Turecka katastrofa. Pogrom na lirze i na giełdach. Sytuację pogorszył jeszcze Donald Trump

Turecka lira spadła do najniższych poziomów w historii wobec dolara. Nie pomaga prezydent Recep Tayyip Erdogan, a sprawę pogorszył właśnie Donald Trump, który podwoił Turkom cła. Strach rozlał się na rynki.

Prezydent Stanów Zjednoczonych w piątek po południu czasu polskiego ogłosił, że podnosi cła na import z Turcji.

Trump pogrążył lirę

“Właśnie autoryzowałem podwojenie ceł na stal i aluminium dla Turcji, podczas gdy ich waluta - turecka lira - gwałtownie spada względem naszego mocnego dolara! Cła na aluminium od teraz będą wynosić 20 proc., a na stal 50 proc. Nasze relacje z Turcją nie są w tym momencie dobre!" - napisał Trump na Twitterze.

To spowodowało natychmiastowe przyspieszenie wyprzedaży liry. Po 15:00 traciła wobec dolara 17 procent, spadając do najniższego poziomu w historii.

Notowania tureckiej liry wobec dolaraNotowania tureckiej liry wobec dolara źródło: investing.com


Lira osłabia się zresztą także wobec innych walut, w tym złotego i euro, również po kilkanaście procent.

Erdogan topi walutę, zamiast ją ratować

Tureckiej walucie nie pomaga prezydent kraju. Przed tweetem Trumpa Erdogan wystąpił w telewizji i powiedział, że jego kraj wygra "wojnę ekonomiczną" i zapewnił, że się nie podda w sporze. Zaapelował też do Turków, by sprzedawali dolary, euro i złoto i wymieniali je na liry. W jego zamyśle może miało to pomóc krajowej walucie, ale tylko pogłębiło wyprzedaż.  

Lira jest teraz najsłabszą walutą na świecie, od początku roku straciła wobec dolara ponad 40 proc. 

Cierpi nie tylko lira, obawy o Turcję uderzyły w rynki na całym świecie. Spadki widać na Wall Street, mocno tracą też giełdy w Europie - niemiecki DAX przed 16:00 spadał o 1,9 proc., a francuski CAC40 o 1,6 proc. W Polsce WIG20 tracił ponad 2,6 proc, osłabiał się też złoty, który oberwał rykoszetem jako jedna z walut tak zwanych rynków wschodzących. Pod koniec notowań było jeszcze gorzej, ostatecznie WIG20 stracił dziś 3,3 proc.

Problemy Turcji uderzyły w światowe giełdyProblemy Turcji uderzyły w światowe giełdy źródło: investing.com

Skąd wzięły się problemy Turcji?

Przyczyn tureckich problemów jest kilka. Ta z ostatnich chwil dotyczy rosnącego konfliktu dyplomatycznego między Ankarą a Waszyngtonem - czyli między dwoma sojusznikami z NATO. Chodzi między innymi o sprawę amerykańskiego pastora Andrew Brunsona, który jest oskarżany przez Turków o wspieranie próby przewrotu z 2016 roku i z tego powodu został zatrzymany. W piątek z USA wróciła turecka delegacja, nie osiągnąwszy widocznych postępów.

W piątek rano brytyjski dziennik ekonomiczny "Financial Times" podał, że władze europejskie martwi ekspozycja europejskich banków na gospodarkę Turcji - przede wszystkim chodzi o Włochy, Francję i Hiszpanię - część z banków w tych krajach mogłaby ucierpieć w wyniku osłabienia liry. Nie jest to problem na tyle duży, by mógł zaszkodzić całej strefie euro, ale jednak rynek mocno się wystraszył.

Nie pomaga to, że rynki straciły już zaufanie do polityki gospodarczej rządu Turcji i do działań banku centralnego tego kraju.Turecka gospodarka jest mocno zadłużona w dolarach - dotyczy to także firm. Kiedy więc lira się osłabia, obsługa długu staje się coraz bardziej kosztowna.

Kolejnym problemem jest bardzo wysoka inflacja, która przekracza 15 procent. Bank centralny nie próbuje z nią walczyć podnosząc stopy procentowe (teraz główna stopa procentowa wynosi 17,75 proc.) - wyższe stopy to droższe kredyty, a mniej kredytów to mniej pieniędzy do wydania, co powinno pomóc zbić wzrost cen. Nie bez wpływu zapewne jest nacisk prezydenta Erdogana, który powtarza, że stopy nie powinny być podnoszone. Budzi to obawy, że bank centralny Turcji nie jest w pełni niezależny, a tego rynki i inwestorzy bardzo nie lubią.

Do tego banki centralne na świecie, w tym amerykański Fed, od pewnego czasu kończą z ultraluźną polityką monetarną (niskie stopy plus programy skupy aktywów) która sprawiała, że na rynku było znacznie więcej pieniędzy. I część tych pieniędzy inwestowana była potem na rynkach wschodzących, w tym w Turcji.

Czytaj też: Turcja w obliczu kryzysu. Lira tonie, inflacja najwyższa od kilkunastu lat. Ale Erdogan nie chce pomocy

Wyniki wyborów w Turcji. Erdogan ogłosił zwycięstwo

Więcej o: