Coraz mniej obcokrajowców pobiera w Polsce 800 plus na dziecko. W zeszłym roku liczba niepolskich dzieci, które je otrzymały, spadła o 6,5 proc. do 325,3 tys. Oczywiście, skutkowało to niższymi świadczeniami państwowymi. W 2025 r. na 800 plus dla cudzoziemców przeznaczono ponad 3,2 mld zł, czyli o ponad 4 proc. mniej niż rok wcześniej.
800 plus trafia do coraz mniejszej liczby obcokrajowców
Ogólna liczba obcokrajowców pobierających 800 plus spada, ale nie zmienia się jedno - najliczniejszą grupę stanowią Ukraińcy. Obywatelstwo ukraińskie wskazało 262,8 tys. dzieci. I tu widzimy jednak spadek. Rok wcześniej było to 284,5 tys. W sumie wypłacono im teraz 2,715 mld zł.
- Wśród cudzoziemców pobierających świadczenia nadal dominują obywatele Ukrainy, ale sytuacja jest już bardziej stabilna i przewidywalna. Spadek wypłat wynika zarówno z migracji cyrkulacyjnej, jak i z uszczelnienia systemu dzięki cyfryzacji i połączeniu z rejestrami Straży Granicznej. Z punktu widzenia budżetu to korzystna zmiana. Polska przestaje być biernym płatnikiem, a coraz bardziej wspiera osoby, które rzeczywiście mieszkają w kraju - zauważa dr Antoni Kolek z Katedry Zarządzania Akademii Leona Koźmińskiego.
Na kolejnych miejscach są dzieci z obywatelstwem:
- białoruskim - 23,4 tys. i z wypłaconą kwotą 233,8 mln zł (rok wcześniej - 23,4 tys. i 234,8 mln zł),
- rumuńskim - 5,8 tys. i 59 mln zł (4,1 tys. i 42,2 mln zł),
- rosyjskim - 3,7 tys. i 36,8 mln zł (3,8 tys. i 37,4 mln zł),
- wietnamskim - 2,5 tys. i 25,5 mln zł (2,5 tys. i 25,1 mln zł),
- indyjskim - 2,5 tys. i 25,4 mln zł (2,2 tys. i 22,7 mln zł).
- gruzińskim - 1,7 tys. i 17,7 mln zł (1,6 tys. i 16,1 mln zł),
- bułgarskim - 1,7 tys. i 16,6 mln zł (1,7 tys. i 16,3 mln zł),
- mołdawskim - 1 tys. i 10,5 mln zł (948 i 9,7 mln zł),
- armeńskim - 731 i 7,4 mln zł (712 i 7,1 mln zł).
Polska ogranicza wypłaty obcokrajowcom
W większości z tych grup widać jednak tendencję spadkową. I nie jest to przypadek. - To wyraźny sygnał transformacji polskiego systemu wsparcia dla cudzoziemców. Nie jest to tylko wynik zmian demograficznych, ale przede wszystkim efekt skuteczniejszego kontrolowania mechanizmów przyznawania świadczeń. Najważniejsza zmiana to wprowadzenie mechanizmu, który można nazwać "wsparciem za integrację". W efekcie od obywateli innych państw wymagana jest aktywność zawodowa i realizacja obowiązku szkolnego - mówi dr Antoni Kolek.
Przypomnijmy, że wypłacanie świadczenia wychowawczego uzależniono w zeszłym roku od wypełnienia obowiązku szkolnego. Natomiast od lutego 2026 r. wchodzą w życie nowe zasady, zgodnie z którymi prawo do świadczenia 800 plus dla obywateli Ukrainy będzie też uzależnione od ich aktywności zawodowej w Polsce. Dla reszty cudzoziemców (spoza UE i EFTA) te przepisy wejdą w życie od czerwca.
Bartosz Marczuk z Instytutu Sobieskiego, były podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyliczył, że zmiana dotycząca obywateli Ukrainy pozwoli na zaoszczędzenie 100-200 mln zł. Ma jednak wątpliwości etyczne, czy powinno się "zabierać świadczenia 800+ np. matce, która uciekła z Ukrainy przed rosyjskimi bombami, a w Polsce opiekuje się trojgiem nieletnich dzieci i nie ma możliwości pracowania, albo kobiecie, która samotnie wychowuje dzieci i została zwolniona".
Dane pokazują, że ponad 70 proc. Ukraińców przybyłych po wybuchu pełnoskalowej wojny pracuje. A, łącznie z uchodźcami, którzy przybyli już wcześniej, jest to ponad 90 proc. - Zmiana, którą określiłem "wsparciem za integrację", ma podwójny wymiar. Po pierwsze, finansowy, bo ogranicza wydatki budżetowe i eliminuje tzw. wędrówkę socjalną. Po drugie, społeczny, co sprzyja realnej integracji migrantów w edukacji i na rynku pracy, a w dłuższym okresie jest korzystne dla gospodarki - przekonuje dr Antoni Kolek. Ogólne wydatki na 800+ sięgają ok. 63 mld zł rocznie. Kwota wydawana na dzieci cudzoziemców stanowi więc ich niewielką część.
Ruszyły kolejne wypłaty 800 plus
Od lutego ruszył zresztą nabór wniosków o 800 plus na nowy okres świadczeniowy. Po kilku dniach ZUS przekazał, że wpłynęło do niego ponad 1,9 mln formularzy obejmujących ponad 2,8 mln dzieci.
- To, kiedy 800 zł na dziecko wpłynie na konto, zależy od tego, kiedy zostanie złożony poprawny wniosek. Rodzice, którzy do końca kwietnia dopełnią formalności, mogą liczyć na pierwszą wypłatę już w czerwcu. Wnioski złożone w maju lub czerwcu mają gwarancję wypłaty świadczenia wraz z wyrównaniem od czerwca, odpowiednio do końca lipca lub do końca sierpnia. Złożenie dokumentów po 30 czerwca skutkuje brakiem wyrównania. Świadczenie będzie wówczas przysługiwać od miesiąca złożenia dokumentów. Wyjątek stanowią rodzice nowo narodzonych dzieci, którzy na złożenie wniosku mają trzy miesiące - informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik prasowy ZUS w województwie mazowieckim.
Przeczytaj też: "NBP ujawnił prognozę inflacji. Pozytywne zaskoczenie. Ale wojna w Iranie może namieszać".
