Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało projekt zmian w przepisach dotyczących dokumentów tożsamości. Propozycja ma ułatwić życie seniorom, którzy dziś muszą wymieniać dowód osobisty co 10 lat. Nowe rozwiązania są na etapie opiniowania, dlatego ich ostateczny kształt może się jeszcze zmienić.
Dowód osobisty dla seniorów może być ważny dłużej. Projekt dotyczy osób po 70. roku życia
Zgodnie z propozycją osoby, które ukończyły 70 lat, mogłyby otrzymywać dowód osobisty ważny przez 15 lat. Nowe zasady miałyby dotyczyć dokumentów wydanych dopiero po wejściu przepisów w życie. Obecne dowody zachowałyby ważność do daty wskazanej na dokumencie. Jak informuje gazetaprawna.pl, planowany termin wejścia zmian w życie to lipiec 2026 roku. Według założeń nowe przepisy mogłyby objąć ponad 3,4 mln obywateli w latach 2026-2035, w tym ponad pół miliona osób już w pierwszym roku obowiązywania reformy. Rząd uzasadnia projekt tym, że seniorzy rzadziej zmieniają dane osobowe, więc częsta wymiana dokumentu nie zawsze jest potrzebna.
Elektroniczne funkcje dokumentu będą działały krócej. Część seniorów nadal może wymieniać dowód wcześniej
Projekt przewiduje ważny wyjątek dotyczący warstwy elektronicznej dokumentu. Certyfikaty umożliwiające podpis osobisty i elektroniczną identyfikację miałyby działać przez 10 lat, mimo że sam dowód byłby ważny przez 15 lat. W praktyce oznacza to, że senior korzystający z usług online może potrzebować wcześniejszej wymiany dokumentu. Dotyczy to przede wszystkim osób logujących się do systemów administracji publicznej albo używających podpisu osobistego. Wymiana dowodu nadal byłaby konieczna także po zmianie danych osobowych, zgubieniu dokumentu, jego uszkodzeniu albo problemach z częścią elektroniczną.
Formalności mają być prostsze. Odbiór dokumentu będzie możliwy w innym urzędzie
Projekt zakłada również ułatwienia organizacyjne. Dowód osobisty będzie można odebrać w innym urzędzie gminy niż ten, w którym złożono wniosek, jeśli obywatel wskaże takie miejsce wcześniej. To ważne dla osób przebywających czasowo poza miejscem zamieszkania, na przykład u rodziny, podczas leczenia albo rehabilitacji. Zmiany mają także ułatwić zgłaszanie utraty lub uszkodzenia dokumentu w różnych urzędach gminy. Do wyrobienia dowodu nadal potrzebne będą standardowe formalności, czyli wniosek, aktualne zdjęcie oraz potwierdzenie danych. W szczególnych przypadkach obecne przepisy pozwalają na obsługę poza urzędem, na przykład gdy stan zdrowia utrudnia osobistą wizytę.
Samorządy proponują dalej idące rozwiązania. Bezterminowe dowody nie są obecnie planem rządu
Kierunek zmian pozytywnie ocenił między innymi prezydent Krakowa, który zasugerował rozważenie dłuższego okresu ważności dokumentu. W jego stanowisku pojawił się pomysł 20-letnich albo nawet bezterminowych dowodów dla seniorów. Argumentem za takim rozwiązaniem jest to, że wygląd osób starszych zwykle nie zmienia się na tyle szybko, by utrudniało to identyfikację. Samorządy wskazują też na obciążenie urzędów i koszty związane z obsługą dużej liczby wniosków. Na tym etapie najpewniejsza informacja jest taka, że projekt pozostaje w konsultacjach i może zostać zmieniony przed uchwaleniem. Osoby po 70. roku życia powinny więc sprawdzać datę ważności obecnego dokumentu i nie zakładać, że nowe przepisy obejmą ich automatycznie.
