Głośny debiut giełdowy. Anthropic może przebić SpaceX

Rekordowe tempo wzrostu, miliardy przychodów i klienci, którzy wydają dziewięć razy więcej niż rok wcześniej. Za błyszczącą historią Anthropica, który wchodzi na giełdę, kryją się jednak ogromne koszty i pytania o trwałość tego biznesu oraz ryzyka egzystencjalne dla ludzkości.
Anthropic, zdjęcie ilustracyjne
Fot. REUTERS/Dado Ruvic

Na czwartek 19 listopada planowane jest wejście Anthropica na giełdę Nasdaq. To historyczny debiut, ponieważ będzie to pierwsza tak duża spółka zajmująca się wyłącznie AI, która będzie notowana na rynkach. W środę wieczorem mamy poznać ostateczną cenę akcji. Prawdopodobnie będzie to druga (po SpaceX) największa oferta publiczna (IPO) w historii, a doliczając prywatne plasowanie, Anthropic może pobić absolutny rekord pozyskanego kapitału.

Największy debiut AI w historii. W grze są dziesiątki miliardów

Spółka planuje podczas debiutu sprzedać publicznie 825 mln udziałów (z czego 801 mln to nowa emisja) po cenie od 70 do 78 dolarów za sztukę. Górna granica odpowiada 64 mld dolarów gotówki, z czego niemal cała kwota trafi do Anthropica. Dodatkowo siedem firm technologicznych kupi akcje za 26 mld dolarów w prywatnym plasowaniu. Razem wartość transakcji sięgnęłaby ok. 90 mld dolarów. To więcej niż 75 mld, które zebrał SpaceX.

Zobacz wideo AI kontra ludzkość. Wszyscy zginiemy?

Po uwzględnieniu wszystkich akcji (ok. 13 mld), opcji pracowniczych i akcji z ograniczeniami, wycena ma sięgnąć ok. 1,4 bln dolarów.

Debiut Anthropica jest tym bardziej imponujący, że firma ma krótką historię - powstała dopiero w 2021 roku. Jednak stworzyli ją ludzie z dużym doświadczeniem. To osoby, które odeszły z OpenAI razem z obecnym prezesem Dario Amodeim. Miało to związek z różnicami w poglądach na kwestie bezpieczeństwa AI. Anthropic miał wyróżniać się ostrożniejszym podejściem i dbaniem o regulacje.

Firma od bezpieczeństwa AI sama ostrzega przed własną technologią

Mimo to firma zaliczyła też kilka wpadek, w których straciła kontrolę nad swoimi modelami, co doprowadziło do naruszenia protokołów bezpieczeństwa i ataków na zewnętrzne systemy. Co więcej, w prospekcie emisyjnym firma pisze, że zarówno ich pracownicy, jak i zewnętrzni eksperci twierdzą, że technologia Anthropica może nieść "katastrofalne lub egzystencjalne ryzyka dla ludzkości". Dan Barry pisze w "The New York Times", że dokument czyta się jak dystopijne science-fiction. 

W prospekcie firma twierdzi, że AI będzie w stanie "rozwiązać problemy, które przez pokolenia opierały się ludzkim wysiłkom". Anthropic apeluje, by sztuczną inteligencję wyobrażać sobie jako "kraj geniuszy w centrum danych". Dario Amodei korzysta z tej metafory już po raz kolejny. Pierwszy raz użył jej w eseju "Machines of Loving Grace" z października 2024 r.

W ten sposób podsumował opis działania AI jako "milionów kopii modelu, które mogą pracować niezależnie albo wspólnie, jak ludzie, nad poprawą naszego życia". Dzięki temu - jak kusi tekst prospektu - AI pomoże w leczeniu chorób, zwiększy produktywność i usprawni usługi rządowe.

W dokumencie wspomniano ogólną sztuczną inteligencję, która według Anthropic ma dorównać lub przewyższyć ludzkie możliwości i stać się powszechnie dostępna. W tym kontekście czytamy, że "jeśli potężna sztuczna inteligencja zostanie ukierunkowana na rozwiązywanie najtrudniejszych problemów ludzkości, a ryzyko będzie zarządzane w sposób odpowiedzialny, jej potencjał będzie nadzwyczajny".

Cyberataki, broń biologiczna i utrata kontroli. Czarny scenariusz z prospektu 

Dan Barry podkreśla jednak, że kluczowe jest sformułowanie "jeśli" na początku tego zdania, które ignoruje uzależnienie gospodarki USA od AI oraz to, że jeśli jednak współpraca dotycząca bezpieczeństwa nie będzie wystarczająca i Anthropic poniesie porażkę w tej materii, to gospodarcze trzęsienie ziemi będzie najmniejszym z naszych zmartwień.

Anthropic nie pozostaje przy ogólnym stwierdzeniu, że AI może tworzyć egzystencjalne ryzyka. Wymienia też, w jaki sposób AI może nam zagrozić. Tego potężnego narzędzia można bowiem użyć "do przeprowadzania cyberataków lub stworzenia broni biologicznej". Ponadto "autorytarne rządy mogą wykorzystywać sztuczną inteligencję do tworzenia zaawansowanych technologicznie państw policyjnych, pogłębiania represji i utrudniania ich obalenia". 

Jeszcze bardziej niepokojące jest uznane ryzyko, że sztuczna inteligencja stanie się tak autonomiczna, że ludzie mogą utracić kontrolę.

Nasze modele sztucznej inteligencji mogą zachowywać się w sposób niezamierzony, niespójny lub autonomiczny, w tym podejmować szkodliwe działania, których nie nakazywał żaden użytkownik ani osoba trzecia

- pisze Barry. 

Z ponad 300 stron prospektu aż 93 strony firma poświęca "czynnikom ryzyka", co Barry określa jako "rzadką, a być może bezprecedensową transparentność w kwestii potencjalnych wad propozycji biznesowej". Napięcia między tym, że Anthropic stawia na bezpieczeństwo a jednocześnie rozwija AI, które tworzy olbrzymie zagrożenie, wzmacnia to, że sam Dario Amodei jeszcze w zeszłym roku szacował szansę zniszczenia przez AI cywilizacji na 10-25 proc.

Od tego czasu jednak bagatelizuje te ryzyka i twierdzi, że szanse na materializacje takiego scenariusza spadną, jeśli rządy i branża technologiczna zobowiążą się do bardziej przemyślanego podejścia, stawiającego bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.

Rekordowy wzrost, gigantyczne straty. Czy ten biznes da się spiąć?

Jeśli jednak powyższe ryzyka nie zniechęcają do inwestowania w Anthropica, warto przyjrzeć się nieco liczbom. Firma może jawić się jako świetna inwestycja - w prospekcie emisyjnym czytamy, że wskaźnik utrzymania przychodów netto (NRR) firmy na dzień 30 września wynosił około 900 proc. Oznacza to, że obecni klienci zwiększają swoje wydatki dziewięciokrotnie z roku na rok.

Jednocześnie jednak w prospekcie przed debiutem Anthropic wykazał gigantyczną stratę netto - 104 mld dolarów za pierwsze dziewięć miesięcy 2026 roku. Niemniej większość tej kwoty (ok. 94 mld dolarów) to tylko zapis księgowy, a nie realnie wydana gotówka. Spółka zaciągnęła pożyczki, które ma spłacić własnymi akcjami, a ponieważ wycena firmy gwałtownie wzrosła, na papierze wzrósł też jej dług wobec wierzycieli. Realna strata z samej działalności firmy wyniosła w tym czasie ok. 1,3 mld dolarów (z czego 567 mln dolarów w trzecim kwartale). 

Krytycy, tacy jak Ed Zitron, wskazują na potężne obciążenia Anthropica - spółka ma już ponad 430 mld dolarów zobowiązań na moc obliczeniową, z których nie może się wycofać. Zitron zwraca też uwagę, że na wysokie koszty sprzedaży i marketingu firmy składają się głównie miliardowe prowizje dla gigantów chmurowych (Amazona, Google’a i Microsoftu), a jej przychody w trzecim kwartale zostały dodatkowo uszczuplone o 600 mln dolarów przez rabaty dla klientów.

Co więcej, jak mówił mi we wrześniu Cory Doctorow, autor książki "Gównowacenie. Jak cyfrowi giganci zmieniają nasz świat na gorsze", do kosztów marketingu firm AI wliczane mogą być również rabaty udzielane klientom na usługi AI. Wszystko to stawia pod znakiem zapytania, czy model biznesowy spółki jest w stanie przynosić trwałe zyski. Zresztą sam Anthropic w prospekcie ostrzega przed dalszym wzrostem kosztów i apeluje, by nie traktować oferty jako czysto transakcyjnej, lecz jako... "szansę na stanie się częścią czegoś większego".

Więcej o: