W połowie listopada 2023 roku rząd umożliwił nam łatwe zastrzeganie swojego numeru PESEL. Taki krok pozwala zabezpieczyć się przed skutkami kradzieży tożsamości i zablokować możliwość np. wzięcia pożyczki na swoje nazwisko przez obcą osobę. PESEL może zastrzec dobrowolnie każdy pełnoletni obywatel zarówno przez internet (w serwisie mobywatel.gov.pl przez Profil Zaufany), jak i stacjonarnie (m.in. w urzędzie gminy lub na poczcie).
Teraz do tradycyjnych sposobów zastrzegania numerów PESEL dochodzi jeszcze jeden, zdecydowanie najwygodniejszy. W czwartek Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało bowiem, że funkcja zastrzeżenia numeru PESEL pojawiła się właśnie w rządowej aplikacji mObywatel. Oznacza to, że zastrzeżenia będzie można dokonać bez konieczności logowania się na komputerze (Profilem Zaufanym, hasłem do bankowości internetowej lub potwierdzając tożsamość aplikacją), a jedynie korzystając z zabezpieczenia biometrycznego aplikacji mObywatel.
Wraz z możliwością zastrzegania numeru PESEL w aplikacji pojawia się też opcja cofnięcia zastrzeżenia, przejrzenia historii działań (kiedy PESEL był zastrzeżony, a kiedy nie) oraz sprawdzenia, kto i kiedy sprawdzał nasz numer PESEL.
W aplikacji mObywatel pojawiła się nowa usługa. Dzięki niej: zastrzeżesz swój numer PESEL, cofniesz zastrzeżenie, dowiesz się, kto sprawdzał Twój PESEL, zobaczysz, kiedy Twój PESEL był zastrzeżony, a kiedy nie. Pamiętaj, to samo zrobisz też na stronie http://mobywatel.gov.pl oraz w urzędzie
- napisał resort cyfryzacji na portalu X.
Warto pamiętać, że zastrzeżenie numeru PESEL może powodować w przyszłości pewne problemy. Będziemy musieli bowiem pamiętać, aby np. przed wzięciem kredytu, pożyczki lub zrobieniem zakupów na raty odpowiednio wcześniej cofnąć zastrzeżenie numeru (na szczęście można to zrobić od ręki, chociażby przy pomocy mObywatela). Posiadacz zastrzeżonego PESEL-u może mieć też problem z wypłatą większej ilości pieniędzy z banku, jeśli na czas nie wycofa zastrzeżenia.
Należy mieć też świadomość, że choć możemy już zastrzegać numer PESEL, wciąż nie jest to krok, który sprawi, że będziemy w 100 proc. bezpieczni. Rejestr zastrzeżonych numerów zaczyna działać już teraz, ale jeszcze przez jakiś czas - w ramach pierwszego etapu wdrażania systemu - banki i firmy pożyczkowe nie będą miały możliwości sprawdzenia, czy dany PESEL znajduje się na liście. Co więcej, nawet od czerwca możliwość zastrzegania numerów nie wyeliminuje całkowicie zagrożenia skutkami kradzieży tożsamości.
Rejestr co prawda zaczyna działać 17 listopada, ale banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telekomunikacyjni czy notariusze będą mieli obowiązek sprawdzania, czy PESEL ich klienta nie jest zastrzeżony, dopiero od 1 czerwca 2024 roku. Teraz tego nie tylko nie muszą robić, ale nawet nie mają takiej możliwości technicznej. Integracja systemów informatycznych dopiero się rozpocznie
- pisał w listopadzie Bartłomiej Drozd z serwisu ChronPESEL.pl.
Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, ale PESEL zastrzec zawczasu, czyli już teraz. Więcej na ten temat pisaliśmy w poniższym tekście: