W styczniu 2026 r. Rada Europejska upoważniła Komisję Europejską do tymczasowego stosowania Mercosuru pod warunkiem, że przynajmniej jeden kraj ratyfikuje tę umowę. - Wczoraj Urugwaj i Argentyna jako pierwsze kraje ratyfikowały umowę UE-Mercosur. Oczekuje się, że wkrótce pójdą w ich ślady Brazylia i Paragwaj. To bardzo dobra wiadomość - powiedziała w piątek (27 lutego) szefowa KE Ursula von der Leyen. Przekonywała, że porozumienie tworzy rynek liczący 720 mln ludzi.
- Otwiera niezliczone możliwości. Obniża miliardy dolarów w taryfach celnych. Zapewnia naszym małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do rynków i osiągnięcie skali, o jakiej wcześniej mogły tylko pomarzyć. Daje również Europie strategiczną przewagę pierwszego gracza w świecie ostrej konkurencji i krótkich horyzontów. Jednak przewaga pierwszego gracza musi się zmaterializować - mówiła przewodnicząca Komisji. - Mówiłam już: gdy oni będą gotowi, my też będziemy gotowi. Dlatego w ostatnich tygodniach intensywnie omawiałam tę kwestię z państwami członkowskimi i posłami do Parlamentu Europejskiego. Na tej podstawie Komisja przystąpi teraz do tymczasowego stosowania - podkreśliła.
Beata Płomecka, korespondentka Polskiego Radia, zwróciła uwagę, że Ursula von der Leyen nie podała żadnych terminów. "Jeśli trzymać się regulacji, to umowa zacznie być stosowana za 2-3 miesiące" - przekazała w mediach społecznościowych.
Zgodnie z unijnymi traktatami, umowa Mercosur może zostać w pełni zawarta dopiero po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. - Komisja będzie nadal ściśle współpracować ze wszystkimi instytucjami UE, państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, aby zapewnić sprawny i przejrzysty proces - mówiła szefowa KE.
Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski zapowiedział w piątek, że Polska przygotowuje skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. - Taka skarga jest przygotowana, nie jest jeszcze ostatecznie gotowa, draft jest przygotowany, konsultowany z różnymi prawnikami (...). Mamy potwierdzoną informację przez MSZ, że jest 60 dni na złożenie skargi od chwili opublikowania umowy. Informacja jest taka, że dziś lub w najbliższych dniach ta kwestia będzie opublikowana - mówił w Radiu Zet. Umowa UE-Mercosur została skierowana do TSUE, co wstrzymuje ratyfikację w Parlamencie Europejskim, ale od strony prawnej nie ma przeciwwskazań do jej tymczasowego stosowania.
W lutym podczas sesji plenarnej w Strasburgu deputowani przegłosowali wzmocnione klauzule bezpieczeństwa, które będą dołączone do umowy UE z Argentyną, Brazylią, Urugwajem i Paragwajem. "Hamulec bezpieczeństwa", czyli cła, mają być nakładane przez Komisję Europejską, jeśli nastąpi nagły wzrost importu (o 5 proc.) produktów drażliwych, takich jak wołowina, drób i cukier lub jeśli o 5 proc. spadną ich ceny na unijnym rynku.
Umowa handlowa UE-Mercosur została podpisana 17 stycznia 2026 r. Jej celem jest wprowadzenie preferencji celnych dla eksporterów produktów takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier i etanol z Argentyny, Brazylii, Urugwaju i Paragwaju. Z kolei rynki tych krajów otworzą się na europejski przemysł. Większość państw UE wyraziła zgodę na podpisanie umowy. Sprzeciw wyrażały: Polska, Francja, Austria, Irlandia i Węgry. Belgia wstrzymała się od głosu.