OKO.press przeprowadziło dziennikarskie śledztwo i wzięło pod lupę RMF FM. Zauważano, że stacja ta wyraźnie faworyzuje Orlen. I ze wzajemnością. Koncern ma być znaczącym reklamodawcą stacji. W 2021 roku na promocje w RMF miał wydać 23 mln zł, w 2022 roku 21,53 mln zł, a w pierwszej połowie 2023 roku - 10,54 mln zł. Dziennikarze zestawiają to z danymi z innych stacji. I tak na przykład druga z największych stacji w Polsce Radio ZET "albo nie dostało żadnych pieniędzy na reklamy z Orlenu w 2021 roku, albo te kwoty były na tyle niskie, że nie ujęto ich w raporcie" - zauważają dziennikarze.
Daniel Obajtek częstym gościem na antenie RMF
Zapytaliśmy Orlen o to dlaczego ich reklamy są tak często w stacjach RMF. "W zakresie wydatków reklamowych Spółka kieruje się regułą celowości i efektywności, co oznacza, że reklamy kierowane są przede wszystkim tam, gdzie mogą one uzyskać najlepsze dotarcie do największej grupy docelowej. Dodać należy, że zasada celowości i efektywności wydatków reklamowych jest powszechnie stosowana przy planowaniu i realizacji budżetów marketingowych przez wszystkie podmioty działające w oparciu o rachunek ekonomiczny" - przekazano nam w odpowiedzi.
Ważne jest nie tylko ile, ale też co o Orlenie mówi się na antenie RMF-u. OKO.press opisuje, że na portalach radia RMF.fm i RMF24.pl regularnie mają być opisywane nowe inwestycje Orlenu czy informacje o spadkach cen benzyny. Przykładowo: na portalach RMF FM Obajtek zapowiada obniżki: 7 i 8 i 10 grudnia 2021 r., 14 i 15 marca 2022 r., oraz 24 czerwca 2022 r. W tym drugim przypadku często pomijane są inne stacje. W przeciwieństwie do tekstów o podwyżkach cen. Tam z kolei rzadko pada nazwa Orlenu. OKO.press zwraca również uwagę, że redakcja czekała 30 godzin z publikacją materiału na temat awarii dystrybutorów we wrześniu. Dziennikarze stacji przyznali zresztą, że opisano temat tylko dzięki ich uparciu. Według Oko.press na stronach RMF FM "są dziesiątki tekstów" zachwalających spółkę Daniela Obajtka.
Aktualizacja: Rzecznik prasowy grupy RMF FM przekazał portalowi wirtualnemedia.pl., że w ocenie stacji "artykuł zawiera szereg pomówień i manipulacji". "Ich skalę najlepiej obrazuje fakt, że wydatki wszystkich spółek Orlenu stanowią ok. 1 proc. przychodów Grupy RMF. W tej sytuacji sprawę przekazaliśmy prawnikom" - odpowiedział Krzysztof Głowiński.
"Przyjaciele z Orlenu"
Informatorzy OKO.press przyznają, że szef warszawskiej redakcji RMF FM Krzysztof Berenda mówi o "naszych przyjaciołach z Orlenu", gdy do radia przychodzi na rozmowę m.in. Daniel Obajtek. Tego samego określenia prześmiewco używają pracownicy RMF, gdy muszą jeździć na konferencje prasowe organizowane przez Orlen. OKO.press zwraca również uwagę na poziom tych rozmów. Dziennikarze nie zadają trudnych pytań, a gdy jeden z nich (Tomasz Terlikowski) to zrobił, już więcej z Objatkiem nie porozmawiał. Swoją drogą RMF jest najczęściej wybieraną przez prezesa Orlenu stacją. W ciągu dwóch lat miał tam pojawić się siedem razy, a w mediach takich jak Onet czy Radio ZET zaledwie dwa razy.
W odpowiedzi dla next.gazeta.pl Orlen stanowczo zaprzeczył tezom, jakie znalazły się w artykule OKO.press. "W relacjach z mediami ORLEN w pełni przestrzega zasady równości i niedyskryminacji, w żaden sposób nie ograniczając mediom dostępu do informacji, niezależnie od zasięgów danego medium czy prezentowanych w nim poglądów" - czytamy. W odpowiedzi dla nas podkreślono, że Orlen jest "największą polską firmą, właścicielem największej sieci stacji paliw w Polsce, dostawcą gazu do 7 mln krajowych odbiorców, spółką odpowiedzialną za bezpieczeństwo energetyczno-paliwowe Polski, co w wystarczającym stopniu tłumaczy częstą obecność ORLEN w materiałach redakcyjnych wielu mediów, nie tylko RMF FM".
Prywatne powiązania szefostwa RMF-u z Orlenem
OKO.press opisuje, że Krzysztof Berenda ma się dobrze znać z Danielem Obajtkiem. "Pracownicy mówią nam, że gdy prezes Orlenu wpada do warszawskiej siedziby RMF FM, to 'jak do siebie'. Mówi do Berendy na przykład: 'Krzysiu, Krzysiu, pogadajmy jeszcze'" - czytamy. Berenda miał zresztą tak jak Marek Balawajder, dyrektor informacji radia, nie podpisać się pod listem przeciwko lex TVN. OKO.press opisuje także powiązania Balawajdera z Orlenem.
Żona dyrektora RMF Magdalena Balawajder od listopada 2021 r. ma zasiadać w spółce Skarbu Państwa. Dokładniej mówiąc w radzie nadzorczej Rosomak SA, która specjalizuje się w produkcji i serwisowaniu pojazdów bojowych. To nie wszystko. Żona Marka Balawajdra jest zatrudniona także w czeskiej spółce zależnej od PKN Orlen. Ma tam pracować jako dyrektorka do spraw sponsoringu w Orlenu Unipetrol - opisuje jej karierę zawodową OKO.press.
Dyrektor Informacji RMF FM w odpowiedzi na pytania OKO.press stwierdził, że nie śledzi kariery żony. Z kolei Orlen w odpowiedzi dla next.gazeta.pl poinformował, że "zgodnie ze standardami biznesowymi i uregulowaniami prawnymi nie komentuje spraw personalnych poruszonych w materiale OKO.press". Natomiast rzecznik prasowy Grupy RMF Krzysztof Głowiński w odpowiedzi dla OKO.press tłumaczył, że "Zarząd radia RMF FM wie o obecnym miejscu pracy żony szefa informacji Marka Balawajdra, jednak nie upatruje w tym żadnego zagrożenia dla bezstronności informacji RMF FM".
O ustosunkowanie się do tekstu OKO.press poprosiliśmy również redakcję RMF FM. Krzysztof Głowiński Rzecznik Prasowy Grupy RMF przekazał nam, że "artykuł zawiera szereg pomówień i manipulacji. Ich skalę najlepiej obrazuje fakt, że wydatki wszystkich spółek Orlenu stanowią ok. 1 proc. przychodów Grupy RMF". Zapewnił też, że w tej sytuacji sprawę przekazano prawnikom.
