Zmiany w przepisach dotyczących efektywności energetycznej są efektem wdrażania unijnych regulacji w sprawie rozliczania zużycia energii i ciepła. Nowe zasady obejmują przede wszystkim bloki, kamienice i budynki z wieloma mieszkaniami, w których funkcjonuje centralny system rozliczeń mediów. Tradycyjne urządzenia pomiarowe są zastępowane licznikami umożliwiającymi zdalny odczyt danych.
Nowelizacje przepisów wprowadziły wymóg stosowania urządzeń z funkcją zdalnego odczytu w budynkach wielorodzinnych. Do 1 stycznia 2027 roku urządzenia służące do rozliczania zużycia ciepła oraz ciepłej wody użytkowej w takich budynkach muszą umożliwiać zdalny pomiar danych. Odpowiedzialność za realizację obowiązku spoczywa na właścicielach oraz zarządcach nieruchomości. Celem zmian jest zwiększenie przejrzystości rozliczeń oraz dostosowanie systemów do standardów unijnych. Zdalny odczyt pozwala ograniczyć ręczne spisywanie liczników i usprawnia przekazywanie danych do administratorów.
W wielu miastach trwa już wymiana liczników w blokach i spółdzielniach mieszkaniowych. Lokatorzy są informowani o terminach wizyt monterów i proszeni o zapewnienie dostępu do urządzeń pomiarowych. Koszty wymiany pokrywa zarządca, spółdzielnia lub przedsiębiorstwo wodociągowe, a nie bezpośrednio mieszkaniec w formie odrębnej opłaty za montaż. Podczas wizyty należy zweryfikować tożsamość montera poprzez sprawdzenie identyfikatora oraz upoważnienia. Obowiązek wymiany nie oznacza, że kara finansowa jest nakładana na lokatora za pojedynczą odmowę wpuszczenia pracownika, jednak utrudnianie realizacji prac może prowadzić do problemów administracyjnych.
Przepisy przewidują sankcje za niedostosowanie budynku do wymogów ustawowych. Obejmują one grzywnę, ograniczenie wolności, a w skrajnych przypadkach także areszt. Maksymalna kara finansowa za brak realizacji obowiązku wymiany może sięgnąć 10 tysięcy złotych. Odpowiedzialność za jej zapłatę ponosi właściciel lub zarządca budynku, ponieważ to on zgodnie z przepisami odpowiada za wyposażenie nieruchomości w wymagane urządzenia pomiarowe oraz prawidłowe rozliczanie mediów, a nie pojedynczy lokator. Warto dodać, że regulacje nie obejmują automatycznie wszystkich wodomierzy zimnej wody w domach jednorodzinnych. Właściciele takich nieruchomości powinni sprawdzić indywidualnie, czy nowe przepisy mają zastosowanie do ich instalacji.