Oszczędzaj z bankiem - lokata czy konto oszczędnościowe

Lokata terminowa czy konto oszczędnościowe? Który produkt wybrać, żeby nasze pieniądze pracowały jak najlepiej? Która forma inwestycji przyniesie większy zysk, a która da większą kontrolę nad naszymi oszczędnościami?

Wpłacając pieniądze na lokatę lub konto nie ponosimy właściwie żadnego ryzyka. To jedne z najbezpieczniejszych produktów.. Wybór któregoś z nich ułatwi odpowiedź na kilka ważnych pytań. Dlaczego właściwie chcemy oszczędzać? Czy dlatego, żeby uzbierać na wakacje, samochód, remont, na czarną godzinę, a może po prostu, by na tym zarobić? Przy wyborze optymalnego produktu znacznie będzie też miało, czy jednorazowo chcemy wpłacić większą kwotę, czy raczej odkładać pieniądze nieregularnie, czy oszczędności planujemy zamrozić na dłuższy czas, czy też chcemy mieć do nich dostęp w każdej chwili.

Lokata zamraża

Zacznijmy od standardowej lokaty terminowej. Wybierając ten produkt, klient musi zdecydować, jaką kwotę i na jaki okres chce zdeponować w banku. Od tych dwóch czynników najczęściej zależy wysokość oprocentowania lokaty, a więc nasz przyszły zysk. Jeśli chodzi o czas trwania lokaty, wybór jest dzisiaj bardzo szeroki: od depozytów jednodniowych po roczne, dwuletnie, a nawet trzyletnie. Załóżmy, że włożyliśmy pieniądze na lokatę sześciomiesięczną. Za pół roku bank wypłaci nam kapitał, a więc nasz wkład, powiększony o odsetki.

- Osoby, które nie chcą zamrażać oszczędności na dłuższy okres, mogą skorzystać np. z lokat overnight. W tym wypadku środki pracują nocą, a rano przekazywane są na rachunek klienta wraz z należnym zyskiem - mówi Monika Szlosek, Dyrektor Dep. Bankowości Detalicznej Deutsche Bank.

Trzeba pamiętać, że banki zawsze podają stawki oprocentowania w skali roku. Na przykład lokata sześciomiesięczna oprocentowana na poziomie 6 proc. przyniesie realnie 3 proc. zysku. W trakcie trwania umowy lokaty nasze pieniądze podlegają kapitalizacji. Oznacza to, że co miesiąc lub kwartał bank podlicza wartość należnych odsetek i dopisuje je do kapitału, po czym od tego momentu oprocentowanie naliczane jest już od wyższej kwoty. Im kapitalizacja jest częstsza, tym lepiej dla klienta.

Oprócz okresu i kwoty lokaty, klient może wybrać depozyt z oprocentowaniem stałym lub zmiennym. Jak sama nazwa wskazuje, lokata oprocentowana według stopy stałej oznacza, że bank nie może nic zmieniać w warunkach umowy. Z góry wiemy, ile zarobimy. Jeżeli wybierzemy lokatę terminową z oprocentowaniem zmiennym, musimy się liczyć z tym, że oprocentowanie może spaść lub wzrosnąć, na co wpływ ma m.in. poziom inflacji i stóp procentowych.

Wybierając lokatę terminową nie możemy jednak wycofać pieniędzy przed zadeklarowanym w umowie terminem. Jeżeli to zrobimy, przepadną wszystkie, albo większość wypracowanych odsetek. Z punktu widzenia banków to zabezpieczenie, z punktu widzenia klientów - mankament lokat terminowych. Jeżeli nie wiemy, kiedy będziemy potrzebować pieniędzy, a jednocześnie zależy nam też, by na lokacie zarobić, nie będzie ona dobrym produktem. Z drugiej strony wada lokaty, a więc konieczność zamrożenia pieniędzy, dla niektórych osób może być zaletą. Znacznie łatwiej bowiem wydać oszczędności przechowywane w przysłowiowej skarpecie niż zgromadzone na bankowej lokacie. W drugim przypadku trzeba zerwać umowę, z czym mogą wiązać się uciążliwe formalności. No i przepadają odsetki.

Swobodne konto

Konstrukcja konta oszczędnościowego przypomina rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, klasyczny ROR, który posiada większość dorosłych Polaków. Bardzo często banki przy zakładaniu konta osobistego proponują otwarcie bezpłatnego konta oszczędnościowego. Zaletą tego produktu jest elastyczność. Można na niego wpłacać pieniądze w dowolnym momencie, co sprzyja systematycznemu oszczędzaniu. Takiej funkcjonalności nie ma lokata terminowa. W dowolnym momencie można też wypłacić z konta wszystkie lub część środków - przelać na konto osobiste lub na inny rachunek. Co więcej, klient nie traci odsetek za okres, kiedy pieniądze leżały na rachunku.

W tym momencie pojawia się jednak bardzo istotne ograniczenie. Bez względu na kwotę zwykle pierwsza wypłata z konta oszczędnościowego w miesiącu kalendarzowym jest bezpłatna. Każda kolejna może słono kosztować, w zależności od oferty banku, nawet 10 zł. Dokonując częstych wypłat posiadanie konta przestanie być opłacalne, bo koszty tych operacji zjedzą wypracowany zysk. Wprowadzając tę opłatę banki starają się przyzwyczaić klientów do tego, że konto oszczędnościowe - mimo że daje swobodę dostępu do pieniędzy i działa podobnie jak standardowy ROR - nie jest produktem rozliczeniowym, a oszczędnościowym. O oszczędnościowym charakterze konta świadczy również oprocentowanie, które jest znacznie wyższe niż kont osobistych (często w ogóle nieoprocentowanych) i porównywalne z zyskownością lokat terminowych. Na koncie oszczędnościowym powinno się gromadzić pieniądze, a nie wykorzystywać je do bieżących rozliczeń. To po prostu nieopłacalne.

Co lepsze dla kogo

Jeżeli odpowiedzieliśmy sobie na pytanie, w jakim celu oszczędzamy, znacznie łatwiej będziemy mogli wybrać optymalny dla nas produkt. Osoby stawiające w pierwszej kolejności na bezpieczny zysk i mogące zamrozić pieniądze na dłużej, powinny wybrać lokatę. Na lokatach można dzisiaj po prostu zarobić więcej. Dla przykładu, oprocentowanie najlepszych depozytów rocznych o wartości 5 tys. zł przekracza dzisiaj 6 proc. w skali roku. Co więcej, są to lokaty oprocentowane według stopy stałej. Utrzymując taką samą kwotę na koncie oszczędnościowym, w dziesięciu bankach oprocentowanie wynosi aktualnie około 5 proc. Różnica nie jest duża, ale środki na kontach oprocentowane są według stopy zmiennej. Istnieje więc ryzyko, że w każdej chwili bank zmieni warunki i oprocentowanie spadnie.

Jeżeli pieniądze odkładamy na określony cel i będą nam one potrzebne dopiero za jakiś czas, również lepsza będzie lokata, bo stwarza mniej pokus do zerwania depozytu. Długość lokaty najlepiej dopasować do naszych planów. Jeżeli na początku roku zaplanowaliśmy, że na urlop pójdziemy w sierpniu, dla bezpieczeństwa możemy założyć lokatę półroczną. Kapitał wraz z odsetkami wycofamy tuż przed urlopem.

Konto oszczędnościowe będzie z kolei lepszym rozwiązaniem dla osób, które oszczędzają bez ściśle określonego celu, dla tych, które w dowolnym momencie chcą odkładać bezpiecznie nadwyżki finansowe. Dopłacanie pieniędzy na lokatę nie jest możliwe. Jeżeli chcemy zdeponować nadwyżki, a jesteśmy wierni tradycyjnym lokatom, musimy po prostu otworzyć kolejny depozyt. Inną elastycznością konta jest możliwość wypłaty tylko części oszczędności, na co również nie pozwala konstrukcja standardowego depozytu.

Możliwość korzystania z konta oszczędnościowego najczęściej uzależnione jest od posiadania rachunku osobistego w tym samym banku. Atrakcyjne parametry konta nie muszą jednak iść w parze z dobrym rachunkiem podstawowym, i odwrotnie. Zazwyczaj w pierwszej kolejności wybieramy bank z funkcjonalnym, dopasowanym do naszych potrzeb kontem osobistym. Dobre konto oszczędnościowe nie powinno być jednak głównym kryterium wyboru banku, choć z pewnością będzie ważnym atutem. W tym aspekcie lokata terminowa daje nam większą swobodę, bo - poza kilkoma wyjątkami - można założyć ją w dowolnym banku, bez potrzeby otwierania konta osobistego.

Nic nie stoi oczywiście na przeszkodzie, żeby korzystać z dwóch produktów jednocześnie. W dobrym banku warto otworzyć konto osobiste z dostępem do konta oszczędnościowego, na które trafiałyby bieżące nadwyżki finansowe. Większe kwoty, przeznaczone na określone przyszłe inwestycje, warto natomiast ulokować w bankach, które w danym momencie oferują najlepsze oprocentowanie.

Z jakich produktów finansowych korzystasz najczęściej?