Rumunia szykuje zwrot. Nowe restrykcje przy zakupie samochodu
Władze Rumunii zaproponowały, aby zakupu samochodu mogły dokonać tylko osoby, które nie mają zaległości podatkowych wobec władz lokalnych. Zgodnie z tym pomysłem, przed zakupem pojazdu trzeba byłoby poświadczyć, że wszelkie podatki lokalne, jak opłaty za grunt, mieszkanie i mandaty za złe parkowanie, zostały opłacone. Dopiero wtedy można byłoby stać się posiadaczem samochodu lub motocykla. Propozycja rumuńskiego resortu rozwoju, robót publicznych i administracji ma za zadanie poprawić efektywność ściągania podatków. Z plagą zaległości walczą władze centralne i samorządy lokalne. Nowy rząd premiera Ilie Bolojana uznał kwestię nakłonienia Rumunów do płacenia podatków za priorytet. Efekt nowego rozwiązania ma być podwójny. Samorządy będą miały większe dochody własne, a co za tym idzie, rząd będzie mógł zmniejszyć dotacje centralne.
Wcześniej (1 lipca) wygasły obowiązujące w Rumunii od ponad 3 lat mechanizmy dopłat do rachunków za energię elektryczną i gaz. System ten miał łagodzić wpływ wysokich cen energii, które wystrzeliły w 2021 roku. Szacuje się, że koszt programu pomocowego dla odbiorców energii i gazu sięgnął na przestrzeni trzech lat ok. 30 mld lejów rumuńskich, tj. ok. 25 mld złotych.
Tak wzrosną podatki w Rumunii
Nowy rząd Rumunii zapowiedział również program reform fiskalnych, m.in. podwyżkę podatków, w tym m.in. VAT-u (z 19 proc. do 21 proc.), akcyzy, podatku od dywidend (z 10 proc. do 16 proc.) oraz podatku od nieruchomości. Planowane jest wprowadzenie podatku od nadmiarowych zysków sektora bankowego i od zysków z operacji kryptowalutowych. Zapowiedziano też cięcia budżetowe (m.in. ograniczenie o ok. 20 proc. zatrudnienia wśród urzędników) oraz uszczelnienie systemu podatkowego (w tym reformę agencji zajmującej się ściganiem przestępstw skarbowych).
"Krucha równowaga"
Politolog Kamil Całus wyjaśnił, że po siedmiu miesiącach głębokiego kryzysu politycznego, który zaczął się z chwilą unieważnienia przez Sąd Konstytucyjny wyborów prezydenckich z końca 2024 roku, rumuńska scena polityczna wraca do "kruchej równowagi". "Złożona z tak różnorodnych ideologicznie, a niekiedy wprost zwalczających się środowisk politycznych, większość rządząca stoi teraz przed trudnym zadaniem: musi opanować narastające lawinowo zadłużenie Rumunii i zrestartować gospodarkę, która popada w stagnację" - napisał w "Tygodniku Powszechnym". Dodał, że oznacza to konieczność wprowadzenia szeregu niepopularnych reform, w tym podwyżki podatków, połączonej z cięciami w wydatkach publicznych oraz ze zwolnieniami w sferze budżetowej.
Gospodarka Rumunii w trudnej sytuacji
W 2007 roku w momencie akcesji Rumunii do Unii Europejskiej PKB per capita tego państwa wynosił około 44 proc. średniej unijnej, ale w 2024 roku osiągnął wysokość 78 proc. średniej. Z kolei wynagrodzenia brutto wzrosły w tym okresie ośmiokrotnie z około 1230 do 9415 lei (równowartość ok. 7,6 tys. zł). Natomiast tempo wzrostu gospodarczego, które w ciągu ostatnich 20 lat utrzymywało się średnio na poziomie 3,5 proc. rocznie, spadło w 2023 r. do 2,4 proc., a w 2024 r. do 0,9 proc. Prognozy Banku Światowego wskazują, że w 2025 i 2026 roku rumuńska gospodarka ma wzrosnąć odpowiednio o 1,3 proc. i 1,9 proc. Ponadto od 2020 roku Rumunia jest objęta tzw. unijną procedurą nadmiernego deficytu, która jest uruchamiana w momencie gdy różnica między wydatkami a wpływami budżetowymi w danym roku przekracza 3 proc. PKB lub gdy ogólne zadłużenie przekracza poziom 60 proc. PKB. Rośnie również dług publiczny. W 2019 roku wskaźnik ten wynosił 35 proc. PKB, ale w 2024 r. był już na poziomie 55 proc.
Czytaj również: "Niemcy czekali na to dwa lata. 'Najgorsze już minęło'. To dobra wiadomość dla Polski".
Źródła:IAR, Ośrodek Studiów Wschodnich, Tygodnik Powszechny
