Przez lata wiele osób pracowało na umowach zlecenia, prowadziło własną działalność gospodarczą lub wykonywało inne formy pracy poza etatem. Dotychczas takie okresy często nie wpływały na staż pracy. Od 2026 roku przepisy zmieniają się na korzyść pracowników, jednak uzyskanie nowych uprawnień będzie wymagało odpowiedniego potwierdzenia okresów aktywności zawodowej.
Zaświadczenie o stażu pracy z ZUS. Bez niego pracodawca nie uwzględni dodatkowych okresów
Od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym, a od 1 maja 2026 roku także u pozostałych pracodawców obowiązują nowe zasady liczenia stażu pracy. Do tego okresu będzie można doliczyć między innymi czas prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania umów zlecenia oraz inne formy aktywności zawodowej wskazane w przepisach. Dla wielu osób oznacza to możliwość uzyskania dodatkowych uprawnień, takich jak dłuższy urlop wypoczynkowy, wyższe odprawy czy nagrody jubileuszowe. Aby pracodawca mógł uwzględnić te okresy, pracownik będzie musiał przedstawić odpowiednie potwierdzenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Takie zaświadczenie wskaże okresy, które mogą zostać zaliczone do stażu pracy zgodnie z nowymi przepisami.
Wniosek USP w eZUS trzeba złożyć online. Papierowego formularza nie przewidziano
Wniosek USP o wydanie zaświadczenia dostępny jest wyłącznie za pośrednictwem platformy eZUS. Oznacza to, że nie można złożyć go na tradycyjnym papierowym formularzu. Aby uzyskać dostęp do systemu, należy zalogować się za pomocą Profilu Zaufanego, e-dowodu, bankowości elektronicznej, aplikacji mObywatel lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Następnie trzeba odnaleźć kreator wniosku stażowego, uzupełnić formularz i przesłać go do ZUS. Osoby mające trudności z obsługą systemu mogą skorzystać ze wsparcia w placówkach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jakie okresy wliczają się do stażu pracy? ZUS potwierdzi je w zaświadczeniu
Zaświadczenie wydawane przez ZUS może obejmować okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą taką działalność, wykonywania umów zlecenia, umów agencyjnych oraz inne okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym przewidziane w przepisach. Jeżeli Zakład nie będzie miał wystarczających danych, aby uwzględnić wszystkie wymagane lata aktywności zawodowej, zainteresowana osoba będzie mogła przedstawić własne dokumenty. Na tej podstawie pracodawca ustali, czy dany czas może zostać doliczony do stażu wpływającego na uprawnienia pracownicze.
Nowe zasady liczenia stażu pracy mają ważne terminy. Spóźnienie może mieć konsekwencje
Pracownicy zatrudnieni u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych mogą korzystać z nowych zasad liczenia stażu pracy od 1 stycznia 2026 roku. W przypadku firm i innych pracodawców spoza tego sektora przepisy zaczną obowiązywać od 1 maja 2026 roku. Osoby, które były już zatrudnione w tych terminach, mają 24 miesiące na przekazanie pracodawcy dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy aktywności zawodowej. Jeśli nie zrobią tego w wyznaczonym czasie, pracodawca zatrudniający je odpowiednio od 1 stycznia lub 1 maja 2026 roku nie będzie miał obowiązku uwzględnienia tych okresów przy ustalaniu uprawnień zależnych od stażu pracy.
