogły przeznaczyć pieniądze z tzw. funduszu korkowego na przeciwdziałanie COVID-19 i wywołanych nim sytuacji kryzysowych. Samorządy o wyższych dochodach nie będą musiały wpłacać rat "janosikowego" w czerwcu i w lipcu, będą mogły uregulować te należności w równych ratach od sierpnia do grudnia 2020 r. wraz z ratami należnymi za te miesiące.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami starostowie będą mogli udzielić jednorazowej pożyczki (do pięciu tys. zł) na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej lub statutowej organizacji pozarządowej, m.in. związkom wyznaniowym, stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego czy spółdzielniom socjalnym.

"Tarcza 4.0" umożliwia też zwolnienia z części opłaty za użytkowanie wieczyste przedsiębiorcom, którzy zostali dotknięci kryzysem, przesuwa termin płatności tegorocznej raty za użytkowanie wieczyste na 31 stycznia 2021 r. i wydłuża do 28 czerwca 2020 r. okres, w którym przysługuje zasiłek opiekuńczy. Przewiduje też ułatwienia przy przetargach dotyczących zamówień publicznych, m.in. obniża koszty udziału wykonawców w przetargach, zwalnia z obowiązku żądania wadium postępowania o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych, ustala wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości nieprzekraczającej 5 proc. wartości kontraktu.

Zleceniobiorcy będą mogli złożyć wniosek o postojowe, jeśli zleceniodawca odmówił złożenia takiego wniosku elektronicznie.

Nowe przepisy rozszerzają ponadto zakres przeznaczenia środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, m.in. o podmioty, które poniosły wydatki w związku z realizacją zadań związanych ze zwalczaniem epidemii, będą mogły otrzymać zwrot wydatków z tego funduszu.

Tarcza 4.0 zaostrza także przepisy antyaborcyjne

Ustawa rozszerza także możliwości zdalnego przeprowadzania niektórych czynności postępowania karnego, m.in. przesłuchania świadków, udziału podejrzanego w posiedzeniu w sprawie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdalnego uczestnictwa w rozprawie, lecz także zaostrza przepisy antyaborcyjne.

Jak pisaliśmy w Gazeta.pl, Mikołaj Małecki z Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego i Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego zwrócił uwagę na fakt, że pod przykrywką walki z COVID-19 ustawodawca zaostrza sankcje za kradzieże kieszonkowe, znieważenie prezydenta czy aborcję. Małecki podał za przykład zaostrzenia kary przewidzianej za przerwanie ciąży. Art. 152 Kodeksu karnego mówi, że grozi za to kara pozbawienia wolności do lat 3. 

Tarcza 4.0 wprowadza również uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne, umożliwiające dłużnikowi podjęcie negocjacji z wierzycielami bez konieczności formalnego otwierania postępowania przez sąd, z jednoczesną ochroną przed egzekucją prowadzoną przez wierzycieli, działających indywidualnie. Przewiduje również rozwiązania dotyczące rynku pracy, m.in. umożliwiające obniżenie wymiaru czasu pracy, ograniczające wysokość wypłacanych odpraw i odszkodowań.

Maksymalna wysokość odpraw po rozwiązaniu umowy o pracę (a także cywilnoprawnej może stanowić 10-krotność pensji minimalnej (czyli 26 tys. zł), a pracodawca będzie miał możliwość wysłania pracownika na zaległy urlop (do 30 dni). Ustawa doprecyzowuje też zasady wykonywania pracy zdalnej.

Prezydent podpisał nowelizacje ustaw ws. uszczelnienia podatku CIT

Prezydent podpisał nowelizacje ustaw podatkowych, uszczelniających system podatku od osób prawnych (CIT), a także harmonizujących i upraszczających przepisy dotyczące opodatkowania handlu między państwami członkowski Unii Europejskiej - poinformowała też Kancelaria Prezydenta.

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami wynika z konieczności wdrożenia do polskiego prawa unijnej dyrektywy 2018/1910 dotyczącej harmonizacji i uproszczenia niektórych przepisów w systemie podatku od wartości dodanej dotyczących opodatkowania handlu między państwami członkowskimi.

Nowelizacja przyczynić się do uszczelnienia podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych dotyczących państw trzecich (tzw. dyrektywa ATAD2, która ma przeciwdziałać unikaniu opodatkowania i chronić państwa UE przed międzynarodową agresywną optymalizacją podatkową). Doprecyzowuje także obowiązujące przepisy w zakresie informacji o schematach podatkowych.