Ekoschemat "Grunty wyłączone z produkcji" to rozwiązanie, które pojawiło się po raz pierwszy w kampanii 2024, jako kompromis po intensywnych protestach rolników. Pierwotny plan zakładał obowiązek ugorowania 4 proc. gruntów ornych, jednak został on wycofany na rzecz dobrowolnej formy wsparcia. Zamiast przymusu - zachęta finansowa. Rolnicy, którzy zdecydują się czasowo wyłączyć część areału z użytkowania, mogą ubiegać się o dopłaty w ramach tego właśnie ekoschematu.
Tegoroczne warunki pozostały zbliżone do tych z poprzedniej kampanii. Zgodnie z informacjami opublikowanymi na gov.pl, wsparcie przysługuje za wyłączenie z użytkowania nie więcej niż 4 proc. gruntów ornych, będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja. Kluczowe jest spełnienie określonych wymogów. Na wyłączonych gruntach od 1 stycznia do 31 lipca nie może być prowadzona żadna forma działalności rolniczej, co oznacza zakaz upraw, wypasu zwierząt, koszenia, a także stosowania nawozów i środków ochrony roślin.
Istotną zmianą w tegorocznej edycji programu jest poszerzenie katalogu terenów objętych wsparciem. Od teraz dopłaty przysługują również za grunty ugorowane, na których znajdują się nowo utworzone elementy krajobrazu. To m.in.: żywopłoty czy pasy zadrzewień, zadrzewienia liniowe, pojedyncze drzewa (nie więcej niż 150 szt./ha), a także zagajniki śródpolne o powierzchni do 0,5 ha. Ale nie tylko, bo zalicza się do nich również:
Co ważne, raz utworzony element krajobrazu może być zgłaszany w kolejnych latach kampanii, aż do 2027 roku. Dzięki temu rolnicy zyskują możliwość uzyskiwania dopłat za nieprodukcyjne obszary nie tylko jednorazowo, lecz także w dłuższej perspektywie.
Tegoroczna kampania przewiduje szacunkową stawkę na poziomie 126,52 euro za każdy hektar wyłączony z użytkowania, co przy obecnym kursie daje około 531 zł. Trzeba jednak podkreślić, że ta kwota ma charakter orientacyjny. Ostateczna wysokość płatności zostanie ustalona dopiero na początku października 2025 roku - wtedy Europejski Bank Centralny ogłasza kurs euro, według którego przeliczane są dopłaty dla rolników w całej Unii.
Aby otrzymać wsparcie, rolnik musi złożyć wniosek za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus w terminie od 15 marca do 15 maja 2025 roku. Dokument powinien zawierać dane dotyczące powierzchni gruntów przewidzianych do ugorowania, a także, jeśli dotyczy, informacje o nowo utworzonych elementach krajobrazowych. Po zakończeniu naboru wnioski są weryfikowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Wypłata środków następuje zazwyczaj jesienią, po zatwierdzeniu danych i ustaleniu ostatecznej stawki płatności.
W poprzednim sezonie zainteresowanie tym ekoschematem dopiero się rozkręcało, ale liczby pokazują, że rolnicy zaczęli dostrzegać w nim realną korzyść. W 2024 roku stawka dopłaty wynosiła 418,86 zł za hektar. Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez ARiMR, w sumie złożono 12 879 wniosków, a wsparciem objęto ponad 30 969 hektarów. To pokazuje, że nawet przy stosunkowo nowym mechanizmie, skala zaangażowania była zauważalna, a w 2025 roku może być jeszcze większa, zwłaszcza przy bardziej atrakcyjnych stawkach i rozszerzonym katalogu terenów kwalifikujących się do dopłaty.
Jak oceniasz wysokość dopłaty za grunty wyłączone z produkcji w 2025 roku? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.