NASA i jej międzynarodowi partnerzy oficjalnie zatwierdzili załogę czwartej prywatnej misji astronautycznej Axiom Space (Ax-4). W jej ramach grupa astronautów uda się na Międzynarodową Stację Kosmiczną na pokładzie należącego do SpaceX statku Crew Dragon. W kosmos wyniesie ich rakieta Falcon 9. Misja wystartuje ze zlokalizowanego na przylądku Canaveral Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedy'ego nie wcześniej niż w kwietniu 2025 roku i potrwa łącznie około 14 dni.
W czwartek odbyła się konferencja prasowa Axiom Space, w której udział wzięła załoga misji Ax-4. Jednym z jej członków jest Sławosz Uznański-Wiśniewski, polski naukowiec, który od września 2023 roku pełni funkcję astronauty projektowego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).
Pierwszy polski lot w kosmos miał miejsce w 1978 roku. Byliśmy czwartym krajem w kosmosie. Jako dziecko wychowane w latach 80. mogłem jedynie marzyć o tym, że kiedyś sam zostanę astronautą. Właśnie spełnia się moje dziecięce marzenie
- podkreślił wyraźnie wzruszony Sławosz Uznański podczas konferencji Axiom Space. Uznański zauważył, że urodził się 12 kwietnia, czyli w rocznicę pierwszego lotu w kosmos Jurija Gagarina. "W każde urodziny moja mama życzyła mi wszystkiego najlepszego z okazji Dnia Kosmonauty" - wspominał Uznański-Wiśniewski.
Drugi Polak w kosmosie. "Mam szczególną więź z Hermaszewskim"
Dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, który stanie się drugim - po Mirosławie Hermaszewskim - Polakiem w kosmosie, na ISS uda się w ramach polskiej misji naukowej Ignis (realizowanej przez Polską Agencję Kosmiczną i Europejską Agencję Kosmiczną). Jako specjalista misji podczas pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przeprowadzi szereg eksperymentów związanych m.in. z mikrograwitacją.
Dziś reprezentuję Polskę oraz całe pokolenie Polaków - naukowców, nauczycieli, studentów. Wszystkich, którzy przyczyniają się do rozwoju nauki na lokalnym globalnym poziomie. Chcemy pokazać, że kosmos nie jest tylko dla największych. Jest dla każdego
- podkreślił Uznański-Wiśniewski.
- Mam szczególną więź z Mirosławem Hermaszewskim. Niestety nie ma go już z nami i nie będzie mógł śledzić naszej misji. Uczestniczył on jednak w procesie mojej selekcji i jestem ogromnie wdzięczny za otrzymaną szansę i wsparcie, które mi okazał - zaznaczył Uznański-Wiśniewski zapytany o pierwszego polskiego astronautę.
Mogę z dumą powiedzieć, że na pokład statku kosmicznego zabiorę ze sobą flagę, którą Hermaszewski miał na swoim kombinezonie podczas jego misji
- dodał.
Zabierze w kosmos... pierogi. "Mam nadzieję, że będą tak smaczne jak na ziemi"
Astronauci zostali też zapytani o to, czy planują zabrać w kosmos jakieś przysmaki związane z ich lokalną kuchnią. Sławosz Uznański-Wiśniewski przyznał, że na pokład ISS zamierza zabrać... pierogi.
Kiedy dowiedziałem się, że w ramach misji będą mogę uczestniczyć w projekcie przygotowania pożywienia, które zabierzemy ze sobą na ISS, to od razu pomyślałem o pierogach. Nawiązałem współpracę z niewielką polską firmą, która opracowała proces technologiczny, dzięki któremu - jak mam nadzieję - pierogi w kosmosie będą tak samo smaczne jak na ziemi.
- wyjaśnił polski astronauta.
Misją Ax-4 pokieruje legendarna amerykańska astronautka Peggy Whitson, która pełni funkcję dyrektorki lotów kosmicznych załogowych w Axiom Space. Peggy Whitson jest pierwszą kobietą, która dowodziła Międzynarodową Stacją Kosmiczną, a także rekordzistką wśród kobiet pod względem najdłuższego łącznego pobyty w kosmosie oraz pod względem łącznej długości odbytych spacerów kosmicznych.
Jestem zaszczycona, że mogę pokierować tą misją. Minęło już ponad 40 lat od chwili, gdy astronauta z Polski, Indii lub Węgier odbył podróż kosmiczną. Cieszymy się, że możemy rozwijać programy kosmiczne w tych krajach. Wierzę, że ta załoga zainspiruje kolejne pokolenia
- podkreśliła Peggy Whitson podczas konferencji. "Czekają nas dwa bardzo intensywne tygodnie na ISS. Planujemy przeprowadzić szereg naukowych eksperymentów" - dodała amerykańska astronautka.
Whitson przyznała, że miała spory problem z wymówieniem imienia "Sławosz", dlatego polski astronautą bardzo szybko otrzymał od załogi pseudonim "Slaw". Szefowa misji Ax-4 przyznała też, że imponuje jej praca naukowa dr. Uznańskiego. "Jeśli myślicie, że jest nerdem, to nie wiecie nawet połowy" - żartowała.
W skład załogi przypisanej do misji wchodzą również pilot Shubhanshu Shukla z Indii (pilot doświadczalny Indyjskich Sił Powietrznych) oraz specjalista misji Tibor Kapu z Węgier. Dla nich obydwu podobnie jak dla Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego będzie to pierwszy lot w kosmos.
Załoga Ax-4 już od wielu miesięcy przechodzi intensywne szkolenie w ośrodkach na całym świecie, w tym w Europejskim Centrum Astronautów ESA w Niemczech, a także w ośrodkach Axiom Space, NASA i SpaceX w USA oraz JAXA w Japonii. Celem tych szkoleń jest zapewnienie załodze niezbędnych umiejętności i wiedzy do realizacji misji.
Kim jest dr Sławosz Uznański-Wiśniewski?
Sławosz Uznański-Wiśniewski pochodzi z Łodzi. Swoją karierę naukową związał z badaniem promieniowania, w tym kosmicznego. Studia na Politechnice Łódzkiej w 2008 roku ukończył z wyróżnieniem, uzyskując tytuł magistra inżyniera. Ten tytuł uzyskał na Uniwersytecie Nantes we Francji, również w 2008 r., a w tym samym czasie obronił jeszcze tytuł inżyniera na Politechnice w Nantes.
W 2011 roku obronił z wyróżnieniem doktorat na Uniwersytecie Aix-Marseille we Francji, gdzie zajmował się badaniami nad elementami odpornymi na promieniowanie do zastosowań kosmicznych. Podczas studiów pracował jako inżynier efektów radiacyjnych w firmie STMicroelectronics.
Swoją dalszą karierę budował na marzeniu o kosmosie. Po skończonych studiach Sławosz Uznański - już jako doktor - związał się z ośrodkiem naukowo-badawczym CERN (Europejska Organizacja Badań Jądrowych) w Genewie, gdzie pracuje do dziś nad m.in. Wielkim Zderzaczem Hadronów LHC.
Sławosz Uznański-Wiśniewski w listopadzie 2022 r. został członkiem korpusu rezerwowego astronautów ESA. Od 1 września 2023 r., po przejściu szkolenia przygotowawczego z myślą o przyszłych misjach kosmicznych, pełni rolę astronauty projektowego ESA.
