Eksperci z firmy Lookout, zajmującej się cyberbezpieczeństwem, wykryli dwa wyjątkowo niebezpieczne programy szpiegujące. Ich twórcą jest grupa hakerska Gamaredon, ściśle powiązana z rosyjskim FSB. Oba narzędzia mogą przejąć pełną kontrolę nad telefonem ofiary, a zdobyte dane trafiają prosto do Rosji.
Podstępne programy podszywają się pod popularne aplikacje
Pierwsze z wykrytych narzędzi to BoneSpy. Jak go rozpoznać? Najczęściej trafia na telefony w postaci fałszywych wersji aplikacji Telegram lub programów podszywających się pod Samsung Knox. Po instalacji BoneSpy uzyskuje bardzo szerokie uprawnienia i jest w stanie:
- czytać SMS-y
- nagrywać rozmowy telefoniczne
- śledzić lokalizację przez GPS
- robić zdjęcia aparatem
- wykonywać zrzuty ekranu
- zbierać historię przeglądania stron
- kraść kontakty
- czytać powiadomienia
- przechwytywać dane z telefonu
Druga aplikacja, PlainGnome, jest jeszcze bardziej zaawansowana. Wykorzystuje nowoczesne rozwiązania, takie jak Jetpack WorkManager, które pozwalają jej działać w tle i zbierać dane nawet wtedy, gdy telefon wydaje się być nieużywany.
Skąd biorą się te programy?
Dobra wiadomość jest taka, że żaden z tych programów nie trafił do oficjalnego sklepu Google Play. Jednak hakerzy znaleźli inne sposoby, by zwieść użytkowników. Złośliwe oprogramowanie jest najczęściej rozpowszechniane w postaci:
- Podróbek popularnych aplikacji (np. fałszywy Telegram lub Samsung Knox),
- Linków w reklamach na Facebooku, Instagramie czy innych mediach społecznościowych,
- Podstawionych wyników wyszukiwania Google,
- Aplikacji pobieranych z nieznanych stron.
Jakie aplikacje mogą być zagrożeniem?
Jeśli pobierałeś aplikacje spoza Google Play lub korzystałeś z "alternatywnych" źródeł, zwróć szczególną uwagę na:
- Telegram - upewnij się, że masz oryginalną aplikację z Google Play, a nie jej fałszywą wersję.
- Samsung Knox - system zabezpieczeń Samsunga jest dostępny tylko dla oryginalnych urządzeń Samsung. Fałszywe aplikacje podszywające się pod Knox są groźne.
- Aplikacje udające galerie zdjęć, optymalizatory baterii czy narzędzia monitorujące wydajność telefonu - są to popularne przykrywki dla malware.
- Narzędzia "premium" pobierane z linków w reklamach - jeśli ktoś oferuje darmowe wersje płatnych programów, to prawdopodobnie kryje się za tym zagrożenie.
Jak się bronić?
Zasada jest prosta: instaluj aplikacje tylko z oficjalnych źródeł, takich jak Google Play. Sklep Google Play dokładnie sprawdza każdy program, zanim pozwoli na jego pobranie. Zainstalowanie aplikacji spoza oficjalnego sklepu, np. z nieznanego linku lub reklamy, może narazić twój telefon na atak.
5 kroków, aby uchronić się przed zagrożeniem
- Usuń podejrzane aplikacje - jeśli masz na telefonie coś zainstalowanego spoza Google Play lub podejrzane wersje Telegrama czy Samsung Knox, odinstaluj to natychmiast.
- Sprawdź uprawnienia aplikacji - zobacz, które programy mają dostęp do aparatu, mikrofonu czy GPS. Podejrzane uprawnienia to czerwony alarm.
- Używaj programu antywirusowego - przeskanuj telefon za pomocą dobrego oprogramowania, np. Bitdefender, Kaspersky lub Norton.
- Nie klikaj w podejrzane linki - unikaj reklam obiecujących darmowe programy premium lub "ulepszone" wersje popularnych aplikacji.
- Aktualizuj system - regularne aktualizacje systemu Android poprawiają zabezpieczenia i pomagają walczyć z nowymi zagrożeniami.