Odszkodowanie z VAT czy bez? Ubezpieczyciel kontra UOKiK

KNF zbada, czy ubezpieczyciele słusznie wypłacają odszkodowania AC pomniejszone o VAT. Zakazał im tego UOKiK, ale ubezpieczyciele nie respektują jego decyzji, a prawdziwą wojnę UOKiK wydał prezes austriackiej Vienna Insurance Group.
Ubezpieczyciele od lat wypłacają odszkodowania z polis autocasco bez podatku VAT. Chodzi o wariant polisy, kiedy klient dostaje odszkodowanie bezpośrednio na konto, opierając się na wyliczeniach zakładu.

Nic się nie zmienia mimo kar od urzędu antymonopolowego. Pierwszą, w 2006 r., dostała Uniqa. Potem UOKiK karał także Compensę, Concordię, PZU, Generali, Avivę i - ponownie - Uniqę. W połowie stycznia Urząd nałożył kolejne kary: na Wartę i Polski Związek Motorowy należący do Vienna Insurance Group.

Prezes VIG Franz Fuchs zamierza interweniować u ministra finansów, twierdząc, że VAT się nie należy, bo to wspieranie szarej strefy.

- Stanowisko sądów i UOKiK-u w tej sprawie jest jednoznaczne i ma podstawy w przepisach prawa. Wypowiedzi Prezesa VIG-u nie przekonują, a ponadto sugerują, że każdy poszkodowany, który nie przedstawia faktur za naprawę auta, dopuszcza się nielegalnych działań w szarej strefie, np. kupuje części od sprzedawców, którzy nie ewidencjonują sprzedaży i nie płacą podatków - mówi Jacek Barczak z Barczak Rozpara Kancelaria Radców Prawnych.

Co na to Ministerstwo Finansów? Wysokość odszkodowania powinna odpowiadać kosztom naprawy pojazdu, natomiast ceny towarów i usług niezbędnych do naprawy mają w sobie skalkulowany VAT, który sprzedawcy mają obowiązek zapłacić fiskusowi. Dlatego odszkodowanie dla osoby niebędącej podatnikiem VAT powinno być skalkulowane razem z VAT - twierdzi MF, powołując się na kodeks cywilny i wyroki Sądu Najwyższego.

- Jeżeli ministerstwo zajmie jasne stanowisko, mówiące, że w sytuacji, gdy samochód nie jest naprawiany, ubezpieczyciel powinien do wypłacanego odszkodowania doliczać podatek VAT, mimo że nie trafi do budżetu państwa, nie będziemy takiego stanowiska podzielać, ale je uszanujemy - komentuje prezes Franz Fuchs.

Prezes VIG straszy, że wtedy ceny polis wzrosną i że "przychody budżetu państwa poniosą wielomilionowy uszczerbek związany z tym, że VAT wypłacany w takich sytuacjach do niego nie trafi".

Chodzi o to, że ministerstwo nie mówi jasno, czy zakład może nie wypłacać VAT, jeśli poinformował o tym klienta przy zawarciu umowy. AC jest umową dobrowolną, więc teoretycznie strony mogą same ustalać jej zasady.

MF informuje, że odpowiedzialność za zgodność działalności ubezpieczycieli z prawem sprawuje KNF.

KNF odpowiada: AC jest umową dobrowolną i od ubezpieczającego zależy, jaki wariant ochrony i sposobu naprawienia szkody wybierze. Przeanalizujemy uzasadnienie wyroku sądu i rozważymy rację wszystkich stron umowy ubezpieczenia.

Według dr. Marcina Orlickiego z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu ubezpieczyciel może w warunkach umowy zastrzec, że VAT nie wypłaca. - Ubezpieczenia niskiej jakości, to znaczy pokrywające tylko część poniesionych kosztów, nie są nielegalne, ani też nie godzą w interesy konsumentów - mówi Orlicki. - Nie ma jednak potrzeby dorabiania teorii, że służą one ochronie interesów skarbu państwa, będąc zaporą przed naprawianiem pojazdów na czarno. Chodzi o interes ekonomiczny ubezpieczycieli, którzy chcą, aby wypłacane przez nich odszkodowania były jak najniższe. Mają do tego prawo.