Przejęcie rodzinnego gospodarstwa nie musi dziś oznaczać kontynuowania dotychczasowego sposobu pracy. Młodzi ludzie coraz większą uwagę zwracają na opłacalność produkcji, dobór maszyn i możliwości rozwoju. O zmianach zachodzących na polskiej wsi mówiła wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka podczas posiedzenia sejmowej podkomisji.
Młodzi rolnicy stawiają na większe gospodarstwa. Wybierają konkretną produkcję
Wiceminister Małgorzata Gromadzka zwróciła uwagę na sposób, w jaki młode pokolenie organizuje swoją działalność. Podczas posiedzenia wskazała, że nowe gospodarstwa coraz częściej powstają z myślą o określonym rodzaju produkcji. - Należy podkreślić, że gospodarstwa rolne zakładane przez młodych ludzi, często są to gospodarstwa już o większej powierzchni, które mają dedykowaną produkcję. Mają dedykowaną produkcję, gdzie oczywiście trzeba zakupić odpowiedni sprzęt, wyposażyć odpowiednią infrastrukturę w odpowiednie budynki, w odpowiednią technologię - mówiła. Specjalizacja wiąże się również z ryzykiem, ponieważ dochody gospodarstwa zależą w większym stopniu od cen wybranych produktów. Gdy ich wartość spada, trudniej wyrównać straty z innej działalności. Dlatego decyzja o takim kierunku rozwoju wymaga dokładnego przeanalizowania sytuacji na rynku.
Warto podkreślić, że nie wszyscy rolnicy mają jednakowe warunki do prowadzenia działalności. Szczególnie właściciele niewielkich gospodarstw mierzą się z ograniczeniami, które utrudniają im zwiększenie skali produkcji. - Przykładem i tutaj należy też podkreślić, że małe gospodarstwa rolne nie dysponują często odpowiednimi zasobami ziemi i kapitału - wskazywała Małgorzata Gromadzka. W niektórych regionach zainteresowanie zakupem lub dzierżawą gruntów przewyższa ich dostępność. Sytuację tę określa się mianem głodu ziemi. Dla osób rozpoczynających samodzielną działalność dodatkową przeszkodą bywają wysokie ceny działek, które ograniczają możliwości powiększenia areału.
Nowe technologie zmieniają polskie rolnictwo. Coraz więcej prac wykonują maszyny
Współczesne rolnictwo coraz częściej korzysta z rozwiązań, które jeszcze niedawno były dostępne głównie w największych gospodarstwach. Zmiany te dostrzega również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. - Nasze rolnictwo się profesjonalizuje, nasze rolnictwo to jest rolnictwo w oparciu o nowe technologie, o różnego rodzaju, różne również działania, chociażby z rolnictwem precyzyjnym, z nowymi technologiami - podkreślała Gromadzka. Jak podaje resort, zainteresowanie programem Rolnictwo 4.0 było tak duże, że jego budżet zwiększono do ponad 1,13 mld zł. Dofinansowanie obejmowało m.in. zakup specjalistycznego oprogramowania, systemów zarządzania produkcją oraz urządzeń automatyzujących wybrane czynności. Nowoczesny sprzęt pomaga również dokładniej kontrolować stan upraw i ograniczać zużycie nawozów.
Zmiany w rolnictwie wpływają także na sposób przygotowania młodych ludzi do pracy. Jak informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podlegające mu szkoły rozwijają nauczanie związane z cyfryzacją i automatyzacją produkcji. Uczniowie zdobywają wiedzę przydatną podczas obsługi specjalistycznych urządzeń, ale poznają również zagadnienia dotyczące przetwórstwa żywności, magazynowania i organizacji dostaw. Wiceminister Małgorzata Gromadzka pozytywnie oceniła tegoroczną rekrutację do tych placówek, choć nie przedstawiła dokładnych wyników naboru. Absolwenci mają dzięki temu szersze możliwości zawodowe, ponieważ zdobyte umiejętności przydają się także w przedsiębiorstwach współpracujących z producentami żywności.
Premie dla młodych rolników sięgają 300 tys. zł. Zainteresowanie pomocą rośnie
Osoby rozpoczynające samodzielne gospodarowanie mogą ubiegać się o wsparcie finansowe na inwestycje przewidziane w biznesplanie. Jak informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podstawowa premia wynosi 200 tys. zł, natomiast po spełnieniu określonych warunków dotyczących produkcji zwierzęcej wzrasta do 300 tys. zł. Z danych opublikowanych przez resort 4 sierpnia 2026 roku wynika, że w ostatnim naborze złożono 7275 wniosków o łącznej wartości blisko 1,9 mld zł. To ponad 2 razy więcej niż rok wcześniej, choć samo złożenie dokumentów nie gwarantuje przyznania pieniędzy. Ministerstwo rozważa również dalsze wspieranie młodego pokolenia po 2027 roku w ramach kolejnej Wspólnej Polityki Rolnej. Szczegółowe zasady przyszłej pomocy nie zostały jeszcze ustalone.
