Zniszczone banknoty i monety regularnie trafiają do obiegu. Część jest rozdarta, zalana albo składa się z kilku kawałków. Zdarza się, że uszkodzony banknot dostajemy jako resztę w sklepie i dopiero w domu zauważamy, że jest rozdarty lub sklejony taśmą. W takiej sytuacji wiele osób nie wie, gdzie zgłosić się po wymianę. Narodowy Bank Polski dokładnie określił, kiedy takie pieniądze można wymienić i ile da się odzyskać. Decyduje stopień zniszczenia oraz poprawnie złożony wniosek.
Wymiana zniszczonego banknotu w banku. 45 proc. to kluczowa granica
Zniszczony banknot można wymienić w kasie dowolnego banku w Polsce, o ile nie ma wątpliwości co do jego autentyczności i da się rozpoznać nominał. Jeśli w jednym fragmencie zachowało się więcej niż 45 proc. pierwotnej powierzchni banknotu, bank ma obowiązek go wymienić. Kwota zwrotu zależy od tego, jak bardzo banknot jest zniszczony. Gdy zachowało się od 45 do 75 proc. powierzchni, wypłacana jest połowa wartości. Jeśli pozostało ponad 75 proc., przysługuje pełna kwota. Całość można odzyskać także wtedy, gdy banknot jest podzielony na maksymalnie dziewięć części, które razem tworzą 100 proc. jego powierzchni. W przypadku monet obowiązują inne zasady. Moneta jest wymieniana w całości nawet wtedy, gdy oddzielił się jej środek i pierścień, pod warunkiem że pochodzą z tej samej sztuki. Jeśli zachował się tylko jeden element, bank wypłaci połowę wartości.
Kiedy sprawą zajmuje się NBP? Obowiązuje limit 2000 zł
Nie każdy zniszczony banknot zostanie rozliczony od ręki w oddziale. W trudniejszych przypadkach bank przyjmuje pieniądze na podstawie wniosku i przekazuje je do Centrali Narodowego Banku Polskiego. Osoba fizyczna może też samodzielnie wysłać uszkodzone banknoty do NBP, jeśli ich łączna wartość nie przekracza 2000 zł. Przesyłkę trzeba nadać pocztą lub kurierem, a banknoty włożyć do zaklejonej koperty i dołączyć do formularza. Zwrot pieniędzy następuje przelewem na wskazane konto.
Wniosek musi zawierać komplet danych kontaktowych oraz numer rachunku bankowego. Warto podać także adres e-mail, aby szybciej otrzymać informację o decyzji. Niekompletny wniosek nie zostanie rozpatrzony, a pieniądze niespełniające warunków wymiany mogą zostać zniszczone po sześciu miesiącach, jeśli nie zostanie zgłoszona prośba o ich zwrot. Najczęstsze błędy to brak numeru konta, nieczytelne dane, brak podpisu albo niewłaściwe zabezpieczenie przesyłki.
