Pioruny jak dotąd świetnie sprawdzają się w rękach ukraińskich żołnierzy, którzy z sukcesami wykorzystują zestawy m.in. przeciwko rosyjskim śmigłowcom. Broń produkuje skarżyskie Mesko z Polskiej Grupy Zbrojeniowej. To prawdziwy polski hit eksportowy.
Przeciwlotnicze zestawy rakietowe Piorun do tej pory zamówiły Polska, Stany Zjednoczone, Ukraina, Norwegia, Gruzja, Estonia i Słowacja. Według przedstawicieli producenta obecne moce produkcyjne wynoszą ok. 1 tys. pocisków rocznie. Cena jednego to ok. 900 tys. zł. Jak podaje "Rzeczpospolita", Mesko ma teraz szansę na kolejne zamówienia powiązane z unijnym instrumentem EDIRPA, czyli "wzmocnieniem europejskiego przemysłu obronnego przez zamówienia realizowane na zasadzie współpracy". To program stworzony na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Budżet EDIRPA wynosi 310 mln euro. Jeszcze w czerwcu przedstawiciele MON mówili o zgłoszeniu do programu sześciu innych polskich produktów, na teraz są to jednak tylko Pioruny.
Jak wyjaśnia ppłk Grzegorz Polak, rzecznik prasowy Agencji Uzbrojenia wspólny wniosek w części "Obrona powietrzna i przeciwrakietowa" został złożony przez Estonię, Litwę, Norwegię i Polskę. Trzy pozostałe wnioski miały pochodzić z Polskiej Grupy Zbrojeniowej - przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy Piorun, pojazd do minowania narzutowego Baobab-K oraz karabinki MSBS Grot oraz z grupy WB - bezzałogowce FlyEye, amunicja krążąca WarMate oraz system poszukiwawczo-uderzeniowy Gladius.
Przyczyna mniejszej niż zapowiadano liczby wniosków z Polski jest prosta - w projekcie trzeba zebrać kilka państw europejskich, które chcą kupić dany produkt i jednocześnie przemysł musi mieć odpowiednie zdolności produkcyjne. To wymagało szybkiej zgody innych państw, co nie jest łatwe. Udało się w przypadku m.in. Norwegii i Estonii, ponieważ już wcześniej zamawiały Pioruny.
"Jako lider projektu możemy zyskać nieco ponad 100 mln zł premii za wspólne zakupy, na które pieniądze wyłożą zainteresowane państwa" - czytamy. Na część "Obrona powietrzna" w ramach EDIRPA przeznaczono łącznie ponad 100 mln euro. Ruch z Piorunem w ramach unijnego instrumentu EDIRPA to ma być jedynie początek. Instrument jest bowiem zaplanowany na lata 2024-2025 i ma być niejako programem pilotażowym do innego programu - EDIP, którego budżet w latach 2025-2027 ma wynieść 1,5 mld euro.