Rating to ocena wiarygodności kredytowej - rządów bądź firm czy samorządów. Każdy, kto emituje obligacje zabiega o wydanie ratingu u niezależnych agencji ratingowych. Taka ocena znaczy wiele dla inwestorów, którzy nie znają szczegółów lokalnej gospodarki czy polityki. Im wyższa wiarygodność tym taniej można się zadłużać.
Agencja Fitch Ratings ocenia, że weto prezydenta Karol Nawrocki wobec przepisów umożliwiających udział Polski w unijnym programie SAFE uwidacznia narastający impas polityczny. A ten może ograniczać zdolność polskich władz do prowadzenia skutecznej polityki gospodarczej i reform.
Komentując raport agencji, minister Andrzej Domański podkreślił, że rosną koszty weta prezydenta Nawrockiego.
"Rosną koszty prezydenckiego weta wobec SAFE. Przed chwilą agencja ratingowa Fitch opublikowała specjalny raport poświęcony tej decyzji. Analitycy wprost wskazują, że SAFE to niższe koszty finansowania wydatków, a proponowane tzw. "SAFE 0 proc." to ryzyko i niepewność" - napisał minister finansów i gospodarki Andrzej Domański na platformie X.
Dodał, że "Fitch dostrzega blokowanie działań rządu na rzecz poprawy sytuacji budżetowej oraz wskazuje na niepewność wokół roli NBP". "Polityczne weto, realne straty" - podkreślił.
Jak wiarygodna jest Polska?
Polska posiada obecnie rating na poziomie „A-". W praktyce rating oznacza to, że wciąż znajdujemy się w gronie wiarygodnych kredytobiorców, jednak każdy wyraźny wzrost niepewności - np. politycznej - może szybko przełożyć się na jego obniżenie lub negatywną perspektywę. A to oznacza wyższe rentowności dla inwestorów i wyższy koszt zadłużania dla państwa.
Fitch ocenia, że spór wokół inicjatywy Komisja Europejska jest symptomem głębszych problemów - napiętych relacji między prezydentem a rządem oraz rosnącej polaryzacji politycznej. W ocenie agencji utrudnia to podejmowanie decyzji dotyczących konsolidacji fiskalnej, szczególnie w kontekście wyborów parlamentarnych w 2027 roku.
"Uważamy, że politycznie nacechowana debata o SAFE odzwierciedla kluczowe wyzwania, które leżą u podstaw negatywnej perspektywy wobec polskiego ratingu "A-". Wraz ze słabszym finansowaniem publicznym, konfrontacyjna relacja między prezydentem a rządem ogranicza zdolności polityczne i reformacyjne tego ostatniego, zwłaszcza w zakresie konsolidacji fiskalnej" - napisano w raporcie Fitch.
A pamiętajmy też, że bliżej wyborów, tym trudniej będzie o niepopularne decyzje, takie jak ograniczanie wydatków czy podnoszenie podatków, co dodatkowo komplikuje stabilizację finansów publicznych.
"Potrzeby finansowania brutto Polski szacowane są na około 14 proc. PKB rocznie, co jest spowodowane dużym deficytem (6,7 proc. PKB w 2026 roku) oraz znacznymi wypłatami. Rzeczywiste pożyczki mogą być wyższe ze względu na zaliczki związane z obroną oraz inne przedfinansowanie" - dodali eksperci Fitch.
Kolejne wyzwania przed nami
Agencja zwraca też uwagę, że Polska stoi przed wyzwaniem pogodzenia rosnących wydatków na obronność z pogarszającą się sytuacją finansów publicznych. Wysoki deficyt budżetowy, rosnące zadłużenie oraz coraz wyższe koszty jego obsługi mogą w dłuższym okresie ograniczać pole manewru rządu i negatywnie wpływać na ocenę wiarygodności kredytowej.
Trzeba bowiem pamiętać, że wyższe koszty obsługi długu państwa mogą pośrednio oznaczać np. droższe kredyty, mniejsze wydatki publiczne lub większą presję na zwiększenie wpływów podatkowych. To oznacza, że konsekwencje prezydenckiego weta możemy odczuć także w bezpośrednio w naszych portfelach.
Fitch wskazuje, że potencjalnym buforem mógłby być więc tutaj udział w programach unijnych, takich jak SAFE, które oferują korzystniejsze warunki finansowania. Jednak brak politycznego konsensusu w tej sprawie zwiększa niepewność co do przyszłego kierunku polityki fiskalnej. W efekcie to nie tylko stan gospodarki, ale także zdolność klasy politycznej do współpracy staje się jednym z kluczowych czynników oceny Polski przez rynki.
