Życie Europejczyków pogarsza się przez zmiany klimatyczne
Od 1995 r. co pięć lat Europejska Agencja Środowiska publikuje raport dotyczący środowiska i klimatu w Europie. W poniedziałek (29 września) ukazała się jego kolejna odsłona. Niestety nie ma w nim zbyt wielu dobrych informacji. - W wielu obszarach mamy trudności z osiągnięciem naszych celów na rok 2030 - skomentował wyniki raportu Leena Ylä-Mononen, dyrektor wykonawcza agencji. - To w zasadzie naraża na szwank przyszły dobrobyt, konkurencyjność i jakość życia Europejczyków - dodał.
Zmiany klimatyczne odbijają się na Europie
W raporcie stwierdzono m.in., że:
- Ponad 80 proc. chronionych siedlisk zwierząt jest w złym stanie, a 60-70 proc. gleb zdegradowanych. "Niezrównoważone" wzorce konsumpcji i produkcji powodują utratę dzikiej przyrody.
- 30 proc. terytorium Europy i 34 proc. ludności doświadcza niedoborów wody. Co więcej, tylko 37 proc. powierzchniowych wód Europy miało w 2021 r. dobry lub bardzo dobry stan ekologiczny.
- Około 12 proc. ludności europejskiej mieszka na obszarach zagrożonych powodziami. Także 11 proc. placówek opieki zdrowotnej i niemal 15 proc. obiektów przemysłowych w Europie znajduje się na takich obszarach.
- Emisje pochodzące z transportu i żywności praktycznie nie uległy zmianie od 2005 r., pomimo postępu w innych sektorach.
- Tzw. pochłaniacz dwutlenku węgla w UE zmniejszył się o około 30 proc. w ciągu dekady na skutek wycinki lasów, pożarów i szkodników niszczących lasy.
- Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na świecie.
Cierpi gospodarka i społeczeństwo
To dane bardzo niepokojące, które nie pozostaną bez wpływu na życie przeciętnego Europejczyka. "Degradacja naszego środowiska naturalnego zagraża europejskiemu stylowi życia. Zdrowe ekosystemy stanowią fundament bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego oraz dostarczają surowce, wodę i energię do systemów produkcji i konsumpcji, które zapewniają nasze jedzenie, transport, mieszkalnictwo, energię i dobra. Degradacja ekosystemów i zmiany klimatu zagrażają również stabilności finansowej, przy czym blisko trzy czwarte firm produkujących towary i usługi w strefie euro jest krytycznie uzależnionych od usług ekosystemowych" - czytamy w raporcie.
Efekt tego widać już w danych. Między 1980 r. a 2023 r. ekstremalne zjawiska pogodowe kosztowały Europę 738 mld euro. Tylko w latach 2021-2023 straty sięgnęły 162 mld. Z czego w ponad połowie krajów ponad 50 proc. szkód było nieubezpieczonych. Do tego wskutek ekstremalnych zjawisk pogodowych od 1980 do 2023 r. 240 tys. osób straciło życie. Średnie roczne straty ekonomiczne związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i klimatycznymi w okresie 2020-2023 były 2,5 razy wyższe niż w poprzedniej dekadzie 2010-2019.
- Koszty bezczynności są ogromne, a zmiana klimatu stanowi bezpośrednie zagrożenie dla naszej konkurencyjności. Utrzymanie obranego kursu jest niezbędne dla ochrony naszej gospodarki - podkreślał Wopke Hoekstra komisarz UE ds. klimatu. Na razie jednak tylko dwa z 22 konkretnych celów polityki na rok 2030 (emisje gazów cieplarnianych i substancje zubożające warstwę ozonową) zostały zrealizowane "w dużej mierze zgodne z planem". Dziewięć było "w dużej mierze niezgodnych z planem", a pozostałe wykazywały mieszany trend.
Jest nadzieja?
W raporcie europejskiej agencji są też dobre informacje, na których można budować pozytywne spojrzenie na przyszłość. Otóż odnotujmy, że państwom europejskim udało się:
- Zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych o 37 proc. od 1990 r.
- Zwiększyć udział OZE w końcowym zużyciu energii - do ponad 24 proc. w 2023 r., (wciąż jednak paliwa kopalne odpowiadają za ok. 70 proc.).
- Od 2005 do 2022 r. było o 45 proc. mniej przedwczesnych zgonów z powodu pyłu PM2.5 (wciąż było jednak 239 tys. zgonów rocznie przez zanieczyszczenie powietrza oraz 66 tys. z powodu hałasu).
- Powierzchnia obszarów chronionych wzrosła w ciągu ostatniej dekady. Do 2022 roku chroniono 26,1 proc. lądów UE i 12,3 proc. jej mórz.
- Emisja gazów cieplarnianych w przemyśle UE spadła o 35 proc. w latach 2005-2023. O tyle samo spadła również emisja z budynków.
Przeczytaj też: "Pokazali dane. Aż 93 proc. strategicznego dla Polski surowca dostarcza jeden kraj".
Źródła: The Guardian, Europe's environment 2025
