Czym jest Europejski Akt o Dostępności?
Europejski Akt o Dostępności (EAA) wszedł w życie w Polsce 28 czerwca tego roku – tego dnia zaczęła obowiązywać polska ustawa implementująca unijne przepisy. Dokument nakłada wymóg na firmy, by ich produkty i usługi (w określonych kategoriach) były dostępne dla wszystkich użytkowników – niezależnie od poziomu sprawności tych osób. Celem jest przede wszystkim zmniejszanie barier w codziennym życiu osób z niepełnosprawnościami. Mowa o milionach użytkowników i klientów firm. W Polsce to grupa ponad 4 milionów osób, w całej Unii Europejskiej ponad 87 milionów. Nakładany przez UE wymóg inkluzywności może być zatem także szansą na wzmocnienie reputacji firmy oraz lojalności odbiorców, a także zwiększenie zysków przedsiębiorstwa.
Kogo dotyczą zmiany?
Nowe obowiązki związane z EAA dotyczą producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów, dystrybutorów oraz usługodawców w zakresie produktów i usług cyfrowych. Co ważne, zmianami nie są objęci mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi w zakresie wskazanym w ustawie, która bądź co bądź zachęca ich do stosowania zasad dostępności.
Funkcjonujący już usługodawcy, na przykład sklepy internetowe, mają pięć lat na pełne wdrożenie zmian – od 28 czerwca 2030 roku będą już musieli działać zgodnie z nową ustawą.
Wymogami objęte są następujące produkty:
- komputery ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne,
- terminale płatnicze oraz terminale samoobsługowe przeznaczone do świadczenia usług objętych ustawą, bankomaty, automaty biletowe i do odprawy,
- konsumenckie urządzenia końcowe wykorzystywane do świadczenia usług telekomunikacyjnych i dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
- czytniki książek elektronicznych.
W przypadku usług chodzi o:
- dostęp do audiowizualnych usług medialnych,
- usługi telekomunikacyjne,
- usługi w zakresie pasażerskiego transportu drogowego, lotniczego, kolejowego i wodnego,
- usługi bankowości detalicznej, rozpowszechniania książek elektronicznych oraz handlu elektronicznego.
Co grozi za niespełnienie wymogów dostępności?
Jeśli przedsiębiorca nie spełni wymogów dostępności, może zostać na niego nałożona kara pieniężna. O jej wysokości zdecyduje PFRON albo właściwy organ nadzoru rynku (jak Urząd Komunikacji Elektronicznej czy Rzecznik Finansowy). Taka sankcja nie może być wyższa niż 10-krotność przeciętnego wynagrodzenia ani niż 10 procent obrotu danej firmy za poprzedni rok.
Szansa na rozwój. Jak PARP i Fundusze Europejskie wspierają przedsiębiorców?
Nowe wymogi to nie tylko prawny obowiązek, lecz także szansa dla firm na rozwój w kierunku innowacyjności, poszerzenie grona odbiorców i wykorzystanie przewag na rynku. Warto sobie uświadomić, że z ułatwień dostępności produktów i usług cyfrowych skorzystają zarówno osoby z niepełnosprawnościami, jak i seniorzy, osoby z dużym bagażem, kobiety w ciąży czy rodzice z dziećmi i inne ze szczególnymi potrzebami. Wsparcie dla przedsiębiorców w tym zakresie oferuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w ramach Funduszy Europejskich – w formie dofinansowania szkoleń i doradztwa dla firm, które są lub będą zobowiązane do prowadzenia swojej działalności zgodnie z ustawą, ale również tych przedsiębiorców, którzy planują w przyszłości oferowanie produktów i usług stworzonych zgodnie z regułami dostęności.
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) to unijny program z łącznym budżetem 19 mld zł przeznaczonych na rozwój kompetencji, z czego 1,4 mld zł zarządza PARP. Jego celem jest wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego państwa za pomocą m.in. działań poprawiających sytuację pracowników, podnoszenia jakości edukacji i rozwoju kompetencji czy właśnie zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami.
Jednym z oferowanych przez PARP działań jest "Dostępność Dyrektywa EAA". Przedsiębiorcy mogą uczestniczyć w szkoleniach i doradztwie poszkoleniowym bez ponoszenia żadnych opłat – udział finansowany jest w 100 procentach ze środków unijnych, a wsparcie udzielane w formie pomocy de minimis. Dzięki szkoleniom można zdobyć praktyczną wiedzę na temat nowych przepisów, w tym ustawy, o której mowa powyżej oraz dowiedzieć się, jak spełniać wymagania związane z dostępnością produktów i usług. Wnioski przyjmowane są do końca 2027 roku.
Listę operatorów wraz z oferowanymi przez nich ścieżkami szkoleń można znaleźć na stronie PARP.
Na naszych oczach miernikiem konkurencyjności staje się dostępność dla klientów o różnych potrzebach i możliwościach, a warunkiem jest uniwersalne projektowanie. Polega ono na tym, by z produktów i usług mogli korzystać wszyscy ludzie w szerokim zakresie. Z myślą o firmach, które chciałyby zgłębić temat uniwersalnego projektowania, PARP w ramach FERS oferuje program "Dostępność – szansą na rozwój 3". Nabór uczestników będzie prowadzony do grudnia 2027 roku. O wsparcie mogą się ubiegać zarówno przedsiębiorcy i pracownicy, którzy nie mają jeszcze kompetencji związanych z dostępnością, jak i tacy, którzy chcą je rozwinąć. Program oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie projektowania dostępnych produktów i usług – od szkoleń ogólnych i specjalistycznych, przez doradztwo wdrożeniowe, po gotowe rozwiązania i dobre praktyki. Średnie dofinansowanie wynosi nawet 9 411,76 zł na osobę, w całości pokryte ze środków UE. Udział w programie to także szansa na zwiększenie rozpoznawalności firmy i budowanie pozytywnego wizerunku na rynku. Szczegóły programu, w tym kontakt do podmiotów realizujących wsparcie dla firm, dostępne są na stronie projektu.
Materiał promocyjny PARP.
