Scrollujesz Instagram przed snem? Zamawiasz pizzę przez Uber Eats? Te z pozoru niewinne czynności zostawiają po sobie cyfrowe ślady, które później trafiają w ręce firm i reklamodawców. Ponad połowa aplikacji w naszych telefonach handluje zebranymi informacjami.
Co dokładnie wiedzą o nas aplikacje?
Skala zbieranych informacji może szokować. Aplikacje poznają nie tylko nasze podstawowe dane, jak wiek czy płeć. Mają dostęp do tego, gdzie bywamy (przez GPS), jakie strony przeglądamy, z kim się kontaktujemy, a nawet jakie mamy poglądy polityczne czy preferencje seksualne. Facebook i Instagram zapisują każdą naszą reakcję - polubienie, komentarz, a nawet czas spędzony na oglądaniu poszczególnych postów.
Dlaczego aplikacje zbierają nasze dane?
Chodzi oczywiście o pieniądze. Im więcej o tobie wiedzą, tym lepiej mogą dopasować reklamy. Zauważyłeś kiedyś, że po przejrzeniu oferty butów w jednym sklepie podobne reklamy zaczynają cię prześladować wszędzie? To nie przypadek - to efekt handlu twoimi danymi.
Najgorsze jest to, że twoje informacje może kupić prawie każdy. Nawet operatorzy komórkowi sprzedają dane o tym, gdzie się przemieszczasz.
Które aplikacje są największymi "szpiegami"?
Według raportu firmy pCloud, która przeanalizowała polityki prywatności najpopularniejszych aplikacji, rekordzistą w sprzedaży danych jest Instagram - przekazuje firmom zewnętrznym nawet 79% zebranych informacji o użytkownikach. Na drugim miejscu znajduje się Facebook z wynikiem 57%, a podium zamykają LinkedIn i Uber Eats (po 50%).
Spójrzmy na pozostałe popularne aplikacje:
- Twitter/X i eBay sprzedają 40% danych
- YouTube przekazuje 36% informacji
- Spotify udostępnia 29%
- TikTok dzieli się 24% danych
- Amazon Prime Video - 21%
- Disney+ i Pinterest - po 19%
- WhatsApp - zaledwie 5%
Warto zauważyć, że procenty te dotyczą nie tylko ilości przekazywanych danych, ale też ich wrażliwości. Dla przykładu - Instagram i Facebook przekazują między innymi historię przeglądania, dane o lokalizacji i informacje o zachowaniach użytkowników w aplikacji.
Typy aplikacji, które najczęściej handlują danymi
Poza mediami społecznościowymi, warto zwrócić uwagę na:
- Darmowe gry mobilne - często wymagają dostępu do danych, które nie są im potrzebne do działania
- Aplikacje pogodowe - niektóre nieustannie śledzą naszą lokalizację
- Aplikacje randkowe - gromadzą wrażliwe dane osobowe
- Aplikacje fitness - znają nasze nawyki zdrowotne
- Pozornie proste narzędzia jak latarki czy skanery kodów QR - często zbierają znacznie więcej informacji, niż potrzebują
Jak się chronić?
Pierwszym krokiem jest regularna kontrola uprawnień aplikacji. W ustawieniach telefonu możesz sprawdzić, do czego ma dostęp każdy program. Jeśli latarka prosi o dostęp do kontaktów - powinna zapalić się czerwona lampka.
Warto też:
- Unikać logowania przez konta społecznościowe
- Włączyć blokadę śledzenia w ustawieniach telefonu
- Korzystać z VPN
- Czytać polityki prywatności, szczególnie fragmenty o udostępnianiu danych
- Wybierać bezpieczniejsze alternatywy