Nowa "atomowa" broń przeciwko firmom. Milion złotych kary za brak wpisu do specjalnego rejestru

Aparat karno-skarbowy ma nowe narzędzie, za pomocą którego ścigać może nieuczciwych przedsiębiorców. Ruszył bowiem Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Firmy, które będą unikać rejestracji w nim, muszą liczyć się z milionową karą. Dlaczego ma być on potężnym narzędziem do wyłapywania nieprawidłowości podatkowych?
Zobacz wideo

Rząd odpalił właśnie kolejną "atomową" broń, której obawiać mogą się nieuczciwi przedsiębiorcy. Chodzi o Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Nazwa brzmi nieco skomplikowanie, jednak działanie nowego systemu w założeniu jest proste. Do nowego rejestru wpisywać muszą się osoby fizyczne, które sprawują bezpośrednią lub pośrednią władzę nad daną spółką.

Od 13 kwietnia 2020 roku wpisanie do rejestru będzie obligatoryjne, a unikanie tego obowiązku może zostać ukarane grzywną wynoszącą nawet milion złotych.

Powody powstania CRBR to przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy i terroryzmowi. "Posiadanie dokładnych i aktualnych danych o beneficjentach rzeczywistych ma kluczowe znaczenie dla zwalczania tych zjawisk, ponieważ uniemożliwia przestępcom ukrycie swojej tożsamości w skomplikowanej strukturze korporacyjnej. Publiczny charakter rejestru, umożliwiający każdemu nieodpłatny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych, zapewnia również większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie oraz przyczynia się do zwiększenia zaufania do rynku finansowego i uczestników obrotu gospodarczego" - czytamy w komunikacie Ministerstwa Finansów.

Obowiązek rejestracji jest, przepisy nie są jednak jasne

Eksperci cytowani przez "Dziennik Gazetę Prawną" zwracają jednak uwagę na to, że definicja "beneficjenta rzeczywistego", czyli osoby, która musi widnieć w spisie, nie jest klarowna. Przepisy mówią bowiem, że jest to osoba fizyczna "sprawująca bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę".

W sytuacji, w których chodzi o powiązania różnych spółek, określenie beneficjenta jest jeszcze trudniejsze. Na przykład kiedy jest kilku udziałowców i każdy z nich ma taką samą liczbę udziałów danej spółki.

Polska realizuje unijną dyrektywę

Utworzenie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych jest realizacją unijnej dyrektywy wydanej w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Czytaj też: Potężna broń skarbówki. Komputerowy algorytm zablokuje nam konto bankowe

Przepisy Unii Europejskiej zobowiązują państwa członkowskie do przechowywania informacji na temat beneficjentów rzeczywistych w centralnym rejestrze oraz do udostępniania tych informacji właściwym organom i jednostkom analityki finansowej.