We wrześniu, przed wizytą prezydenta Chin Xi Jinpinga w Waszyngtonie, odpowiedzialne za bezpieczeństwo amerykańskie agencje NSA (wywiad elektroniczny), CISA (cyberbezpieczeństwo) i FBI, oskarżyły główne chińskie firmy zajmujące się sztuczną inteligencją, że prowadzą "na skalę przemysłową" oraz w agresywny, złośliwy i ukierunkowany sposób operacje destylacji amerykańskich modeli sztucznej inteligencji. Destylowanie to technika ćwiczenia małych modeli sztucznej inteligencji z zasobów większych modeli.
Te zarzuty w czasie wysłuchania w Kongresie USA poparł Scott Bessent, sekretarz skarbu USA, i dodał, że w tym przypadku destylowanie to "uprzejme określenie na kradzież".
Gdzie diabeł nie może...
Teraz oliwy do ognia dolała afera Jensena Huanga, dyrektora generalnego i jego z założycieli koncernu technologicznego Nvidia, produkującego najbardziej zaawansowane czipy, używane w dziedzinie sztucznej inteligencji. Gwałtowny rozwój tej dziedziny wywołał wielki popyt na elektronikę sprzedawaną przez Nvidię i firma ta została najcenniejszą spółką giełdową świata, z kapitalizacją przekraczającą nawet 5 bln dol.
W tym tygodniu wywodzący się z Tajwanu Jensen Huang przyznał, że pozostawał w związku pozamałżeńskim z obywatelką Chin Alice Huang (zbieżność nazwisk przypadkowa), która według amerykańskiego kontrwywiadu jest szpiegiem Chin. Kochanka szefa Nvidia przez pewien czas była wysokiej rangi menedżerką firmy Megaspeed z Singapuru, która w tym czasie zaczęła kupować za miliardy dolarów czipy Nvidii, zapowiadając ich wykorzystywanie w ośrodkach przechowywania danych w chmurze.
W zeszłym roku Departament Handlu USA zaczął jednak podejrzewać firmę z Singapuru, że faktycznie dostarcza czipy Nvidia do Chin, omijając eksportowe zakazy USA. Firma Megaspeed zaprzeczyła tym zarzutom, ale według dziennika "The New York Times" funkcjonariusze FBI wzięli wtedy pod lupę Alice Huang i zaczęli podejrzewać, że jest szpiegiem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego komunistycznych Chin. Dochodzenie w tej sprawie prowadzi dalej FBI, własne dochodzenie wszczął też koncern Nvidia, do jego prowadzenia wynajmując wpływową kancelarię Wachtell, Lipton, Rosen & Katz z Nowego Jorku.
Interesy Nvidii wzięli też pod lupę dziennikarze śledczy.
Chiny omijają embargo
W środę 11 listopada agencja Reuters napisała, że według jej ustaleń w zeszłym miesiącu dwa zaawansowane czipy sztucznej inteligencji H200 Nvidii za 123 tys. dol. kupiła chińska Północno-wschodnia Politechnika, która ściśle pracuje z chińskim wojskiem przy konstrukcji samolotów, rakiet i statków kosmicznych.
Ta politechnika należy do grupy uczelni nazywanych "Siedmioma Synami Obrony Narodowej", które właśnie z powodu ścisłych związków z wojskiem są objęte sankcjami USA. Na początku tego roku administracja prezydenta Donalda Trumpa zezwoliła na eksport do Chin czipów H200 Nvidii, ale tylko na podstawie indywidualnych zezwoleń. Z możliwości ich uzyskania są wykluczone firmy wpisane na czarną listę, takie jak uczelnie pracujące na rzecz Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.
Według ustaleń agencji Reuters chińska uczelnia obeszła zakaz zakupów czipów Nvidia, kupując je od firmy Shaanxi Bosuan Network Technology. Konkretów na temat tego pośrednika Reuters nie podał. Agencja wskazała jednak, że chińska Północno-wschodnia Politechnika zyskała też dodatkowy dostęp do takich czipów Nvidia, zawierając pięć umów najmu mocy obliczeniowych od chińskich firm posiadających takie czipy.
Reuters odkrył również zakupu czipów Nvidia lub prawa do korzystania z nich w 26 kontraktach zawartych w tym roku przez chińskie uczelnie i przedsiębiorstwa. Część z nich jest związana z chińskim przemysłem zbrojeniowymi lub ośrodkami badawczymi, które pracują na rzecz chińskiej armii.
Takie odkrycia mogą wzmocnić stanowisko części polityków w obu głównych partii USA, którzy domagają się zaostrzenia restrykcji na eksport zaawansowanych technologii do Chin i zbadania, czy koncern Nvidia nie łamał obowiązujących już ograniczeń.
Redagowała Joanna Sosnowska
