XTB we wtorek straciło aż 17,52 proc. wartości. Akcje spadły do poziomu 115 zł, co jest najgorszym wynikiem spółki od lipca tego roku. W sierpniu, w szczycie akcje były po 180 zł, ale od tego czasu spółka głównie traciła. Przed wtorkowym spadkiem cena wynosiła 140 zł.
XTB od 2020 roku jest w stałym trendzie wzrostowym. Ale dzisiejsze spadki zostały wywołane przez zapowiedź regulacji ryzykownych kontraktów CFD, co może mocno uderzyć w przyszłe wyniki spółki. Co to jest CFD? W klasycznym inwestowaniu kupujemy akcje, waluty, obligacje, jednostki uczestnictwa funduszy. w CFD nic takiego się nie dzieje - de facto obstawia się tylko, niczym w zakładach bukmacherskich, co się wydarzy z danym wskaźnikiem, np. ropą, pszenicą czy daną akcją. Co ważne, często gra się tu na dźwigni finansowej - nawet najmniejsza zmiana kursu sprawia wówczas, że można albo sporo zarobić, albo wszystko stracić. Grających w ten sposób coraz częściej określa się "degen", od słowa "degenerat" (więcej na ten temat w tekście Ireneusza Sudaka na Wyborcza.biz.
CFD oparte na towarach odpowiadały bowiem w I kw. tego roku aż za 88,5, proc. przychodów XTB. Kolejne największy źródła przychodu spółki to również kontrakty CFD, ale walutowe (5,1 proc.) oraz indeksowe (2,1 proc.).
Wyniki te zauważalnie się jednak zmieniają z kwartału na kwartał. Od lipca do września odpowiadały za 70,8 proc. przychodów XTB, a rok wcześniej w tym samym okresie było to to 48,5 proc. Choć wahania są spore, to jednak niezależnie od nich, widać, że XTB bardzo mocno polega na CFD.
Firma już raz została ukarana przez UOKiK grzywną na 20 mln zł w związku z nieadekwatną oceną wiedzy i doświadczenia klientów. To szczególnie istotne przy kontraktach CFD, które są ryzykownym instrumentem przeznaczonym dla obytych inwestorów. Liczby mówią same za siebie - traci na nich aż 70-80 proc. osób, które się na nie decydują. W 2025 roku w Polsce odsetek ten wynosił 72,2 proc.
- Warto uświadomić inwestorom, że kontrakty CFD to spekulacja, a nie inwestycja. Mamy kilka pomysłów odnośnie do interwencji dotyczącej tego produktu, które niebawem przedstawimy
- stwierdził Dariusz Adamski, zastępca przewodniczącego KNF, podczas wtorkowej konferencji Parkiet ExChange na Giełdzie Papierów Wartościowych.
Adamski wyliczał, że na kontraktach CFD w ubiegłym roku straty na niemal 2 mld zł odnotowało 267 tys. osób. To niemal siedem razy więcej niż w 2019 roku, gdy ograniczono ich dostępność dla niedoświadczonych inwestorów. KNF przyznaje, że regulacja okazała się porażką.
- Interwencja dotycząca tego instrumentu z 2019 r. nie przyniosła zatem odpowiednich skutków. Kontrakty CFD nie są złe z natury, mogą służyć zabezpieczeniu innych inwestycji. W przypadku CFD broker jednak staje się nie pośrednikiem, ale bukmacherem. Statystyki wskazują, że doświadczeni inwestorzy tracą nawet więcej niż niedoświadczeni – stwierdził Adamski.
Zastępca przewodniczącego KNF przyznał, że dostęp do tych instrumentów jest zbyt łatwy i powinien zostać jeszcze bardziej ograniczony. Dostęp do nich ograniczono już w m.in. w Hiszpanii, gdzie zakazano reklam kontraktów CFD i marketingu dotyczącego tych instrumentów. W Belgii z kolei w 2016 roku w ogóle zakazano kontraktów CFD z dźwignią. Tamtejszy nadzór uznał, że produkty te nie wnoszą wartości dodanej do gospodarki, a klienci są narażeni na agresywny marketing.
- Jeśli hiszpańskie regulacje dotyczące rynku CFD okażą się faktycznie skuteczne, to może to zachęcić również KNF do wprowadzenia podobnych rozwiązań - mówił trzy lata temu "Parkietowi" przewodniczący KNF Jacek Jastrzębski.
Co zmieniło się od tego czasu? O to pytał KNF dziennikarz wyborcza.biz Ireneusz Siudak w czerwcu tego roku.
- Rozwiązania hiszpańskie, podobnie jak te przyjęte w innych krajach, są aktualnie analizowane przez Urząd KNF. Pracując nad rozwiązaniami dla polskiego rynku, zwracamy uwagę na wszystkie mechanizmy, które sprawdziły się w innych krajach. Kwestie te stanowią obecnie przedmiot prac prowadzonych przez UKNF - mówił mu rzecznik Komisji Jacek Barszczewski.