Wzrost wartości MSI oznacza więc zwiększenie optymizmu małych i średnich przedsiębiorców, spadek jego wartości ma znaczenie odwrotne. Wartość MSI w najnowszej edycji naszego badania wyniosła 1,74.
Po roku systematycznie prowadzonych badań można pokusić się o próbę podsumowania. Wnioski, jakie można wyciągnąć z takiej analizy, nie są, niestety, optymistyczne. W poprzednich edycjach badania wartości wskaźnika MSI wynosiły odpowiednio: 1,77 - 1,53 - 1,72 - 1,73. Zmiany były więc niewielkie a dla ostatnich trzech edycji badania praktycznie żadne. Bardzo powolny, choć systematyczny, wzrost wartości wskaźnika oznacza minimalną tylko zmianę "optymizmu informacyjnego" krajowych MSP. Tak niskie tempo wzrostu można właściwie określić mianem stagnacji. Oznacza to, że mali i średni przedsiębiorcy, w swej większości nadal nie postrzegają IT jako szansy na polepszenie swej pozycji rynkowej. Dzieje się tak pomimo niezłego tempa wzrostu gospodarczego i nowych możliwości otwierających się przed polskimi przedsiębiorstwami po przystąpieniu do UE. Wzrost ten wynika z wykorzystania innych niż IT możliwości poprawy konkurencyjności i zasadne jest postawienie tezy, że tempo tego wzrostu mogłoby być jeszcze wyższe, gdyby krajowe firmy szerzej wykorzystywały w swej działalności techniki informacyjne.
Pocieszający jest fakt, że w każdej edycji badania średnio 35% firm deklaruje przyrost swych zasobów informatycznych w ciągu minionego kwartału. Jeśli co kwartał ponad 1/3 firm odnotowuje przyrost zasobów IT, to mo2żna zaryzykować tezę, że w ciągu ostatniego roku prawie wszystkie firmy kupiły sprzęt lub oprogramowanie, modernizując swą infrastrukturę informacyjną.
W piątej edycji badania najwyższą, jak dotychczas wartość, uzyskał odsetek odpowiedzi uznających, że zasoby IT przyczyniły się w minionym okresie do zmniejszenia kosztów działalności. Mniejszy był przyrost głosów twierdzących, że IT przyczyniła się do zwiększenia przychodów firmy. Oznacza to, że rośnie grupa przedsiębiorców dostrzegających korzyści biznesowe wynikające z inwestowania w techniki informacyjne.
Swoje maksymalne wartości (pomijając pierwszą edycję badania) osiągnął także udział odpowiedzi przewidujących wzrost popytu na sprzęt, usługi i oprogramowanie w nadchodzącym kwartale. W połączeniu ze zwiększeniem się liczby przedsiębiorców dostrzegających korzyści biznesowe wykorzystania IT powinno to zaowocować zwiększonymi wydatkami na inwestycje w nadchodzącym okresie.
Te "objawy ostrożnego optymizmu" mają szczególną wartość, jeśli weźmiemy pod uwagę, że pogorszyła się zarówno ocena ogólnej sytuacji ekonomicznej firmy, jak i ocena wpływu otoczenia ekonomicznego i politycznego na kondycję przedsiębiorstwa.
Krajowe MSP ciągle jeszcze nie potrafią wykorzystać technik informacyjnych dla celów ekspansji rynkowej, jednak coraz skuteczniej wykorzystują je dla redukcji ponoszonych kosztów oraz powoli uznają potrzebę inwestycji w tej dziedzinie. Jeśli zamiary przedsiębiorców znajdą odzwierciedlenie w rzeczywistości, to możemy oczekiwać ożywienia na rynku IT. Dzieje się tak pomimo postrzegania otoczenia polityczno-gospodarczego jako coraz bardziej nieprzyjaznego prowadzeniu działalności gospodarczej.
Szersze wykorzystanie technik IT w codziennej działalności krajowych MSP pozostaje warunkiem koniecznym zwiększenia ich szans na globalnym rynku. Jest to tym istotniejsze, im gorsze są warunki gospodarowania tworzone przez sferę polityki. Nie tylko krajowi decydenci zaniedbują sferę IT. Wygląda na to, ze fiaskiem zakończy się realizacja, promowanej intensywnie od paru lat, Strategii Lizbońskiej. Planowane "dogonienie i przegonienie" USA przez kraje Unii Europejskiej oraz stworzenie najbardziej konkurencyjnego regionu gospodarczego świata oparte miało być właśnie na powszechnym wykorzystaniu technik informacyjnych. Wizja Europejskiej Gospodarki Opartej na Wiedzy pozostaje w dalszym ciągu wizją równie piękną, co niezrealizowaną. W tym samym czasie zwiększył się dystans Europy nie tylko w stosunku do Stanów Zjednoczonych, pogorszyła się także konkurencyjność Europy w stosunku do dynamicznie rozwijających się regionów Azji. Sprostanie globalnej konkurencji wymaga od firm krajowych intensywniejszego wykorzystania technik informacyjnych nie tylko bez oglądania się na polityków, lecz nawet wbrew tym ostatnim.
dr Michał Goliński pracuje w Zakładzie Gospodarki Informacyjnej i Społeczeństwa Informacyjnego Katedry Informatyki Gospodarczej w Szkole Główna Handlowej
Wszystkie dotychczasowe raporty MSI można pobrać ze strony http://www.e2k.com.pl zakładka "realizacje"
Jak obliczany jest MSI?
Robert Kamiński
Wskaźnik MSI jest zagregowaną wielkością, obliczaną na podstawie kolejnych sondaży i stanowi pierwszą całościową próbę opisania obszaru istotnego dla branży IT i dla polskiej gospodarki.
Jest to pierwsze zaplanowane długofalowo i na taką skalę badanie koniunktury informatycznej wśród małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. W konstrukcji wskaźnika zostały użyte opinie, oceny i prognozy wypowiadane przez właścicieli, dyrektorów i menedżerów IT polskich małych i średnich firm dotyczące:
zmian zasobów informatycznych w firmie,
dostępności i cen produktów i usług informatycznych,
dostępności i cen usług telekomunikacyjnych,
użyteczności sprzętu i oprogramowania w zwiększaniu przychodów firmy,
użyteczności sprzętu i oprogramowania w zmniejszaniu kosztów firmy,
popytu na sprzęt i usługi informatyczne,
popytu na oprogramowanie,
ogólnej sytuacji ekonomicznej firmy,
bieżących wydarzeń ekonomicznych i spraw istotnych z punku widzenia firmy.
Wskaźnik MSI został wyliczony jako agregat odpowiedzi na pytania dotyczące powyżej wymienionych zagadnień. Rozkładowi odpowiedzi kategorii:
TAK/WIĘKSZE/PRZYROST/LEPIEJ; (10 punktów)
BEZ ZMIAN/BEZ WPŁYWU/BEZ ZNACZENIA; (5 punktów)
NIE/MNIEJSZE/UBYTEK/GORZEJ; (-2 punkty)
przyporządkowane zostały podane wyżej wielkości, a następnie wyliczone wartości cząstkowe ważone rozkładem procentowym odpowiedzi. Syntetyczny wskaźnik MSI jest średnią arytmetyczną wartości cząstkowych dla poszczególnych pytań. . W badaniu z listopada 2003 r. uczestniczyło 320 firm, w kolejnych edycjach próbka została rozszerzona do 520 firm.
